Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/6792 E. , 2025/5267 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/760 E. 2024/578 K. SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araçolarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret İlk Derece Mahkemesince kur
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/6792 E. , 2025/5267 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/760 E. 2024/578 K. SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araçolarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ A. İlk Derece Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.12.2021 tarihli ve 2021/2 Esas, 2021/1034 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 157, 62, 52/2-4, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis ve 16.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir. B. İstinaf Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 25.05.2023 tarihli ve 2022/272 Esas, 2023/1135 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekili ve sanığın istinaf başvurularının kabulü ile duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 158/1-f maddesinde düzenlenen bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında hataya düşülerek dolandırıcılık suçundan hüküm kurulması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararının 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi uyarınca bozulmasına, karar verilmiştir. C. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci 1. Balıkesir 1.Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.01.2024 tarihli ve 2023/334 Esas, 2024/20 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 158/1-f, 62, 52/2-4, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis ve 63.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir. 2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekili ile sanığın istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Sanığın temyiz isteği; üzerine atılı suçu işlemediğine, katılan ile arasındaki uyuşmazlığın hukuk ihtilaf mahiyetine olduğuna ve hakkındaki mahkumiyet hükmün gerekçesiz olduğuna ilişkindir. III. GEREKÇE 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hallerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, sanık hakkında İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın istinaf edilmesi üzerine inceleme yapan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesince 5271 sayılı Kanun'un 280 ve 289 uncu maddeleri gereğince duruşma açılmaksızın hukuki süreçte belirtilen nedenle bozulmasına karar verildiği, fakat anılan fıkranın (e) ve (f) bentlerinde İlk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceğinin açık ve tahdidi şekilde belirtildiği, verilen bu bozma kararının ise aynı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, anılan karara karşı direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden hüküm kurulduğu, bu kararın yeniden istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine kararı verildiği; ancak, açıklandığı üzere Bölge Adliye Mahkemesince usulüne uygun olarak duruşma açılıp, ilk hükmün niteliği değiştirilerek karar verildiğinde temyiz kanun yoluna tabi olan bir hükme yönelik, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda izah edilen uygulaması ile temyiz kanun yoluna başvurma hakkı olan tarafların temyiz haklarını kullanmalarının önüne geçilmesi, ayrıca uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir uzantısı olarak hüküm ve kararlara karşı başvurulacak bir kanun yolunun açık olmasının kural, kapalı olmasının istisna olması karşısında, somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2021 tarihli ilk kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, hukuka aykırı şekilde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda bozma kararı ve bu şekilde yargılamaya devam edilerek 05.03.2024 tarihli inceleme konusu esastan ret kararının verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur. IV. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle başkaca yönleri incelenmeyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29.04.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesi önce basit dolandırıcılıktan hüküm kurmuş; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi suç vasfını bilişim yoluyla dolandırıcılık kabul ederek duruşma açmaksızın bozmuş, ilk derece mahkemesi bozmaya uyarak yeniden mahkûmiyet kurmuş, ikinci istinaf da esastan reddedilmiştir.
Hukuki İlke: 5271 sayılı CMK'nın 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan bozabileceği hâller tahdidi olarak sayılmıştır; suç vasfının değişmesi bu bentler kapsamında olmadığından, bölge adliye mahkemesi duruşma açıp delilleri değerlendirerek kendisi hüküm kurmalı, hak arama özgürlüğü gereği temyiz yolu kapatılmamalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma - duruşma açılmaksızın verilen bozma ve sonrasındaki esastan ret kararı, tarafların temyiz hakkını ortadan kaldırdığından hukuka aykırı bulunmuştur.
Dava Strateji Notu: Bölge adliye mahkemesi suç vasfını değiştiriyorsa duruşma açıp CMK 280/1-g uyarınca yeni hüküm kurmalıdır; 'duruşmasız bozma' yoluyla temyiz hakkının kısıtlandığı hâllerde güçlü bir usul yönünden bozma sebebi doğar.