Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/13817 K.2010/5519

Taraflar arasında görülen davada Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10.06.2008 tarih ve 2007/405-2008/196 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının keşide ettiği 30.06.2006 keşide tarihli çekin 26.06.2006 tarihinde yetkili hamil ... Kereste Nak. ve Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından muhatap bankaya ibraz edildiğini, karşılığı olmadığından muhatap bankaca ödeme yapılmadığını, davacı şirketin bu çeki ciro yoluyla elde ettiğini, karşılıksız kalması üzerine de kendisinden sonra gelen cirantalara çek bedelini ödeyerek çeki geri aldığını, TTK 644. maddesinde düzenlenen “Keşideci ve poliçeyi kabul etmiş olan muhatap,

müruruzaman sebebiyle veya senede dayanan hakların muhafaza için kanun hükmünce yapılması gerekli muamelelerin ihmal edilmiş bulunması dolayısıyla poliçeden doğan borçları düşmüş olsa bile hamilin zararına ve sebepsiz olarak iktisap etmiş oldukları meblağ nispetinde ona karşı borçlu kalırlar” hükmü gereğince, davalının keşidecisi olduğu bu çekten dolayı davacıya karşı sorumlu olmasına rağmen çek bedelini ödemediğini ve müvekkili aleyhine sebepsiz olarak zenginleştiğini ileri sürerek,

10.000,00 YTL tutarındaki çek bedelinin çekin ibraz tarihi olan 26.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı firmanın çek üzerindeki ciro silsilesine göre TTK. 702. maddesi uyarınca yasal ve yetkili hamil olmadığından keşideciye karşı çeke bağlı hakların kendisine geçtiği iddiasında bulunamayacağını, bu nedenle aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, ... Kereste Yakacak ve Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. yetkili hamil olduğu iddiasıyla çekten dolayı Tokat C.Savcılığına başvurarak sonucunda davalı firma aleyhine Tokat Asliye Ceza Mahkemesinde karşılıksız çek keşide etmek suçundan dolayı dava açıldığını, davaya konu çek arkasındaki ciro silsilesinden anlaşılacağı üzere davalı şirketin Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/11 Esas sayılı dava dosyası ile Ak-Pol şirketinin elinde bulunan çekler için ihtiyati tedbir kararı aldığını, davaya konu çekin iade edilmediğini ve ...

Kereste adlı firmaya kötü niyetli olarak ciro edildiğini, çekin tedbir kararından sonra tedavül gördüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davacının davaya konu alacağın dayanağı olan zamanaşımına uğramış çekin ciro yoluyla hamili olduğu, keşideci ile arasında temel ilişki bulunmayan çek nedeniyle sebepsiz iktisap davası yoluna başvurarak TTK.

730/14 bendi yollaması ile aynı yasanın 644. maddesi uyarınca davalı şirketten talepte bulunabileceği, bu maddeye göre açılan davalarda ispat yükünün sebepsiz olarak zenginleşmediğini veya çek bedelini cirantalardan birine veya hamile ödediğini savunan keşideci davalıya ait olduğu, davalı vekilinin beyanlarından çek bedelinin cirantalardan birine veya hamile ödenmediğinin de sübuta erdiği,

davalı tarafından Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesine açılan menfi tespit davasının da feragatle sonuçlanmış olması nedeniyle davalı tarafın sebepsiz zenginleşmediğine ilişkin olarak delil sunma hakkının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve ciro silsilesinde yer alan ciranta davacıya karşılıksızlığı usulen belirlendikten sonra iade edilen çekte davacının meşru hamil olduğunun kabulü gerekmesine ve TTK 644. maddesi gereğince davalı keşideciden çek bedelini talep etmesinde yasaya aykırılık bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.