Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/972 K.2025/6725

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının tütün ekimi yaparak geçimini sağladığını, 31.03.2023 tarihli dilekçe ile davalı Kuruma başvurularak, müvekkilinin 1994 yılı ve sonrasındaki döneme dair aralıksız, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetlerinden kaynaklı Bağ-Kur sigortalılık günlerinin tesciline karar verilmesinin talep edildiğini, davacı müvekkilinin 01.09.1994 - 31.12.2009 tarihleri arasında bulunan, Kurumca kabul edilen veya kabul edilmesi muhtemel süreler ve çakışan 4a sigortalılık dönemi olan 15.11.1996 - 18.11.1996 ve 15.01.2007 - 30.04.2008 tarihleri arasında kalan süreler haricindeki 01.09.1994 - 14.11.1996,

19.11.1996 - 14.01.2007 ve 01.05.2008 - 31.12.2009 tarihleri arasındaki sürelerde (davalı Kurumca başvurularına yanıt verilmediğinden Kurumca kabul edilen süre olması halinde bu süreler hariç olmak üzere) mülga 2926 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4b hükümleri kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devam ettiğinin tespiti ile tesciline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, öncelikle davanın zamanaşımı/hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının, hizmet döküm cetveli incelendiğinde görüleceği üzere, bu davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, sigortalının tarımsal ürün satışı nedeniyle adına tevkifat kesintilerinin yapıldığı 1994 yılı Ağustos ayı esas alınmak suretiyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında 01.09.1994 tarihinden itibaren (Tarım Bağ-Kur) tescilinin yapıldığını, davanın reddini savunmaktadır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulü ile 1-Davacının 19.11.1996-31.05.1997 ve 01.05.2008-31.12.2009 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile tesciline," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde: A. Davacının hizmet döküm cetveli incelendiğinde görüleceği üzere bu davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, sigortalının tarımsal ürün satışı nedeniyle adına tevkifat kesintilerinin yapıldığı 1994 yılı Ağustos ayı esas alınmak suretiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında 01.09.1994 tarihinden itibaren (Tarım Bağ-Kur) tescilinin yapıldığını, kararın bozulmasını talep etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 01.09.1994 - 14.11.1996, 19.11.1996 - 14.01.2007 ve 01.05.2008 - 31.12.2009 tarihleri arasındaki sürelerde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Eldeki dosyada;

a.Davacının 19.11.1996 - 31.05.1997 ve 01.05.2008 - 31.12.2009 tarihlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna ilişkin kabul kararı verilmesi isabetli ise de talep dönemine göre davadan sonra Kurum tarafından kabul edilen süreler bakımından konusuz kaldığı hususunun belirtilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3- Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Denizli 4. İş Mahkemesinin hüküm fıkrasının birinci bendi silinerek yerine "davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının 19.11.1996-31.05.1997 ve 01.05.2008-31.12.2009 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile tesciline, 01.09.1994 - 30.11.1994, 01.12.1994-14.11.1996 ve 01.06.1997-14.01.2007 tarihleri bakımından Kurumun kabulünde olması nedeniyle davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" yazılmasına bu şekliyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,