Yargıtay 1. Ceza Dairesi — Kasten Öldürme Kararı (E.2025/4884 K.2026/3041)

Göçmen kaçakçılığı yapma suçundan İzmir 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.11.2019 tarihli ve 2018/851 Esas, 2019/1013 Karar sayılı kararıyla 4 yıl hapis cezasına hükümlü ...'nin, bu cezasının infazı sırasında, 01.05.2022 tarihinden geçerli olmak üzere koşullu salıverilmesine ilişkin İzmir

2. İnfaz Hâkimliğinin 28.04.2022 tarihli ve 2022/6468 Esas, 2022/6485 Karar sayılı kararını müteâkip, denetim süresi içinde 30.05.2023 tarihinde işlemiş olduğu kasıtlı suçlardan 3 kez 7 ay 15 gün hapis cezalarına mahkûm edildiğinin ihbar edilmesi üzerine koşullu salıverilme kararının geri alınması talebinin, ikinci suçun denetim süresi içerisinde işlenmediğinden bahisle reddine dair İzmir

1. İnfaz Hâkimliğinin 26.02.2024 tarihli ve 2024/3532 Esas, 2024/3729 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.06.2024 tarihli ve 2024/1024 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 28.05.2025 tarihli ve 94660652-105-35-20242-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.06.2025 tarihli ve 2025/69287 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.06.2025 tarihli ve 2025/69287 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

"Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Zaman bakımından uygulama" başlıklı 7/3. maddesinde yer alan, "Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır" şeklindeki düzenleme uyarınca hapis cezasının ertelenmesi,

koşullu salıverilme tekerrüre ilişkin olanlar hariç olmak üzere infaza ilişkin hükümlerin derhal uygulanacağı, 7242 sayılı Kanunun 48. maddesiyle yapılan değişiklik öncesi, 17.08.2016 tarihinde yürürlüğe giren 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 32. maddesiyle eklenen 09.11.2016 tarihli ve 6757 sayılı Kanunla değiştirilerek kabul edilen geçici 6. maddesi ile yapılan değişiklik uyarınca kabul edilen, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107/6. maddesinde yer alan, "Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi,

yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin yarısı kadardır.

Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez." şeklindeki ve 15.04.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 107/6. maddesinde, "Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır.

Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez." şeklindeki düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, İnfaz hukukunda hükümlünün ceza evinde geçirmesi gereken süre ile koşullu salıverildikten sonra belirlenen denetim süreleri bakımından lehine olan hükümlerin alınarak karma bir uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, hükümlünün 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107/2. maddesi uyarınca şartla tahliye edildiği, 5275 sayılı Kanun’un 107/2. maddesinin hükümlünün ceza evinde geçirmesi gereken süre bakımından lehe olduğu,

çapraz ve karma bir uygulama yapılamayacağının anlaşılması karşısında, denetim süresinin 5275 sayılı Kanun'un 7242 sayılı Kanun'un 48. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun'un 107/6. maddesine göre belirlenmesi gerektiği, bu sürenin cezaevinde geçirilmesi gereken süre kadar devam edeceği, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107/2. maddesi gereğince hükümlünün üzerine atılı 09.08.2018 tarihinde işlenen göçmen kaçakçılığı yapma suçunun 5275 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde kapsam dışı sayılan suçlardan olmaması ve suç tarihinin de 30.03.2020 tarihinden önce olması nedeniyle,

hükümlünün infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin cezasının yarısı oranında olması, denetim süresinin ise infaz kurumunda geçirmesi gereken süre kadar olması gerektiğinden, hükümlünün 4 yıl hapis cezasına ilişkin mahkûmiyeti hakkında cezaevinde geçirmesi gereken sürenin 2 yıl olduğu, denetim süresinin de 2 yıl olarak belirlenmesi gerektiği, hükümlünün şartla tahliye tarihinin 01.05.2022 olduğu,

denetim süresi içinde 30.05.2023 tarihinde kasıtlı suçtan mahkûm olması sebebiyle, şartla tahliye kararının geri alınmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde talebin reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları. (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

Şeklinde düzenlenmiştir. 2. 09.08.2018 tarihinde işlemiş olduğu göçmen kaçakçılığı suçundan 4 yıl hapis cezasına mahkum olan hükümlünün, 25.06.2020 tarihinde cezasını infazı amacıyla ceza infaz kurumuna alındığı, bu cezasının infazı sırasında 7242 sayılı Kanun ile değişik 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezasından 1/2 oranında indirim yapılmak suretiyle 01.05.2022 tarihinden geçerli olmak üzere şartla tahliyesine karar verildiği,

bihakkın tahliye tarihi 01.05.2024 olan hükümlünün 30.05.2023 tarihinde işlemiş olduğu kasten yaralama suçlarından hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

3. Şartla tahliye edilen hükümlü hakkında infaz işleminin özgürlüğü bağlayıcı cezanın kanun gereği yerine getirilmesi tarihine kadar kesintisiz sürdüğünün kabul edilmesinin zorunlu olduğu, 7242 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi ile yapılan değişiklik öncesi 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin altıncı fıkrasında şartla tahliyesine karar verilen hükümlünün denetim süresine tabi tutulacağı, bu denetim süresinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin yarısı kadar olacağı ve süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemeyeceği öngörülmüştür.

