Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6330 K.2025/7475

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı tutarının tespiti ile fark aylıkların tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... sigorta sicil numarası ile 1989 yılından bu yana SGK’lı (4-1 a) kapsamında olup 20.11.1994 yılında terki yapılarak 608 gün 4/c'li olarak çalışması bulunduğu, davacının 06.06.1997-28.02.2013 tarihleri arasındaki SSK primleri Bağ-Kur'a aktırıldığı,

2013 yılı sonrasında yüksek kazanç üzerinden prim yatırarak 2020 yılı 5. ayında, SGK İzmir İl Müdürlüğü Çiğli Sosyal Güvenlik Merkezi üzerinden yaşlılık aylığı başvurusu yaptığı, başvuru sonrasında yaşlılık aylığı bağlandığı ancak davacının yüksekten yatırdığı prim farklarının basamak yükseltilmesinde değerlendirilmeyip, yaşlılık aylığının tespitinde hesaba katılmayıp davacıya iade edilmiş ise de bu tutar davacı tarafından kabul edilmediğinden bankadan çekilmediği,

devamında Kuruma itiraz dilekçesi verilerek yeniden yaşlılık aylığı hesabı yapılması istenmiş ise de Çiğli Sosyal Güvenlik Merkezinin 19.03.2021 tarihli cevap yazısı ile davacının talebinin reddedildiği ve herhangi bir düzeltme işlemi yapılmayacağının tebliğ edildiği, itirazlarının yasal dayanağının 1479 sayılı Kanun'un 4447 sayılı Kanun'la değişik 36, 50. maddeleri, 12. maddeleri ile 4956 sayılı Kanun'la basamak satın alma hakkını getiren Geçici 2. maddeleri olduğu iddiasıyla davalı Kurum tarafından yapılan hatalı yaşlılık aylığı hesaplanması işleminin düzeltilerek,

davacının yüksekten ödemiş olduğu prime esas kazançlarının dikkate alınarak, basamak yükseltme işlemi yapılmak suretiyle yaşlılık aylığının yeniden belirlenmesi/tespiti ile Kuruma yaşlılık aylığı için başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 11 adet şirket ortaklığı nedeni ile 2019/9 sayılı Genelge gereğince şirket ortağı olup Kurumca (4/b) kapsamında tescili yapılmamış olanların,

ortağı olduğu şirketten daha sonra veya aynı gün (4/a) kapsamında bildirilmesi başlığında Kanun'un "1479 sayılı Kanun'a ilişkin geçiş hükümleri" başlığını taşıyan Geçici 8. maddesinde tarım sigortalıları hariç olmak üzere Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) kapsamındaki sigortalılık niteliği taşıdıkları halde Kanun'un yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğünün bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren başlayacağı öngörüldüğü,

2008/Ekim öncesinde Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdiyle çalışırken çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanlar 16/60 ek sayılı Genelge gereğince (4/a) kapsamındaki sigortalıkları kesintiye uğrayıncaya kadar 4/(b) kapsamına alınmadığı,

ancak 01.10.2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılması gerektiği halde 506 sayılı Kanun kapsamında tescil yapıldığı söz konusu tarihten sonra tespit edilen sigortalılar Kanun'un Geçici 8. maddesi kapsamında değerlendirilemeyecek (4/a) kapsamında yapılan tescil kaydı beyan kabul edilerek (4/b) kapsamında sigortalı olması gereken tarih itibariyle (4/b) kapsamında hizmet olarak değerlendirileceği, 4/a kapsamındaki hizmetlerin (4/b) kapsamında hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemler cari usullere göre sonuçlandırılacağı,

ayrıca 2020/21 sayılı Genelgenin 6.3.1.1.-01.10.2008 tarihinden önceki sürelerin (4/b) kapsamına aktarılması ve (4/a) bildirimine göre ilk defa (4/b) kapsamında tescil edilecek olan ve tescil tarihinden önce diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti olanlar başlığında 1479 sayılı Kanun'a göre tescili yapılan sigortalının hak ve mükellefiyetleri tescil tarihinde geçerli olan mevzuat hükümleri uygulanacağından tescil tarihinde önceki diğer sosyal güvenlik kurullarında geçen hizmet sürelerine de 1479 sayılı Kanun'un 51. maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre basamak intibakı yapılacağını,

1479 sayılı Kanun'un 3165 ve 3396 sayılı Kanun'larla değişik 51. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereği 22.03.1985 - 03.10.2000 tarihleri arasında (4/b) kapsamında tescilleri başlatılan sigortalıların (4/b) tescil tarihinden önceki diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında geçen hizmet sürelerine göre tespit edilen basamaklar 6 ayın altında hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 1. basamak, 6 aydan 1 yıl altı aya kadar hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 2. basamak, 1 yıl 6 aydan 2 yıl 6 aya hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 3. basamak,

2 yıl 6 aydan 3 yıl altı ay hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 4. basamak, 3yıl 6 aydan 4 yıl 6 ay hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 5. basamak, 4 yıl 6 aydan daha fazla hizmeti olan sigortalılar için basamak intibakında 6. basamak olarak değerlendirilmesi talimatlandırıldığı,

davalı ...'ın ortağı olduğu işyerindeki 4/1-a çalışmalarına istinaden 2019/9 sayılı genelge gereği 4/1-b tescili 16.06.1997 olarak değerlendirilmiş 4/1-a kapsamında ödenen primler 4/1-b hesabına aktarılarak cari usullere göre işlem yapılmış ve 2020/21 sayılı Genelge gereği ilk tescil basamağı 6 olarak başlatılmış ve basamak seyri oluşturularak 12. basamağa kadar yükseltildiği, Kurumca yapılan işlemlerinin tümü yasal ve hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarı tarih ve sayısı belirtilen kararla; 01.10.2008 öncesi dönemde davalı kurumun basamak intibakı ve basamak seyri işlemlerinin yasal mevzuata uygun olduğu, davacının basamak yükseltme talebinin mümkün olmadığı, 01.10.2008 sonrası 4/1-b statüsüne aktarılan primlerin ise davacının ödediği 4/1-a primleri doğrultusunda yüksekten aktarıldığı ve davalı Kurum Aylık/Gelir Bağlama Karar örneğinde dikkate aldığı prim gün sayısında ve prime esas kazançlarında bir hata tespit edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava ve istinaf dilekçesini tekrarla davanın yasal dayanağının 1479 sayılı Kanun'un 4447 sayılı Kanun'la değişik 36, 50 ve 12. maddeleri ile basamak satın almaya ilişkin Geçici 2 madde olduğu, davacıya basamak yükseltme işleminin yerinde olmadığı, bağlı olarak yaşlılık aylığının eksik hesaplandığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı tutarının tespiti ile fark aylıkların tahsiline ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR