Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8567 K.2011/1486

Taraflar arasında görülen davada Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.03.2009 tarih ve 2006/304-2009/83 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin tanınmış lider markası olan "FOLK" ibaresinin halen yenilenerek kullanmakta olduğunu, davalının taklit ettiği ve adına tescilli olduğu öğrenilen "ŞEKİL+İPAY FOL" ve "FOL" ibareli markaların müvekkili markası ile itibas ve haksız rekabet yarattığını ileri sürerek, davalıya ait "ŞEKİL+İPAY FOL" ibareli markadaki "FOL" ibaresinin iptaline ve hükümsüzlüğüne, "FOL" ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacının yasal 5 yıllık sürede dava açmayarak "hak kaybına" uğradığı ve davalının kötüniyetli olarak marka tescil ettirdiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve sicile kayıt tarihinin 16.06.2001 tarihi olmasına göre davacı vekilinin “şekil+İPAY” markasına yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin davaya konu ettiği “FOL” ibareli markaya yönelik temyizine gelince; Dava, davalı adına tescil edilmiş bulunan anılan markanın 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 42. maddesine dayalı hükümsüzlük istemine ilişkindir.

556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 40. maddesinde “Markanın Koruma Süresi” başlığı altında; “tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre, onar yıllık dönemler halinde yenilenir” denilmekle koruma süresi başvuru tarihinden başlatılmaktadır.

Bu durumda, başvuru tarihi sadece koruma süresinin başlangıcında belirleyici olmakta, hükümsüzlük davasının açılmasında 5 yıllık sürenin başlangıcına esas alınacak tescil tarihi ise aynı KHK’nin “tescil” başlıklı 39. maddesinde ayrıca düzenlenmektedir.

Buna göre; “bu Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre başvurusunu eksiksiz yapmış veya eksiklerini gidermiş ve süresi içerisinde hakkında itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz kesin olarak reddedilmiş bir başvuru, tescil edilerek sicile kaydedilir. Başvuru sahibine "Marka Tescil Belgesi" verilir.

Sicil kaydında; marka örneği, başvuru tarihi, marka tescil numarası, markanın kullanılacağı mallar veya hizmetlerin listesi, mal veya hizmetlerin sınıf veya sınıfları, marka sahibinin ve varsa vekilinin adı, soyadı, uyruğu, tüzel kişilerde ticaret unvanı ve hangi ülkenin kanunlarına göre kurulu olduğu, adresi, tescil tarihi, marka ve marka hakları ile ilgili bütün değişiklikler ve yönetmelikte öngörülen diğer hususlar yer alır. Marka sicili alenidir.

Talep edilmesi ve yönetmelikte öngörülen ücretin ödenmesi koşuluyla sicil örneği verilir. Sicil kaydı yapılan marka ile ilgili bilgiler yönetmelikte şekil ve şartları belirtildiği biçimde ve ikinci fıkrada yer alan unsurları da kapsamak üzere yayınlanır.” denilmektedir. Görüldüğü gibi bu maddede tescilin gerçekleşmesi süreci ayrıntısı ile açıklanmaktadır.

Dosya içinde bulunan davalıya ait anılan marka tescil belgesi üzerinde yazılı olan 20.8.1999 tarihi;556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 40. maddesi uyarınca, tescilli bir markanın 10 yıllık koruma süresinin başlangıç tarihi olan “marka başvurusu tarihi”dir. Dolayısıyla bu tarihin, aynı KHK'nin 39. maddesinde düzenlenen “markanın sicile kaydedildiği tescil tarihi” olarak kabulü mümkün değildir. Yani, tescil belgesinde yer alan ve KHK’nin 40. maddesi gereğince marka başvurusu tarihi olduğu belirgin olan tarih tescil tarihi olmayıp, hükümsüzlüğe ilişkin dava süresinin başlangıcına da esas alınamaz.

O halde, 5 yıllık dava açma süresine başlangıç alınacak tarihin tespitinde “tescil” konusunda açık düzenleme içeren KHK’nin 39. maddesine gidilecektir. Bu maddede tescil için gerçekleşecek prosedür açıklanmakta ve sonuçta tüm aşamaların tamamlanmasıyla, markanın tescil edilerek sicile kaydedileceği, ifade edilmektedir. İşte bu tescil ve sicile kayıt tarihi hükümsüzlük davası açma süresinin başlangıcına esas alınacak “tescil” tarihidir.

Somut olayda; mahkemece, davalıya ait dava konusu anılan markanın 20.8.1999 tarihinde tescil edildiği, davanın ise 5.9.2006 tarihinde açıldığı, dolayısıyla 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmiş olduğu gerekçesiyle, hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmiştir. Ancak, 20.8.1999 tarihi davalıya ait markanın koruma süresinin başlangıcı olan marka tescili için yapılan başvurunun tarihi olup, markanın sicile kayıt tarihi dosya içindeki belgeden 11.4.2002 olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu “FOL” markası için 556 sayılı KHK’nin 42. maddesine dayalı olarak açılan hükümsüzlük davasının tescil tarihinden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre dolmadan açıldığı anlaşıldığından, mahkemece işin esasına girilerek oluşacak sonuca göre bir hüküm verilmesi gerekirken, dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.