Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8986 K.2023/446

Taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılıktan doğan zararın tazmini ile sözleşmeden doğan alacağa ilişkin karşı davanın bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davalının taraflar arasındaki satım sözleşmesine aykırı davranması nedeniyle müvekkili Kurumun zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 28.189,92 TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacının sözleşmeye uygun olarak yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının kullanımdan kaynaklanan hasarlı çizmelerin değiştirilmesini talep ettiğini ve müvekkilinin 11.183,94 TL'lik teminat mektubunun haksız şekilde davacı tarafından irad kaydedildiğini belirterek asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ve karşı davada 11.183,94 TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkeme Kararı

Mahkemenin 12.11.2019 tarih, 2020/3995 E. ve 2021/3862 K. sayılı kararı ile daha önceki bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre davacı İdarenin sözleşme kapsamında teslim edilen ve bilirkişi incelemesi sonucu üretim hatasından kaynaklı ayıplı olan ve standartlara uygun olmadığı tespit edilen 279 adet çizmenin garanti kapsamında olması nedeni ile davalı şirketten değiştirme talebinde bulunabileceği, davalı şirketin değiştirme yapmaması halinde alacaklarından kesinti yapmak veya teminatın paraya çevrilmesi sureti ile alacağını tahsil edebilme hakkı bulunduğu,

buna göre Mahkemece yapılan hesaplamaya göre dosya içinde bulunan hesaplama çizelgesi de dikkate alınarak 279 adet çizme bedeli birim fiyatı 13.90,00 TL'den 3.878,00 TL, %8 KDV’si 310.24,00 ve dava tarihine kadar işlemiş faizi 883,60 TL olmak üzere toplam 5.071,85 TL'yi davalıdan isteyebileceği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davacı (davalının) teminat mektubunun iadesine ilişkin talep yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin teminata ilişkin hükümlerin düzenlendiği bölümde yer alan 12.1 maddeye göre kesin teminat miktarının 11.183,94 TL olduğunun belirtildiği,

12.4 maddesinde ise işin ihale dökümanına uygun şekilde ifa edilmesi halinde teminatın iade edileceği, 12.5 maddesinde ise yüklenici bu ihale nedeni ile idareye, SSK'ya olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden kaynaklanan kanuni vergi kesintilerinin malın kesin kabulü tarihinden garanti süresinin bitim tarihine kadar ödenmemesi halinde kesin ve ek teminatın paraya çevrilerek borçlara karşılık mahsup edileceği ve varsa kalanın yükleniciye iade edileceğinin düzenlendiği,

bu düzenlemeye göre davalının teslim ettiği çizmelerin 279 adedinin üretim hatasından dolayı ayıplı olduğu ve sözleşme kapsamında bu çizmelerin garanti kapsamında davalı firma tarafından yenisi ile değiştirmesinin gerektiği, fakat yazılı başvurulara rağmen davalı firmanın çizmeleri yenisi ile değiştirmediği ve değiştirmediği çizmeler için ödenmiş bulunan bedeli de davacı Kuruma ödemediği, bu nedenle davacı Kurumun yukarıda açıklanan hesaplamaya göre davalı firmadan 5.071,85 TL alacaklı olduğu ve davalı firmanın verdiği teminattan sözleşme kapsamına göre davacı Kurumun alacağını tahsil etme hakkı bulunduğu,

11.183,94 TL teminattan davacının alacağı olan 5.071,85 TL'nin mahsubu ile arta kalan 6.112,11 TL teminatın karşı davacıya iadesinin gerekeceği gerekçesiyle karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 20.04.2021 tarih, 2020/3995 E. ve 2021/3862 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik bütün temyiz itirazlarının reddi ile asıl davada davalı vekilinin temyiz istemi bakımından, davalı tarafından davacıya verilen 11.183,94 TL’lik teminat mektubu davacı tarafından nakde çevrilmiş olduğundan ve davacının alacağı Mahkemece 5.071,85 TL olarak belirlendiğinden davacının alacağını tahsil etmiş olması sebebiyle asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken mükerrer tahsilat olacak şekilde yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile 6.112,11 TL teminatın irat kaydedilen tarih olan 31.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsili ile karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı-karşı davacı şirketin yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, yükümlülüğün sadece teslimattan ibaret olmadığını, teslimat sonrasında da yükümlülüğün devam ettiğini, sözleşmenin ve teknik şartnamenin ilgili maddeleri uyarınca davalı-karşı davacı şirketin davaya konu çizmeleri 12 aylık garanti süresi içinde zamanında bildirim yapılmasına rağmen incelemediğini, davanın konusu davalı-karşı davacı şirketin iddia ettiği gibi alınan çizmelerin tümünün standarda uygun olup olmadığının tespitine ilişkin olmadığını,

16.092 çift madenci çizmesi davalı-karşı davacı şirketten alınmış olup bu çizmelerden 1953 çiftin garanti kapsamında arızalı çıkarak değişiminin talep edildiğini; ancak davalı-karşı davacı şirketçe müvekkil İdarenin değişim taleplerine bir cevap vermediği gibi müvekkili İdarenin zarara uğratıldığını, davaya konu ayıplı çizmelerin tümünün müvekkili Kurumun ilgili müessese ve müdürlüklerinde muhafaza edildiğini, dava konusu ayıplı olan çizmelerin tümünün bilirkişi incelemesine gönderilmesinin usul ekonomisine aykırı olacağından Mahkemenin takdiriyle sondajlama usulüyle çizmeler seçilip ve bilirkişiye tevdii edildiğini,

bu nedenle bozma ilamında belirttiği gibi tüm çizmeler üzerinde inceleme yapılması gerektiği hususuna usul ekonomisine aykırı olması nedeniyle katılmadıklarını, bozma ilamında yalnızca Kurumun talebi yönünden bozma kararı verilmiş olup karşı davacının davasının reddine dair kararın iki kez Yargıtay incelemesinden geçerek esasen kesinleştiğini, bu durumda karşı davacının davasının yeniden ele alınmasının kesin hüküme aykırılık teşkil edeceğinden karşı davanın bu aşamada kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, sözleşmeye aykırılıktan doğan zararın tazmini, karşı dava ise sözleşmeden doğan alacağa ilişkin olup davaya konu çizmelerin hasarının üretim hatasından mı yoksa kullanım hatasından mı kaynaklandığı hususu uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci ve devamı maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 202 nci ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı-karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,