Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4498 K.2024/9656

Taraflar arasında iş kazasından tazminat istemine ilişkin dava neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.12.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacı adına Av. ... ile davalı ... Kağıtcılık ve Geri Dönüşüm Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına Av. ... geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın Dairemize tekrar gelmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 18.09.2017 tarihinde müvekkilinin desteği ...'ün, davalılardan ...

Kağıtçılık şirketine ait ... plakalı çöp kamyonu ile Kırıkkale istikametinden Ankara istikametine seyir halinde iken eski model ve bakımsız aracın lastiklerinin birden fazla yerden parçalanması ve aracın mekanik arıza vermesi sebebiyle müteveffanın kontrolden çıkması neticesinde iş kazası meydana geldiğini, kazadan sonra polis ekipleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağının 2.sayfasında aracın fenni muayene bitiş tarihinin 06.11.2014 olarak tespit edildiğini,

görüleceği üzere trafiğe çıkmaması gereken bakımı yapılmayan ve arızalı bir araçla müvekkilinin çalışmaya zorlandığını ve davalıların kusuru sebebiyle kazanın meydana geldiğini ve ...'ün vefat ettiğini, müteveffanın müvekkilinin eşi olduğunu, ev hanımı olduğunu, ailenin tüm ihtiyaçlarını müteveffanın karşıladığını, hali hazırda yakınlarının yardımları ile hayatlarını idame ettirmeye çalıştıklarını, belediyenin asıl işveren, şirketin ise alt işveren olduğunu,

müvekkilinin ... ...'ün vefatı sebebiyle uğradığı maddi zararlarının davalılar tarafından karşılanması gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Kağıtçılık ve Geri Dönüşüm Hizmetleri İnşaat San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza sonrası düzenlenmiş olan kaza tespit tutanağına göre ... sürücü ...'ün kusurlu bulunduğunu, ... ile imzalanmış olan Araç Kullanım Talimatı ve Sözleşmesinde fenni muayenesi olmayan araç ile trafiğe çıkılmaması, periyodik bakımlarının düzenli yapılması,

teknik arızaların derhal bildirilmesi ve hız sınırları ile trafik kurallarına uyulması hususları, ... ...'e tebliğ edildiğini, aracın son fenni muayene tarihinin 06.11.2014 değil, 05.06.2016 tarihi olduğunu, fenni muayenesinin olmadığı hususunu bildirmenin ve fenni muayeneyi yaptırmanın ise araç sürücüsünün görev tanımı içerisinde olduğunu, kazanın müteveffanın kusurlu eylemi neticesinde meydana geldiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Elmadağ Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkili belediyenin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, kaza sonucu hayatını kaybeden ... ... Kağıtçılık ve Geri Dönüşüm Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin çalışanı olduğunu, Belediyeden istenilen müteveffanın geçirmiş olduğu 18.09.2017 tarihli iş kazası tutanağının, son maaş bordosunun ve tüm özlük dosyası belediyemiz kayıtlarında mevcut olmadığını, ... davalı ... Kağıtçılık çalışanı olup istenilen bilgi ve belgelerin davalıdan istenilmesi gerektiğini, yetki, derdestlik, husumet, görev ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; kusur incelemesi için iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesinin istenildiği, ayrıca SGK Müfettiş Raporunun celp edildiği, iş kazasına konu olayın; müteveffanın yol çalışmasından dolayı daraltılmış karayolunda seyir halindeyken dikkatini yeterince yola vermeyerek hızını yol ve trafik şartlarına göre ayarlamaması, direksiyon hakimiyetini kaybedip aracın yol dışına çıkmasına engel olmaması nedeniyle meydana geldiği, ayrıca müteveffanın %100 kusurlu olduğunun rapor edildiği,

gerek Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında gerekse SGK müfettiş raporunda da işverenin olayın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı rapor edildiği, iş kazasına konu olayın gerçekleşmesinde davalı işverenin herhangi bir kusurunun bulunmaması müteveffanın %100 kusurlu bulunması nedeniyle davacının işverenden maddi tazminat talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının eşi ...'ün vefatı ile sonuçlanan kazada aracın bakımlarının yapılmamasının söz konusu kazaya sebebiyet verdiğini, kusur raporlarının gerçek kusur oranlarını yansıtmadığını, aracın muayene süresinin geçtiği ve trafiğe çıkmasının yasak olduğunu, araçtaki arıza ve eksiklikler nedeni ile kazanın meydana gelmesine rağmen murisin %100 kusurlu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş kazasına konu olayın; müteveffanın yol çalışmasından dolayı daraltılmış karayolunda seyir halindeyken dikkatini yeterince yola vermeyerek hızını yol ve trafik şartlarına göre ayarlamaması, direksiyon hakimiyetini kaybedip aracın yol dışına çıkmasına engel olmaması nedeniyle meydana geldiği ve müteveffanın %100 kusurlu olduğunun belirtildiği,

SGK Müfettiş Raporu ve Mahkemece aldırılan iki heyet raporunda da müteveffanın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesi tarafından davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğe rastlanılmadığı, sonuç olarak tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

İlk Derece Mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu.

İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafın yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş kazasının gerçekleştiği aracın olay anında muayenesi olmadığını, muayenenin son geçerlilik tarihinin kaza tarihinden önce sona ermiş olduğunu, aracın bakımları yapılmadığını, tanık beyanlarına göre araçta teknik arıza olduğunu, kazadan sonra çekilen fotoğraflarda, aracın lastiklerinin de büyük oranda parçalandığının görüldüğünü bu nedenşe gerekli yol tutuşunu sağlamayacağının açıkça görüldüğünü,

aracın fren tertibatı da dahil olmak üzere periyodik bakımlarını yaptırmayan muayenesiz araçla trafiğe çıkılmasını emreden davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde doğrudan ve emniyet kemeri dahi olmadığı için sürücü ...'ün vefat etmesinde dolaylı olarak müterafik kusurunun bulunduğu,

iddialarının Adli Tıp Kurumu, Kara Yolları Trafik Fen Heyeti ya da İTÜ Trafik Kürsüsünden Rapor alınarak araştırılması gerektiğini, Belediyenin de işbu kazanın meydana gelmesinde denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle asıl işveren sıfatıyla müşterek müteselsil olarak kusuru bulunmakta iken davanın reddine dair kararın hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının desteğinden yoksun kalan eşinin maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Destek tazminatı alacağından sorumluluk ve tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir.

"Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanun'un maddeleri " Asıl - alt işverenlik" yönünden 4857 sayılı Kanun'un 2/7 ve 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile alt işverenlik yönetmeliği maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur oran ve aidiyetlerinin tespitine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına,

temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre davacı vekili tarafından ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz kapsam ve nedenlerine göre, tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

2.Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacıya yükletilmesine,

3. Dairemizde icra edilen duruşmada davalı ... Kağıtçılık ve Geri Dön. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. San.ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince tespit olunan 28.000 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,