Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12723 K.2023/12795

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacının 01.11.2014-07.05.2018 tarihleri arası Kurumca verilen Tarım Bağ-Kur'lu olduğu dönem nedeniyle belirtilen tarihler arası ek-5 sigortalılığının iptal edildiğini, davacının tarım Bağ-Kur prim ödemelerinin 01.04.1998-28.02.1999, 23.11.2009-23.10.2014 tarihleri arasında olduğunu, bu tarihten sonra tarımsal faaliyetinin bulunmadığını, bu tarihten sonra bir müddet SGK statüsünde çalıştığını, daha sonra ek-5 sigortalısı olduğunu, ek-5 prim ödemelerine devam ettiğini ileri sürerek davacının 11.11.2014 tarihinden itibaren iptal edilen ek-5 sigortasının ihyasına,

01.11.2014-07.05.2018 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline, 30.05.2018 tarihini takip eden aydan itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili tarafından; davacının 01.04.1998 tarihinde başlayan 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının 23.10.2014 tarihinde başlayan 4/a çalışması nedeniyle 22.10.2014 tarihinde durdurulduğunu, 4/a çalışması bittiği tarihten sonra 4/b sigortalılığının başlatılamadığını, 11.11.2014 tarihinde ek-5 madde kapsamında tescilinin yapıldığını, 04.05.2018 tarihine kadar düzenli ödendiğini, davacının ek-5 kapsamında sigortalı olmak için talepte bulunduğu tarihte ziraat odası kaydı bulunduğundan 4/a kapsamındaki çalışmasının bittiği tarihten itibaren 4/b kapsamındaki sigortalılığının devam ettirilmesi gerektiğinden 11.11.2014-04.05.2018 tarihleri arasında ek-5 sigortalısı sayılmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulüne, davacının 01/11/2014-07/05/2018 tarihler arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline, davacının 11/11/2014-04/05/2018 tarihleri arasında ek-5 sigortalısı olduğunun kabulüne, 11/11/2014 tarihinden itibaren iptal edilen ek 5 sigortalılığın ihyasına, davacıya 30/05/2018 tarihini takip eden ay başı olan 01/06/2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanmasına, aksi yöndeki kurum kararının iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili.

2013/11 sayılı genelgeye göre ek 5. madde kapsamında sigortalı olabilmek için Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının a, b, c bentleri ile 506 sayılı Kanun'un geçici 20 inci maddesi ve 2925 sayılı Kanun kapsamında çalışmamak, isteğe bağlı sigortalı veya isteğe bağlı iştirakçi olmamak, Kurumdan ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20 inci maddesi kapsamındaki sandıklardan kendi sigortalılıklarından dolayı gelir ve aylık almamak, 18 yaşını doldurmuş olmak şartlarının getirildiğini, sigortalı ...'in Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı olmak için talepte bulunduğu tarihte Ziraat Odasında üye kaydı bulunduğundan,

4/a kapsamındaki çalışmasının bittiği tarihten sonra Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalılığının devam ettirilmesi gerektiğini, 11.11.2014-04.05.2018 tarihleri arasında Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında sigortasının sayılması mümkün bulunmadığını, dosya kapsamında dinlenen tanık anlatımlarının genelinde ...'in kendi arazisinde çalıştığını ve iş akdiyle ve bağımlı olarak herhangi bir işte çalışmadığını kendi bahçesinde kendi tarımsal faaliyetlerinde bulunduğunu, yevmiye karşılığı başkasının yanında tarla işinde çalışmadığını beyan ettiklerini,

bazı tanıklarında sadece bazen köydeki farklı kişilerin kendisinden yardım istediğinde zaman zaman ve çok kısa bir süre onlara yardım ettiğini beyan ettiklerini, davacının sürekli ve iş akdine bağımlı hiçbir çalışmasının bulunmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu beyanla, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 11.11.2014 tarihinde iptal edilen ek-5 sigortalılığının ihyası ile 01.11.2014-07.05.2018 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali ve 30.05.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,