Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2577 K.2024/6026

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil talepli davanın, bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ...; kadastro sonucunda adına tespit ve tescil edilen 153 ada 21 ve 30 parsel sayılı taşınmazların yüz ölçümünün, dayandığı tapu kayıt miktarından daha az tespit edildiği, eksikliğin dava konusu 153 ada 20, 22 ve 29 parsel sayılı taşınmazlarda kaldığı iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ...; çekişmeli 153 ada 29 parsele revizyon gören tapu kaydına tutunarak davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... ve ... aynı içerikli cevap dilekçelerinde; adlarına kayıtlı taşınmazları zeminde olduğu haliyle kullandıklarını, davacının iddia ettiği eksikliğin kendi taşınmazlarından kaynaklanmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.09.2013 tarih, 2012/219 E. 2013/271 K. sayılı kararı ile; davacı dayanağı tapu kayıtlarının davacı adına tescil edilen parsellerde kaldığı, çekişmeli taşınmazları kapsamadığı kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 23.09.2014 tarih, 2014/11972 Esas, 2014/10478 Karar sayılı kararıyla: " Mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğu doğru sonuca ulaşılabilmesi için, davacı dayanağı tapu kayıtları ile davalı Hazinenin dayandığı tapu kaydının haritası olup-olmadığı araştırılarak varsa kapsamlarının haritasına göre belirlenmesi, kayıtların haritasının bulunmaması durumunda ise hudut yerleri esas alınarak yerel bilirkişi ve tanıklar marifetiyle kayıtlara kapsam tayin edilerek taşınmazlar arasındaki ortak sınırın belirlenmesi '' gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen temyiz incelemesine esas kararı ile; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı dayanağı tapu kayıtlarının davacı adına tescil edilen parsellerde kaldığı, çekişmeli taşınmazları kapsamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

E. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamında belirtilen eksiklikler tamamlanmadan karar verildiğini, taşınmazların dayanak kayıtları olan iskan tapuları temin edilip incelenmeden karar verilmek suretiyle hak mağduriyetine sebebiyet verildiğini, eksik inceleme ve araştırma yapıldığını, evveli tapuya kayıtlı taşınmazların zilyetlikle kazanılamayacağını, komşu parsellere ait tüm kayıtlar getirtilip yöntemince araştırma ve tapu kayıt uygulaması yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanun'un 20. maddesi

3. Değerlendirme 1.Kadastro sonucu Ardahan ili, ..., ..... köyü çalışma alanında bulunan 153 ada 20, 22 ve 29 parsel sayılı 1.955,18, 4.445,32 ve 1.700,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 20 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit hisselerle davalılar ... ve ..., 22 sayılı parsel aynı sebeple davalı ..., 29 sayılı parsel tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

2.Mahkemece, iddianın dayanağı tapu kayıtlarının davacı adına tescil edilen parsellerde kaldığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamında açıklanan şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm tesis edilmiştir. Oysa bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşacağı gibi, Mahkemeye de bozma ilamı doğrultusunda işlem yapma zorunluluğu doğar. Kazanılmış hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi zorunludur.

3.Somut olayda; hükmüne uyulmasına karar verilen bozma ilamında, davacı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının ve çekişmeli 153 ada 29 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının oluşumuna esas tüm belge ve haritaların dosya arasına getirtilerek yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanması gerektiği belirtildiği halde Mahkemece iskan yoluyla oluşan tapu kayıtlarının oluşumuna ilişkin belge ve haritalar dosya arasına getirtilmemiştir.

Diğer taraftan, davalı ... dayanağı Mart 1946 tarih, 27 sıra numaralı tapu kaydının kök Mart 1938 tarih ve 1184 sıra numaralı kayıttan geldiği, kök kaydın ise iskan suretiyle oluştuğu, İbiş oğlu Hasan ve aile efradı adına iskanen oluşan tapunun, iskan edilenlerin mahali terki üzerine yeniden Hazine adına döndürüldüğü anlaşılmasına karşın iskan defterleri ve eki haritalar temin edilerek İbiş oğlu Hasan ve ailesine iskanen verilen taşınmazın neresi olduğu yerel bilirkişilerden de sorularak saptanmamış, bu anlamda yeterli kayıt uygulaması yapılmadan sonuca gidilmiştir.

4.Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacı tarafın dayandığı ve iskanen oluştuğu anlaşılan Mart 1938 tarih, 337 ve 415 sıra numaralı tapu kayıtları ile davalı ... dayanağı Mart 1946 tarih, 27 sıra numaralı tapu kaydının kök geldisi olan Mart 1938 tarih, 1184 sıra numaralı tapu kaydının oluşumuna esas tüm belge ve haritalar ile iskan dağıtım cetvelleri ve ekleri ilgili kurumlardan getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

5.Dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile uzman fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, öncelikle davacı tarafın tutunduğu tapu kaydı ve çekişmeli 153 ada 29 parsele revizyon gören tapunun kök geldi kaydına ilişkin iskan haritası yöntemince mahalline uygulanarak 3402 sayılı Yasa’nın 20/son maddesi uyarınca kadastro paftasıyla haritaların ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle kapsamı haritasına göre belirlenmeli, haritanın uygulanma kabiliyetinin olmaması halinde kayıtta yazılı hudut yerlerine göre kayıtların kapsamı tespit edilmeye çalışılmalı,

bu anlamda kayıtların doğu ve batı hudutları itibariyle aynı muhteviyatta olduğu gözetilerek davacı dayanağı tapu kaydının güney hududu olarak okunan "Kaptan" yeri ile davalı ... dayanağı tapu kaydının güney hududu olan "Taştan" tarlasının neresi olduğu sorulup saptanmalı, yine taşınmazların evveliyatları, fiilen kimin ve hangi hudutlar kullanımında olduğu,

davacı tarafın bu taşınmazlar üzerinde zilyetliğinin bulunup bulunmadığı yerel bilirkişi ve tanıklara sorularak maddi olaylara dayalı olarak açıklama istenmeli, davalı ... dayanağı Mart 1946 tarih, 27 sıra numaralı tapu kaydının geldisi olan Mart 1938 tarih ve 1184 sıra numaralı tapu kaydının İbiş oğlu Hasan ve aile efradı adına dağıtımı yapılarak iskan suretiyle oluştuğu anlaşılmakla adı geçenin kim olduğu ve bu kişi adına dağıtılan taşınmazın hangisi olduğu sorularak zeminde gösterilmesi istenilmeli, yine davacı dayanağı kayıtların kuzey hududunda yer alan ''Zikri'' ve ''Servet'' taşınmazlarının hangi parseller olduğu belirlenmeli,

yerel bilirkişiler ve tanıkların hudut yerlerine ilişkin beyanları komşu parsel tutanakları ile denetlenmeli, bu şekilde taşınmazlar arasındaki ortak sınırlar belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmedir.

Eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü gerekmiştir.

V. KARAR

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,

Yatırılan peşin harcın istek halinde iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,