Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/2563 K.2010/9128

Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17.12.2008 tarih ve 2006/470 - 2008/441 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin mülkiyeti dava dışı ...

Denizcilik A.Ş.'ne ait olan ve Gemi Sicil Memurluğu İnşa Halindeki Gemilere Mahsus sicilin 711. sırasına kayıtlı 244 inşaa nolu geminin inşasını yaptığını, bu geminin inşasında kaynaklanan alacakları olan 2.670.000 DM'nin ödenmediğini, başlattıkları icra takibi sırasında davalı bankanın da tesis ettiği ipoteğe dayalı olarak başlattığı icra takibi sonunda geminin satıldığını, davalı bankanın icra dosyasındaki sıra cetveline yaptıkları itirazın reddedildiğini, davalının yapılan satış sonunda alacağının bir kısmını alabildiğini,

davacı alacağının TTK'nun 877 maddesine dayalı inşaatçı ipoteğinden kaynaklandığını TMK'nun 897. maddesi uyarınca öncelikli alacak olduğunu, tüm bu durumlar nazara alındığında davacının alacağına kavuşmamasına neden olanın davalı banka olduğunu ileri sürerek, 2.639,242,00 TL'nın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı gemi inşa sözleşmesinin 01.05.1998 tarihinde yapıldığı, davalı gemi ipoteği şerhinin 20.07.1998 tarihinde gemi siciline işlendiği, davacının yasal ipoteğinin ise 07.03.2000 tarihinde işlendiği, davacı tersane sahibine öncelik tanınabilmesi için, alacağın tamamının alınamamış olması ve ön sıradaki alacaklıların tesis ettikleri ipotekler dolayısı ile tersane sahibi aleyhine bir zarar geleceğini önceden bilmesi ya da bilebilecek durumda olması koşullarının gerçekleşmesinin gerektiği, davalı bankanın davacı aleyhine bir zarar geleceğini önceden bilerek gemi ipoteği tesis ettiğinin söylenemeyeceğinden, bu koşullardan ikincisinin gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava tarihinden önce, 28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 Sayılı Kanun ile 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine “İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı’nca, bu Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur.

Bu mahkemelerin yargı çevresi Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir.” fıkrası eklenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, yine davadan önce, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile İstanbul’da Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulup, faaliyete geçirilmiş ve yargı alanı İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlenmiş olup, bu hususlar aynı Kurul’un 24.03.2005 tarih ve 188 Sayılı Kararı ile de bir kez daha vurgulanmıştır.

Dava, TTK'nun Dördüncü Kitabında yer alan 877. maddesinde yazılı Kanuni İpotek hakkına dayalı alacağın, davalının genel kredi sözleşmesi uyarınca İnşa Halindeki Gemilere Mahsus Siciline ipotek şerhi koydurması, geminin icra kanalı ile satılması sonrasında davalının alacağını tahsil etmesi sonucu, davacının alacağına kavuşamaması nedenine dayalı alacak istemine ilişkin olup, davanın açıklanan bu nitelemesine göre, görülüp sonuçlandırılması denizcilik ihtisas mahkemesinin görevi dahilinde olduğu kuşkusuzdur.

Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir.

Bu durumda, mahkemece, dava tarihinde, özel mahkeme olan İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğundan, genel mahkeme olarak davaya bakan mahkemece, yukarıda açıklanan düzenleme gereğince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.