Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/14697 K.2012/19051

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/07/2010 tarih ve 2006/164-2010/167 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 23/11/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunandavacılar vekili Av. ... ve davalı .... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisinin “TATLI KİTAP TÜRK VE DÜNYA TATLILARI” ve “OSMANLI MUTFAĞI” isimli kitapların yazarı olduğunu, kitapların Şekerbank AŞ.’nin çalışanlarına dağıtılmak üzere dava dışı ... Reklam AŞ. tarafından 5000 adet basıldığını, daha sonra bu kitapların ... Reklam AŞ.’nin aracılığı ile Radikal Gazetesi’nde promosyon olarak dağıtıldığını, promosyon olarak dağıtılan bu kitapların bir kısmının ise davalılar tarafından promosyon ibaresi silinmek suretiyle piyasaya sunularak satıldığını, bu durumun müvekkillerinin eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarına zarar getirdiğini ileri sürerek, ıslah ile artırılmış olarak 265.500,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt faiz ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili, müvekkilinin ... Reklam AŞ.nin bastığı kitapları bu şirket ile yapılan anlaşma gereği Radikal Gazetesinde promosyon olarak dağıttığını, kampanya fazlası olan kitapların kağıt olarak geri dönüşümü nedeniyle hurda olarak diğer davalıya satıldığını, müvekkilinin izinsiz çoğaltma ve dağıtma yapmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, Radikal Gazetesinde promosyon olarak dağıtılan kitapların kampanya fazlası kitapları davalı ....’den satın alındığını, hakkın tüketilmiş olduğunu, davacıların mali ve manevi haklarının zarara uğramadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu kitaplara ilişkin mali hakların eser sahibi ... tarafından dava dışı ...

Reklam AŞ.’ye devredilerek telif ücretinin alındığı, bu nedenle mali hak yönünden davacıların taleplerinin yerinde olmadığı, ancak promosyon olarak dağıtılmak üzere basılan kitapların kampanya fazlası olanlarının promosyon olarak dağıtıldığının gizlenmek amacıyla Radikal Gazetesi ibaresi üzerine eser sahibi ... adının yazılması hususunun alıcı tarafından kitabın defolu veya ayıplı olarak değerlendirilebileceği bu durumun eser sahibinin şeref ve itibarını zedeleyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile eser sahibinin eşi davacı ...’ye verilmesine,

davacı ...’nin maddi tazminat istemi ile diğer davacıların davalarının reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 5846 sayılı FSEK’in 19. maddesi hükmüne uygun olarak manevi tazminatın takdir edilmiş olmasına ve davacıların murisi ile dava dışı ...

Reklam AŞ. arasındaki mali hakların devrine ilişkin sözleşme yükümlülüklerinin taraflarca ifa edilmiş ve murise ait eserin çoğaltılmış olmasına, ayrıca bu sözleşmelerde alt devir hakkı verilmemesine rağmen davalı ...

AŞ. tarafından kitapların çoğaltılıp promosyon olarak dağıtılmasına davacıların murisinin reklam filmlerinde oynayarak icazet vermiş bulunmasına göre, davalılar vekillerinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz it...zları yerinde değildir.

2- Dava, davacıların murisinin hazırlamış olduğu kitapların davalılar tarafından izinsiz çoğaltılarak dağıtıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacıların murisi tarafından hazırlanan davaya konu iki kitabın basım, yayın ve dağıtım hakkının 15.12.1998 ve 19.10.1999 tarihli sözleşmeler ile dava dışı ... Reklam AŞ.’ne devredilmiş olduğu ve bu şirket tarafından davaya konu kitapların Radikal Gazetesinde promosyon olarak dağıtılmak üzere davalı ... AŞ.’ne verildiği ve daha sonra davalı ... AŞ. tarafından promosyon fazlası olan bir kısım kitapların diğer davalıya satıldığı ve bu davalı tarafından kitaplar üzerindeki Radikal Gazetesi ibarelerinin silinerek davacıların murisinin adının yazılmak suretiyle satışa sunulduğu hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 49. maddesi “Eser sahibi veya m...sçılarından mali bir hak veya böyle bir hakkı kullanma ruhsatını iktisap etmiş olan bir kimse, ancak bunların yazılı muvafakatiyle bu hakkı veya kullanma ruhsatını diğer birine devredebilir.” hükmünü içermektedir. Somut olayda, davaya konu kitapların mali haklarını devralan dava dışı ... Reklam AŞ.’nin davalı ...

AŞ.’ye kitapların promosyon olarak dağıtılmasına ilişkin alt devir işlemine 1 nolu bentte açıklandığı üzere davacıların murisi icazet vermesine rağmen, alt devir ilişkisine icazet verilen davalı .... tarafından bir kısım promosyon fazlası kitapların diğer davalı ... Ltd.Şti.’ne teslimi hususunda da hak sahiplerinin rızası gerekmekte olup, buna ilişkin davalılar tarafından dosyaya her hangi bir savunma ve delil getirilmemiştir.

Bu durumda davalı ... Ltd.Şti. tarafından böyle bir izin alınmaksızın kendisine hurda olarak satıldığı iddia edilen kitapların “Radikal Gazetesi” ibaresinin silinerek murisin adı yazılmak suretiyle piyasaya sürülmesi eylemi, 5846 sayılı FSEK’in 68. maddesi kapsamında davacıların mali haklarına tecavüzdür. O halde, mahkemece davalı ... Ltd.Şti.’nin eyleminin davacıların mali haklarına tecavüz teşkil ettiğinin kabulü ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı gerekçe ile bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.