Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2024/6893 K.2025/14485

İnegöl 3.Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca "durmasına" karar verildiği, kararın, itiraz edilmeksizin 25.04.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 05.06.2024 tarihli ve 2023/15315 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve KYB - 2024/66865 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve KYB - 2024/66865 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

"Dosya kapsamına göre, sanık hakkında İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 07/03/2022 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmesini müteakip, İnegöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce düzenlenen 11/04/2022 tarihli çağrı yazısının sanığa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, sanığın 10 günlük yasal süre içerisinde anılan Müdürlüğe müracaat etmediği gerekçesiyle bu kez 22/11/2022 tarihli uyarı yazısı ile uyarılmasına karar verilerek anılan uyarı yazısının sanığa usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği,

ancak sanığın bu uyarıya rağmen anılan Müdürlüğe başvurmadığı gerekçesiyle denetim dosyası kapatılarak sanık hakkında kamu davası açılması üzerine yapılan yargılama sonunda, Mahkemesince Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44/3. maddesi gereğince sanığın üçüncü kez yükümlülüklerini ihlal etmesinden sonra ısrar şartının oluşacağından bahisle sanık hakkında açılan kamu davasının durmasına karar verilmiş ise de, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/4-a maddesinde yer alan, "Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki düzenleme uyarınca, sanık hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın sanığa tebliğ edilmesini müteakip, sanığın Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce düzenlenen yükümlülüklerini bildirir "çağrı yazısı" üzerine 10 gün içerisinde gelmemesi durumunda denetimli serbestlik dosyasının kapatılamayacağı, ayrıca sanığın yükümlüklerine uymamakta ısrar etmesi gerekeceği,

ısrar şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin ise aynı Yönetmeliğin 44. maddesinin üçüncü fıkrasına göre belirlenmesi gerektiği, nitekim "ısrar" şartı kovuşturma şartı olup Kanunla getirilmiş olduğundan, kanun hükmünün yönetmelikle bertaraf edilmesinin mümkün olmayacağı, 10/11/2021 tarihli ve 31655 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 44/3. maddesinde yer alan, "Denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içerisinde mazereti olmaksızın ve kasıtlı olarak üç defa ihlal edilmesi yükümlülüğe uymamada ısrar etme sayılır." şeklindeki düzenlemede,

"ısrar şartının" üç defa ihlâlin gerçekleşmesi durumunda oluşacağı belirtilmiş ise de, burada sanığa getirilen lehe düzenlemenin geniş yorumlanmasının, maddede getirilen düzenlemenin amacına aykırı olacağı, sanık tarafından hakkın kötüye kullanmasının söz konusu olabileceği, dolayısıyla sanığa yükümlülüklerini bildirir çağrı yazısının usulüne uygun tebliğ edilmesini müteakip, 10 günlük yasal süre içerisinde müracaat edilmemesinin ilk ihlâli oluşturmakla beraber esasında sanığın yükümlüklere uymayacağına yönelik iradesini de ortaya koyduğu, ancak 5237 sayılı Kanun'un 191/4-a maddesinde yer alan, "Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki düzenleme uyarınca ısrar koşulunun gerçeklemesi amacıyla sanığa bu kez uyarı yazısının usulüne uygun tebliğ edilmesi gerektiği, yapılan uyarının da dikkate alınmaması halinde ısrar şartının oluşabileceği, anılan yönetmelikte belirtilen üç kez ihlal şartının ise yükümlüye ilk kez gönderilen çağrı yazısı üzerine denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat eden sanık hakkında gündeme gelebileceği,

bu kapsamda çağrı yazısı üzerine Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat edip yükümlülüklerinin ne olduğuna dair bilgilendirilen sanığın; yükümlülüklerinin infazı sırasında mazereti olmaksızın kasıtlı olarak yükümlülüklerini ihlâl etmesi durumunda, anılan yönetmelikteki düzenleme uyarınca 3 defa ihlâl şartının aranması gerekeceği anlaşılmakla, Somut olayda, İnegöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 11/04/2022 tarihli çağrı yazısının sanığa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesini takiben,

sanığın 10 günlük yasal süre içerisinde anılan Müdürlüğe müracaat etmediği gerekçesiyle bu kez 22/11/2022 tarihli uyarı yazısının usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, bu uyarıya rağmen de sanığın anılan Müdürlüğe başvurmadığı cihetle, kovuşturma şartı olan “ısrar” şartının gerçekleştiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A.

Şüpheli hakkında, 02.02.2022 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 07.03.2022 tarihli ve 2022/1240 Soruşturma, 2022/115 Karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik ve tedavi tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararda itiraz kanun yolu, itiraz mercii ve itiraz süresinin usulüne uygun şekilde gösterildiği,

kararın 19.03.2022 tarihinde şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek infazı için 04.04.2022 tarihinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, B. Şüphelinin yükümlülüklerine uygun davranmamakta ısrar ettiğinin bildirilmesi üzerine erteleme kararının kaldırılarak İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 28.03.2023 tarihli ve 2022/1240 Soruşturma, 2023/1306 Esas, 2023/1054 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı, C. İnegöl

3. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 17.04.2023 tarihli ve 2023/235 Esas, 2023/312 Karar sayılı kararı ile, ısrar şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8-son cümlesi uyarınca kamu davasının durmasına, infaz işlemlerinin devamına karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, Anlaşılmıştır. D.

Dosya kapsamına göre. 10.11.2021 tarihinde 31655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin "Yükümlülerin uyarılması" başlıklı 44. maddesi düzenlemesi, " (1) Yükümlülüğün yerine getirilmesi için uyulması gereken kurallar ile karara uygun olarak hazırlanan programa ve denetimli serbestlik personelinin bu kapsamdaki uyarı ve çağrılarına uyulmaması yükümlülüğün ihlali sayılır.

Yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda vaka sorumlusunun teklifi üzerine yükümlü, komisyon tarafından veya Kanunda yazılı hâllerde komisyonun önerisi üzerine infaz hâkimi tarafından uyarılır.(2) Uyarı bir yazı ile yükümlüye tebliğ edilir. Gerektiğinde yükümlü, müdürlüğe davet edilerek yükümlülüklerine ilişkin hususlar ve ihlalin sonuçları vaka sorumlusu tarafından kendisine sözlü olarak da açıklanır.

Yükümlünün gelmemesi durumunda daha önce yapılmış olan yazılı uyarı yeterli sayılır.(3) Denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içerisinde mazereti olmaksızın ve kasıtlı olarak üç defa ihlal edilmesi yükümlülüğe uymamada ısrar etme sayılır. Yükümlünün ikinci kez uyarılmasının ardından bir yıl içerisinde üçüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır.

Suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından ise yükümlünün bir yıl içerisinde üçüncü kez uyarılmasının ardından bir yıl içinde dördüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır.(4) Uyarı için yapılan tebligatta, bir yıl içerisinde suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından dördüncü kez,

diğer yükümlüler bakımından üçüncü kez ihlal durumunun tespit edilmesi halinde tekrar bir uyarının yapılmayacağı, dosyanın kapatılması ile ilgili sürecin başlatılacağı ve dosyanın ilgili yargı merciine gönderileceği yükümlüye ihtar edilir." şeklinde olup, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre.

10.11.2021 tarihinden sonraki infaz dosyalarında, çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurmayan yükümlüye uyarılı çağrı yazısı tebliğ edilmesine rağmen yine müdürlüğe başvurmaması halinde infaz dosyasının kapatılmasına karar verileceği, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş sayılacağı, yükümlülüklerin bir yıl içerisinde üç defa ihlal edilmesi şartının ise yükümlünün çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurarak infaza başlanması halinde aranacağı, somut olayda.

İnegöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 11.04.2022 tarihli ve 2022/256 DS sayılı çağrı yazısının 30.04.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, Müdürlüğe başvurmaması üzerine, 22.11.2022 tarihli uyarılı çağrı yazısının tebliğe çıkarılarak 28.11.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen Müdürlüğe başvurmaması nedeniyle İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 13.12.2022 tarihli kararı ile dosyanın kapatılmasına karar verildiği, yukarıda açıklandığı şekilde, kendisine iki kez usulüne uygun şekilde tebligat yapılmasına rağmen müdürlüğe hiç başvurmaması nedeniyle ısrar şartının gerçekleştiği anlaşıldığından,

Mahkemesince yargılamaya devamla esas hakkında bir karar verilmesi yerine, ısrar şartının gerçekleşmediği şeklindeki yerinde olmayan gerekçe ile "kamu davasının durmasına" karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR