Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/53 E. , 2024/14618 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/1641 Değişik İş Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.02.2023 tarihli ve 2023/5327 Soruşturma, 2023/11081 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bursa 5.
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/53 E. , 2024/14618 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/1641 Değişik İş Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.02.2023 tarihli ve 2023/5327 Soruşturma, 2023/11081 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bursa 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.05.2023 tarihli ve 2023/1641 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 16.05.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 29.11.2023 tarihli ve 2023/25041 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2023 tarihli ve KYB-2023/128499 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2023 tarihli ve KYB-2023/128499 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekilerin, iş hukukundan kaynaklı uyuşmazlıklar hususunda hukuki işlem başlatmak için danışmanlık şirketi kurduğunu duydukları şüpheli ile iletişime geçip şüphelinin iş yerine gittiklerini, iş yerindeki şüpheli ve ayrıca inceleme dışı Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı Avukat Suçları Soruşturma Bürosunun 2023/7681 soruşturma sayılı dosyası üzerinden hakkında tahkikat yürütülen Avukat Mehmet Yavaş ile görüşerek anlaşmaları üzerine vekaletname çıkarttıkları, şüphelilerin ihtarname çekilmesi gerektiğini beyan ederek kendilerinden toplamda 850,00 TL para aldıklarını, ancak şüphelilerin ihtarname çekmeyerek müştekileri zarara uğrattıkları olay ile ilgili olarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 10/02/2023 tarihli kararı ile müştekilerin hukuki uyuşmazlıkları ve davaları takip etme yetkisi olan şüpheli Avukat Mehmet Yavaş'a vekalet vermeleri, şüpheli Mesut'un avukat olmaması nedeniyle hukuki uyuşmazlıkları ve davaları takip etme yetkisi olmadığından, bahisle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de; müştekilerin, iddiaları karşısında; İnceleme dışı şüpheli Avukat Mehmet Yavaş hakkında iş sözleşmesinden kaynaklı dava açmak ve bir kısım diğer hukuki işlemleri yapmak üzere müştekilerin vekaletini üstlenerek ücretini aldığı halde işlem yapılmamasından ve vekil tayin etmek isteyen kişileri kendilerine yönlendirmesi için menfaat karşılığında şüpheli Mesut Çağları aracı olarak kullanmasından dolayı Adalet Bakanlığının 20/09/2023 tarihli ve 2023/4099-AVK92671 sayılı yazısı ile soruşturma izni verildiği hususu da nazara alındığında, Şüphelinin iştirak iradesinin tespit edilmesi bakımından, Sosyal Güvenlik Kurumundan şüphelinin diğer şüphelinin çalışanı olup olmadığı, Ticaret Sicil Müdürülüğünden şüpheli adına kayıtlı danışmanlık şirketi bulunup bulunmadığının sorulmasını müteakip, dosyaya ibraz edilen ödeme belgeleri uyarınca şüpheliye gönderilen bedellerin hangi amaçla gönderildiği hususunda ifadesinin alınmasını müteakip, sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi cihetle, ortada 5271 sayılı Kanun’a uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumlarda, anılan Kanun’un 160 ve 173/3. maddeleri uyarınca soruşturma yapılmasını sağlamak üzere soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası kapsamında, şikâyetçiler vekilinin 31.05.2023 tarihli kanun yararına bozma talebini içerir dilekçesi sonrası, merci Bursa 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından ikinci kez verilen 12.07.2023 tarihli ve 2023/3383 Değişik iş sayılı itirazın reddine dair kararın hukuki değerden yoksun olduğu belirlenerek, yapılan incelemede; şikâyetçilerin işverenleri ile yaşadıkları ücret alacağı ve sigortalılık süresi gibi uyuşmazlıkların çözümü amacıyla hukuki işlem başlatılması için, önceden Noterlik çalışanı olması nedeniyle tanıdıkları ve danışmanlık şirketi kurduğunu öğrendikleri şüphelinin iş yerine gittiklerinin, şüpheli ile görüştükten sonra onun yönlendirmesi ile hakkındaki soruşturma dosyası tefrik edilen Avukat ...a vekaletname çıkarttıklarının ve masraflar için de şüpheliye 850,00 TL ödeme yapmalarına karşın, herhangi bir hukuki müracaatta bulunulmadığının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçi Ali Yiğit'in beyanının alınması, tefrik edilen Avukat Mehmet Yavaş hakkındaki soruşturmanın akıbetinin sorulması ile mümkün olması halinde her iki dosyanın birleştirilmesi suretiyle soruşturmaların beraber yürütülmesine karar verilmesi, şüpheli ...'ın ifadesinin alınması, Çağlar Hukuk&Danışmanlık isimli iş yerinin resmi olarak faaliyette bulunup bulunmadığının ve yetkilisinin kim olduğunun ilgili kurumlar nezdinde araştırılması, bu iş yerinde avukat olmayan kişiler tarafından avukatlık hizmeti verildiğine yönelik başkaca ihbarlar bulunup bulunmadığının belirlenmesi, şüphelinin Avukat Mehmet Yavaş'ın çalışanı olup olmadığı hususunun Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından sorulması, şikâyet dilekçesinde ismi geçen Enver isimli kişinin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek olayla ilgili bilgisine başvurulması, şikâyetçiler adına iş verenleri ile yaşadıkları uyuşmazlık nedeniyle şüpheli tarafından herhangi bir hukuki yola müracaat edilip edilmediğinin tespit edilmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...müştekilerin hukuki uyuşmazlıkları ve davaları takip etme yetkisi olan şüpheli Av. Mehmet Yavaş'a vekalet vermeleri, şüpheli Mesut'un avukat olmaması nedeniyle hukuki uyuşmazlıkları ve davaları takip etme yetkisi olmaması, şüpheli Av. Mehmet Yavaş hakkında ayrı soruşturma yürütülmesi dikkate alındığında şüpheli ... üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Bursa 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.05.2023 tarihli ve 2023/1641 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.12.2024 tarihinde karar verildi.