4. 7242 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi ile yapılan değişiklik sonrası 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre şartla tahliyesine karar verilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadar olacağı ve süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemeyeceği öngörülmüştür.

5. 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin 12 nci fıkrasında şartla tahliye edilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, hakimin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde şartla tahliye kararının geri alınacağı, aynı maddenin 14 üncü fıkrasında, denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi halli olarak geçirildiği takdirde, cezanın infaz edilmiş sayılacağı kabul edilmiştir.

6. Hükümlünün infaza konu suçun işlendiği suç tarihinden sonra şartla tahliye süresinin ve buna bağlı olarak denetim süresinin hükümlü lehine düzenleme getiren 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un geçici 6 ncı madde hükmü dikkate alınarak yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunduğu, ancak bu belirleme yapılırken daha önceki şartla tahliye tarihinin değiştirilmesinin mümkün olmadığı,

belirlemenin lehe yapılan değişiklik nedeniyle ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin tespiti ve bu tespite göre denetim süresinin belirlenmesi ile sınırlı olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca lehe kanun uygulamasında temel kural, eski ve yeni kanun hükümlerinin ayrı ayrı bir kül olarak değerlendirilip, hangi kanunun lehe olduğunun belirlenmesi ve şartla tahliye edilen hükümlünün hapis cezasını gerektiren ikinci suçu bu belirlenen denetim süresi içinde işlemesi halinde şartla tahliye kararının geri alınmasına karar verilmesi gerekmektedir.

7. Bu açıklamalara göre. 09.08.2018 tarihinde işlemiş olduğu suç nedeniyle verilen ve kesinleşen 4 yıl hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumuna alınan hükümlünün, 7242 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi ile değişiklik yapılmadan önceki mevcut düzenlemeye göre hukuki durumu değerlendirildiğinde, suç tarihi dikkate alınarak,

hükümlünün şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre 2/3 oranı üzerinden hesaplama yapılarak şartla tahliye tarihinin tespit edilmesi ve buna göre şartla tahliye tarihinin 30.12.2022 olarak belirlenmesi ve diğer şartlarında gerçekleşmesi durumunda ancak 30.12.2022 tarihi itibariyle şartla tahliyesine karar verilmesinin mümkün olabileceği anlaşılmaktadır.

Denetim süresi açısından lehe gibi gözükse de hükümlünün şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken süre açısından aleyhe olduğu açık olduğundan, 7242 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi düzenlemenin bir bütün halinde uygulanmasının aleyhe olacağı görülmektedir.

8. 7242 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi ile değişiklik sonrası duruma göre hükümlünün hukuki durumu değerlendirildiğinde, hükümlünün şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre ½ oranı üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve hükümlünün şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre açısından değişiklik öncesi düzenlemeye göre hükümlünün lehine olduğu anlaşılmakla,

hükümlünün şartla tahliye tarihinin ve buna bağlı olarak denetim süresinin 7242 sayılı Kanun ile değişik 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesine göre belirlenmesi ve denetim süresinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadar olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

9. Hükümlünün, şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken süre ile buna bağlı olarak belirlenmesi gereken denetim süresinin sadece yapılan yasal değişikliklerin bir bölümü esas alınarak tespit edilmesi ve uygulanmasının mümkün olmadığı, yasal düzenlemenin bir bütün halinde olaya uygulanarak hükümlünün hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak,

7242 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinin ikinci fıkrasından yapılan değişiklik gözetilmek suretiyle yapılan hesaplamaya göre, cezasının infazı sırasında 01.05.2022 tarihinde şartla tahliyesine karar verilen ve bihakkın tahliye tarihi 01.05.2024 olan hükümlünün, denetim süresi içinde 30.05.2023 tarihinde işlediği hapis cezasını gerektiren kasıtlı suçlardan mahkum olduğu anlaşılmakla, şartla tahliye kararının geri alınmasına ve aynen infaza ilişkin karar verilmesi gerekirken,

yazılı şekilde karma uygulama yapılmak suretiyle denetim süresinin dolmasından sonra ikinci suçun işlendiği gerekçesiyle şartla tahliye kararının geri alınmasına ilişkin talebin reddine dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR