Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15531 K.2025/16885

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Şanlıurfa ili ... ilçesi ... İlköğretim Okulunda 1998-2014 yılları arasında hizmetli olarak çalıştığını, okulun kaloriferini yaktığını, idarecilere çay servisi yaptığını, kitap ve gıda yardımı dağıtımı işlerini yaptığını, bu süre zarfında sigortasının yatırılmadığını, sigortasının yapılması için idarecilere başvuruda bulunduğunu fakat sonuç alamadığını, 2014 yılında SGK'ya ihbarda bulunduğunu, SGK tarafından okulda çalıştığının tespit edildiğini ve geçmişe yönelik 6 aylık sigortasının yapıldığını, SGK müfettişleri gittikten sonra işine son verildiğini ileri sürerek, davacının 1998 – 2014 yılları arasında hizmetli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten ve hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının dosyaya resmi belge sunamadığını, yasal dayanağının bulunmadığını, davacının ... Milli Eğitim Müdürlüğünün 08/01/20 16... /3 sayılı yazısında belirtildiği üzere davacı 2011 (Kasım-Aralık) 2012 ( Ocak- Şubat, Mart ve Aralık) 2013 Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran,) 2014 (Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran) aylarında kesintili olarak ... SYDV'de ve İş-Kur bünyesinde çalıştığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; eylemli ve gerçek çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, bordro tanıkları ve komşu işyeri tanıklarının beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 1-Davanın kabulü ile 4...8 T.C. kimlik numaralı davacı ...'nın davalı Milli Bakanlığına bağlı ... İlköğretim Okulunda asgari ücret ile

-15/09/1998-15/06/1998 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/1999-15/06/1999 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2000-15/06/2000 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2001-15/06/2001 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2002-15/06/2002 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2003-15/06/2003 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2004-15/06/2004 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2005-15/06/2005 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2006-15/06/2006 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2007-15/06/2007 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2008-15/06/2008 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2009-15/06/2009 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2010-15/06/2010 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2011-15/06/2011 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2012-15/06/2012 tarihleri arasında 270 gün

-15/09/2013-15/06/2013 tarihleri arasında 270 gün olmak üzere toplam 4320 gün çalışmasının olduğu, (01.10.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 90 gün, 01.11.2011-05.03.2012 tarihleri arasında 125 gün, 08.12.2012-26.06.2013 tarihleri arasında 198 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği) bu sürenin 3907 gününün Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin infazda nazara alınmasına,

2-Davalılardan ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma vakfı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, eylemli ve gerçek çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini, Kurum resmi ve yazılı kayıtlarının aksinin eşdeğer yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini, ispatlanamayan davanın reddi gerekirken, kabulünün hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup, Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Şanlıurfa ili ... ilçesi ... İlköğretim Okulunda 1998 – 2014 yılları arasında hizmetli olarak çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

4.Somut olayda, çalışmaların geçtiği yerin okul olması nedeniyle, kabule karar verilen tarihlerde okulun açılış ve kapanış tarihleri araştırılmadan, zira her yıl için 15 Eylül tarihinin hizmetin başlangıcı 15 Haziran tarihinin ise hizmetin bitiş tarihi olarak tespit edilmesi hatalı olduğu gibi, yarıyıl (sömestr) tatilinde çalışma olup olmadığı hususu belirlenmeden sonuca gidilmesi de isabetsiz olmuştur.

5.Mahkemece yapılacak iş; ilgili Milli Eğitim İl Müdürlüğünden okulların açılış kapanış tarihleri sorulmalı, yarıyıl tatilinde çalışıp çalışmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, şayet yarıyıl tatil döneminde çalışılmadığına dair kanıya varıldığı taktirde bu dönem dışlanmalı, böylelikle toplanan deliller bir arada değerlendirilip takdir edilerek, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR