Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11794 K.2023/12067

Taraflar arasında Mahkemece görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; 19.01.2006 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelir ve cenaze masrafından oluşan Kurum zararının rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; ölüm olayında iş verenin kusurunun olmadığını, olayla ilgili yapılan ceza yargılamasında beraat kararı verildiği, verilen beraat kararının hukuk mahkemesini de bağladığını, iş veren nedeniyle kusursuzluğu nedeniyle ve iş kazası olmayan ölüm nedeniyle ölenin hak sahiplerine bağlanan gelirlerin işverenden rücu edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.03.2016 tarihli ve 2016/274 Esas, 2016/128 Karar sayılı kararında davanın kabulü ile 26.101,19 TL peşin sermaye değerli gelir ile 149,28 TL cenaze giderinden oluşan toplam 26.250,47 TL Kurum zararının onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.04.2019 tarihli 2016/17422 Esas, 2019/3488 Karar sayılı ilamı ile " ...Mahkemece, ceza dosyası celp edilerek irdelenmeli, kazalının işyeri dışındaki komşu işyerindeki işçilerden de yardım isteyerek malzemeyi götürmek istemesi, yapılan işin işverene ait bir iş mi olduğu, yoksa kazalının kendisine ait bir iş mi olduğunun belirlenerek, ceza mahkemesi kararı ile bu dosyada alınan kusur raporu arasındaki çelişkinin giderilerek maddi olgu tespit edilerek, kusur oran ve aidiyetleri; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan yeniden kusur raporu aldırılmak suretiyle maddi oluşa ve kanuna uygun olarak belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.04.2021 tarihli 2019/271 Esas, 2021/127 Karar sayılı kararı ile " davanın kısmen kabulüne kısmen reddine; 18.643,69 TL peşin sermaye değerli gelir ile 149,28 TL cenaze giderinden oluşan toplam 18.792,97 TL Kurum zararının onay ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı: 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.12.2021 tarihli 2021/8406 Esas, 2021/16444 Karar sayılı ilamı ile "...dosyadan alınan mevcut kusur raporları arasındaki kusur oran ve aidiyetlerindeki farklı oranlar gözetilerek, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden oluşa uygun, çelişkiyi de gideren kusur raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine; 18.643,69 TL peşin sermaye değerli gelir ile 149,28 TL cenaze giderinden oluşan toplam 18.792,97 TL Kurum zararının onay ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporunda çelişkilerin giderilmediğinden yeniden rapor alınması gerektiğini, ilk verilen karara göre davalı şirket tarafından yapılandırma başvurusunda bulunduğunu ve borcu ödediğini belirterek ilk karardaki kusur oranını kabul ettiğini, reddedilen miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Hâkim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez. Buna göre eldeki dava dosyası incelendiğinde davacı Kurum avukatının beyanı ve geri çevirme sonrası dosya içerisine alınan bir takım kayıtlarda, davalı şirketin eldeki dava dosyasındaki borçları sebebiyle yapılandırma başvurusu yaptığı anlaşılmakta olup, mahkemece bu yapılandırma başvurusunun değerlendirilmesi ve yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,