Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/12674 K.2012/17513

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/04/2010 tarih ve 2008/1068-2010/206 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06/11/2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ....ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ... tarafından Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan, sigortalı Glaxo Smith Kline İlaçları San. Tic.

Şti’ne ait, 45.000 set-23 Palet Infanrix IPV HIB (Aşı) emteasının taşınması için davalı şirket ile anlaşma yapıldığı, söz konusu emteiaların, davalı şirket tarafından, 25.09.2007 tarihli Havayolu Taşıma Konşimentosu (Airway Bill) ile nakliye süresince transit havalimanında +10 ila +15 C ve varış havalimanında ise +2 ila +8 C arasında sıcaklıklarda saklanmak koşuluyla, uçakla Brüksel Havalimanı'ndan İstanbul Atatürk Havalimanı'na sevk edildiğini, sigortalanan emtianın, 26.09.2007 tarihinde Atatürk Havalimanı'na varışının ardından,

konşimentoda bu hususta açık şart olmasına rağmen soğuk hava deposuna değil normal oda sıcaklığındaki depoya konularak 10 gün süreyle bekletildiğini, davalı şirket tarafından da emtiaların soğuk hava deposunda saklanmadığı hususunun yazılı olarak teyit edildiğini, taşıma şartlarına uyulmamış olması sebebiyle bozulan aşı emtialarının imha edilmek zorunda kalındığı,

davalının Varşova Konvansiyonu'nun 25. maddesi gereğince sınırlı sorumluluk hakkından faydalanmaması gerektiğini, her ne kadar dava konusu tazminat talebi 108.360 YTL olsa da sigortacının sigortalısına ödediği hasar tazmin miktarının 315.206,70 GBP olup sigortalının gerçek zararının da bu miktar olduğunu ileri sürerek 108.360 TL tutarındaki sigorta tazminatının 27.11.2008 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi oranında temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iddia olunan hasarın THY A.O.'nın hakimiyet sahasında meydana gelmediğini, sadece hava taşıması esnasında meydana gelmiş olması şartıyla taşıyıcının yükün tahrip kayıp veya hasara uğraması halinde doğan zarardan sorumlu olduğunu, Konişmento muhtevası aşı olan 23 kap 2651 kg'lık kargonun, öncelikle Brüksel'den Frankfurt'a kamyon ile taşındığını, daha sonra Frankfurt/İstanbul seferi ile sevk edildiğini, gümrük çıkış kontrol fişi uyarınca Konişmento muhteviyatı aşı olan kargonun hiçbir aksaklık kaydı olmaksızın tam ve sağlam olarak alıcısına teslim edildiğini, 08.10.2007 tarihli yazıda

da dava konusu kargonun taşıyıcı davalı uhdesindeyken hasarlandığına ilişkin bir beyan veya kabul bulunmadığını, sorumluluğun sınırlı olduğunu, dava konusu kargoya ilişkin Konişmentoda, taşıma için bildirilen değer hanesine (Declared Value For Carriage), "hiçbir değer beyan edilmemiştir." anlamına gelen "NVD" ibaresi (No Value Declared) ibaresinin taşıma için herhangi bir özel değer bildirimi yapılmadığını belgelediğini, yük taşımasında sorumluluğun her halükarda kusurun varlığına veya ağırlığına bakılmaksızın sınırlı olduğunu, davacı sınırlı sorumluluk limitleri içinde kalmak şartıyla ancak gerçek zararını talep edebileceğini,

4 nolu Montreal protokolün 22. maddesine göre davacının sigortalısına ödeme yaptığı tarihten itibaren geriye dönük olarak faiz istenemeyeceğini ancak karar tarihinden itibaren faiz talep olunabileceğini, savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ... tarafından sigortalanan ve taşınmak üzere davalı tarafından teslim alınan emtiaların, varma yerinde alıcısına hasarlı/bozuk olarak ulaştırılması dolayısıyla davalı taşıyıcı Türk Hava Yolları A.O.'nın sorumlu olduğu, davalının tazmin borcunun 450.704 SDR'nın karar tarihindeki TL karşılığı ile sınırlı olduğu, karar tarihinde TCMB kurlarına göre 1 SDR 2.3117 Türk Lirası ise de, dava dilekçesinde talep olunan miktar nazara alınarak,

108.360 TL tutarındaki sigorta tazminatının, hasar ihbarının yapılmış olması nedeniyle ödeme tarihi olan 27.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 108.360 TL tazminatın 27/11/2008 ödeme tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve ilaçların konişmentodaki kayda rağmen soğuk hava deposunda depolanmadığı, bozulmanın da bu sebebten olduğunun tabii olmasına göre,davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Dava, hava yolu ile taşınması üstlenilen eşyanın, taşıma şartlarına göre muhafaza edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın, tahsili istemine ilişkindir.

Varşova Konvansiyonu'nun 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 19. maddesi hükmüne göre taşıyıcı, hava taşımasındaki yolcu, bagaj veya eşyanın gecikmesinden doğan zarardan sorumludur.

Varşova- Lahey Protokolü'nün 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22. maddesine göre yük taşımalarında tazminat davasının sorumluluk sınırlarına bağlı olarak açılabileceği ve bu sorumluluk sınırlarının azami sınırı oluşturduğu, sorumluluk kaynağı ne olursa olsun, bu sınırın aşılamayacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, taşımanın hava yolu ile yapılması hususunda taraflar arasında anlaşma bulunduğu, taşımanın hava yolu ile gerçekleştiği, taşınan eşyanın taşıma şartlarına göre muhafaza edilmemesi nedeniyle zararının doğduğu sabittir. Ancak, mahkemece tazminat olarak taşınan emtianın ağırlığı dikkate alınarak karar tarihindeki SDR karşılığı davacı sigortacının ödediği miktar hüküm altına alınmıştır.

Oysa, Varşova Konvansiyonu’nun Lahey ve 4 sayılı Montreal Protokolü ile değişik 22 nci maddesindeki düzenleme, taşıyıcının sorumlu olacağı üst sınırı belirlemektedir. Bu nedenle, davacının gerçek zararının karşılanması gerekeceğinden gerçek zararın belirlenmesiyle anılan Konvansiyonun 22 nci maddesine göre belirlenen zarar miktarının altında kalmakta ise, gerçek zarar miktarının, aksi halde sınırlı olan miktarın hüküm altına alınması gerekmektedir.

O halde, gerçek zarar araştırması yapılmadan yazılı şekilde doğrudan doğruya sorumlu olunan üst sınırın karar altına alınması doğru bulunmamıştır.

KARŞIOY YAZISI

Mahkemece yapılan araştırma ve tüm dosya kapsamı uyarınca, olayda tam ziyanın gerçekleşmiş olduğu, tam ziya halinde davacının zararının (450.000 € = 315.206,70 £) olduğu, bunun TL karşılığının, gerek davada talep edilen tutarın ve gerekse de Konvansiyon’un 22. maddesinde belirtilen sınırın çok çok üzerinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece gerçek zarar tutarının ve SDR sınırlamasının altında bir rakama hükmedilmesinde bir yanlışlık söz konusu olmayıp eksik araştırmaya ilişen bozma nedenine iştirak edemiyorum.