Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9101 K.2011/1981

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 5.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.10.2008 tarih ve 2007/316 - 2008/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar, davalıyla cafe ve restoran olarak işlettiği işyerinin devri konusunda anlaştıklarını, yapılan pazarlık sonucu 5.074 YTL demirbaş bedeli ve 17.926 YTL hava parası ödediklerini, kira sözleşmesi imzaladıklarını, taşınmaz sahibi vekiline kira bedeli ödendiğini, ayrıca masraf yaptıklarını, işyerinin ruhsatının önceden iptal edildiğinin ortaya çıktığını, davalı ve taşınmaz sahibi vekilinin müvekkillerini dolandırdığını ileri sürerek, toplam 27.275.26 YTL’nın tahsiline, akdin feshine, malların bulunduğu yerden geri alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin işyerinde kiracı olduğunu, başka işe girmek için malikiyle yaptığı görüşme sonucu tahliye ettiğini, daha sonra davacıların taşınmazı görmeye geldiklerini, aynı işi yapmak isteyen davacıların müvekkili elinde kalan demirbaş eşya ve gıda maddeleri için 23.000 YTL üzerinden anlaştıklarını, 4.500 YTL’nı kaparo olarak ödediklerini, daha sonra eşya ve demirbaşlarla ilgili olarak tamamını almaktan vazgeçtiklerini, bu durumun kabul edilerek 6.184 TL üzerinde yeniden anlaştıklarını, kaparo dikkate alındığında 1.684 YTL alacağının ödenmediğini, diğer iddiaların yerinde bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalının kiracı olarak işlettiği işyerinin davacılara devri konusunda devri için 23.000 YTL’ye anlaştıkları, 4.500 YTL satışı için kaparo aldığı, işyeri imara aykırılıktan dolayı davalının ruhsatının iptal edildiği, davalının ruhsat aslını 28.03.2007 tarihinde dava dışı belediyeye iade ettiği, davalının tanık dinlenmesine muvafakat etmediği, ancak bedel tayini ve kaparo alımına ilişkin olarak yazılı belgenin bulunduğu, yazılı delil başlangıcı sayılacağı, bu nedenle tanık dinlendiği,

davacı tanıkların devir bedeli olan 23.000.00 YTL’nın davalıya ödendiğini açıkladıkları, bedelin ödenmeden işyerinin tesliminin yapılmayacağı, bu durumun hayatın olağan akışına uygun bulunduğu, davacının üç aylık kullanımla elde edeceği asgari gelir ile yıpranma payı ve değer kaybı dikkate alındığında davacının alacağının tespit edildiği gerekçesiyle 17.500 YTL’nın tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, işletme devir sözleşmesinin feshi, ödendiği iddia edilen devir bedelinin tahsili ile devre konu demirbaşların devreden tarafından geri alınmasına karar verilmesi istemlerine ilişkindir.

Taraflar arasında işyeri devir sözleşmesi akdedildiği, davalının kiracı olarak bulunduğu taşınmazda aldığı ruhsata bağlı olarak kafe ve restoran işlettiği, imara aykırılık nedeniyle aldığı ruhsatın iptal edildiğinin kendisine bildirildiği, 28.03.2007 tarihi itibariyle ruhsat aslını dava dışı belediyeye teslim ettiği, devirden sonra davacıların 01.04.2007 tarihli dava dışı taşınmaz sahibi ile yaptığı kira sözleşmesine istinaden bu işyerinde faaliyete başladıkları hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Dosya kapsamından ruhsatnamenin iptal edildiği hususunun davacılardan gizlendiği de anlaşılmaktadır. Davacıların akdin feshini talep etmelerinde bir yanlışlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki çekişme, sözleşmede kararlaştırılan devir bedeli tutarı ile bunun ödenip ödenmediği noktalarında toplanmaktadır. Davacılar vekili, 5.074 YTL demirbaş bedeli ve 17.926 YTL hava parası olmak üzere davalıya toplam 23.000 YTL devir bedeli ödendiğini ileri sürmüştür.

Taraflar arasında tarihsiz olarak düzenlenen yazılı belgede davalının işletmesini 23.000 YTL satışı için davacılarla anlaştığı ve 4.500 YTL kaparo aldığı açıklamasına yer verilmiştir. Mahkemece bu belgenin devir bedelinin tutarı ve ödenmesine ilişkin yazılı delil başlangıcı olduğu ve işyeri tesliminin ödemeye karine teşkil ettiği kabul edilerek karşı konulmasına rağmen tanık dinlemek suretiyle yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuştur.

Ancak, anılan belge kaparo alımına ilişkin senet mahiyetinde olup, kalan devir bedelinin ödendiğine dair bir açıklamaya yer vermemektedir. İşyerinde davacıların faaliyete başlaması da bakiye bedelin ödendiğine karine değildir. Bu durum karşısında, devir bedelinin tamamının ödendiğinin davacının yazılı kanıtla ispat etmesi gerekmektedir.

O halde, ödenen devir bedeliyle ilgili olarak ispat yükünün davacıda olduğu kabul edilerek bir değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Ayrıca, devir sözleşmesinin konusu demirbaşların davalı tarafından geri alındığı kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Ancak, davalının bu yönde açık bir beyanı bulunmamaktadır. Esasen, davalının demirbaşlarla ilgili olarak davacılardan ... adına fatura düzenlediği anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde de demirbaşların geri alınmasına karar verilmesi istenmiştir. O halde, demirbaşların akıbeti tam olarak tespit edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi de yanlış olmuştur.