Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/6265 E. , 2025/11543 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/2590 E. 2024/772 K. SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması sureti ile dolandırıcılık, Kamu kurum ve kuruluşlarının vb. tüzel kişiliklerinin araç o
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/6265 E. , 2025/11543 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/2590 E. 2024/772 K. SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması sureti ile dolandırıcılık, Kamu kurum ve kuruluşlarının vb. tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi ile mahkûmiyetin onanması TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin reddi, bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. Resmi belgede sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden; 5271 sayılı Kanun’un 286. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanıkların temyiz istemlerinin 5271 sayılı Kanun’un 298. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE, II. Sanıklar Hakkında Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden; I. HUKUKÎ SÜREÇ 1. Antalya 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10.01.2023 tarihli ve 2022/3 20... /16 Karar sayılı ilamı ile; sanıkların eylemleri nedeniyle; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 158/1-f-son, 158/3, 43, 53, 52/2-4 maddeleri uyarınca ayrı ayrı 6 yıl hapis ve 84.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir. 2. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin 07.03.2024 tarihli ve 2023/25 90... /772 Karar sayılı kararıyla hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ 1.Sanık ...'ın temyiz talebi; atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığına ilişkindir. 2.Sanık ...'in temyiz talebi;atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığına ilişkindir. III. GEREKÇE Kabul edilebilir temyiz başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.05.2022 tarihli, 2022/2-155 Esas ve 2022/321 Karar sayılı kararı ile, herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın artırım yapılmasını zorunlu kılan suçun nitelikli hâlleri nedeniyle yapılan yargılamalarda, cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, sanıklara istemleri olup olmadığına bakılmaksızın 5271 sayılı Kanun'un 150/3. maddesi uyarınca müdafi atanması gerektiği nazara alındığında; Somut olayda, kovuşturma aşamasında, sanıkların sorgularının yapılması, TCK'nin 158/3. maddesinin uygulanması ihtimaline karşı ek savunma hakkı verilmesi, Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasına karşı diyeceklerinin sorulması gibi esasa etkili işlemler sırasında kendilerinin seçtiği bir müdafii hazır bulunmadığı gibi 5271 sayılı CMK'nin 156. maddesi gereğince sanıklara resen bir müdafii de tayin edilmediği, kendilerine isnat edilen üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından 5237 sayılı CMK'nin 158/1-f-son bentleri uyarınca dört yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü, suçun üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlenmesi nedeniyle aynı Kanun’un 158/3. maddesine göre herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın yarı oranda artırım yapılmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda, üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından Kanunda öngörülen cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması dikkate alındığında adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, istemi olup olmadığına bakılmaksızın 5271 sayılı CMK'nin 150/3. maddesi uyarınca sanıklara müdafii atanması sağlanıp yargılamasının yapılarak bundan sonra eylemlerinin ve hukuki durumunun tayin ve takdirinde zorunluluk bulunmasına rağmen, savunmalarının ve ek savunmalarının müdafi huzurunda ve 5271 sayılı CMK'nın 196/2 maddesi gereği yargılamayı yapan Mahkemece bizzat alınması ve aynı Kanun'un 188/1 maddesi uyarınca zorunlu müdafinin son celsede hazır bulunması gerektiği anlaşılmakla; 1. Sanık ...'ın yargılama aşamasında kendisinin seçtiği bir müdafi bulunmadığı gibi 5271 sayılı CMK'nın 156. maddesi gereği re'sen bir müdafi de tayin edilmeksizin savunmasının ve ek savunmasının tespit edilmesi ve hüküm duruşmasında zorunlu müdafii hazır edilmeksizin hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması, 2. Sanık ...'in savunmasının ve ek savunmasının ise Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesince istinabe yoluyla tespit edilmesi ve hüküm duruşmasında hazır edilmeksizin sanıklar hakkında mahkûmiyet hükümleri kurulması, suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 150/3, 156, 188/1. ve 196/2 maddelerinin ihlâli ile sanıkların savunma haklarının kısıtlanması, 5271 sayılı CMK'nın 289/1-h maddesi kapsamında hukuka kesin aykırılık hâli olarak saptanmıştır. IV. KARAR Başkaca yönleri incelenmeyen, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin 07.03.2024 tarihli ve 2023/25 90... /772 Karar sayılı kararının gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanıkların temyiz istemleri yerinde görüldüğünden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Antalya 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Antalya 9. Ağır Ceza Mahkemesi iki sanığı resmi belgede sahtecilik ile üç veya daha fazla kişiyle nitelikli dolandırıcılık suçlarından mahkûm etmiş, istinafları esastan reddedilmiştir. Sahtecilik yönünden temyiz kabil olmadığından reddedilmiş, dolandırıcılık yönünden inceleme yapılmış; sanıklardan birinin savunması istinabe yoluyla Adıyaman'da alınmıştır.
Hukuki İlke: Alt sınırı beş yıldan fazla nitelikli dolandırıcılıkta zorunlu müdafi bulunmadan savunma/ek savunma alınması ve zorunlu müdafi son celsede hazır edilmeden hüküm kurulması; ayrıca savunmanın istinabe yoluyla başka mahkemece tespiti savunma hakkını kısıtlar (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.05.2022 tarihli, 2022/2-155 E. kararı).
Uygulama Sonucu: Bozma - 5271 sayılı CMK'nın 150/3, 156, 188/1 ve 196/2. maddelerinin ihlali, aynı Kanun'un 289/1-h maddesi kapsamında kesin hukuka aykırılık sayılmıştır.
Dava Strateji Notu: Zorunlu müdafi gerektiren dosyalarda savunmanın talimat (istinabe) yoluyla başka mahkemede alınması da bozma sebebidir; sanığın esasa etkili işlemlerde bizzat yargılayan mahkeme önünde ve müdafi huzurunda savunma vermesi sağlanmalıdır.