Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3890 K.2023/5967

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı,Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat Tuğba Doru Taşkan dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından düzenlenen Maersk Line’a ait konşimento tahtında, 23.10.2009 tarihinde İzmir Limanı’na ulaşan ve 02.03.2011 tarihinde liman sahasına indirilen konteynerin, davalı şirketin talebi üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2009/354 E. sayılı dosyasında verilen karar gereğince boşaltıldığını, bu konteynerin 23.09.2009–02.03.2010 tarihleri arasında haksız ve fuzuli olarak işgal edildiğini, bu nedenle demuraj alacaklarının oluştuğunu, davalının malları gecikmeden almaya mecbur olmasına rağmen almadığını, bu malları teslim alabilmesi için de demuraj alacağını ödemesi gerektiğini,

aksi halde müvekkilinin kanuni rehin hakkını kaybedeceğini ileri sürerek, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 1077 nci maddesi uyarınca müvekkiline yük üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasını ve 41.670,00 usd demuraj alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu malın 23.10.2009 tarihinde İzmir Limanı’na ulaştığını, TCDD Liman İşletmesi’nin eşyanın yüklenmesini haksız olarak engellediğini, konteynerler içerisindeki malların bozulmaması için 2009/354 E. sayılı dosyada konteynerden malların tahliyesine karar verildiği, davacının konteyner değerinden çok daha fazla miktarda kira bedeli istediğini, müvekkilinin acente ve taşıyana hiçbir borcunun olmadığını, müvekkilinin malların teslimini istediği halde özet beyanın davacı tarafından verilmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 20.01.2014 tarih, 2012/206 E. ve 2014/7 K. sayılı kararı ile davaya konu navlun sözleşmesinde davalının taşıtan olmayıp gönderilen olduğu, gönderilenin yükü teslim almaması durumunda artık taşıma sözleşmesine taraf olmayacağı, bu halde taşıyanın bütün alacaklarını taşıtandan isteme hakkının bulunduğu, ayrıca mal üzerinde kanuni rehin hakkını da kullanabileceği, 6762 Kanun'a göre gönderilenin demuraj alacağından sorumlu tutulabilmesi için malı teslim almasının şart olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 26.02.2015 tarih, 2014/4789 E. 2015/2631 K. sayılı kararıyla mahkemece davalının taşıtan olup olmadığı konusunda, davacı vekilinin iddialarıyla ilgili hiçbir inceleme yapılmadığı anlaşılmakla, inceleme sonucunda, davalının gönderilen olduğunun anlaşılması halinde dahi, İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/165 E.-2013/195 K. sayılı kararının kesinleşmesinin beklenmesi, davalının o davada malları teslim alıp almadığının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı gönderilen tarafından yükün teslim alınmadığını, yükün halen gümrük idaresinin muhafazası altında bulunduğu, konteyner demurajının oluşmasında davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, yükün teslim alınmaması sebebiyle de sorumluluğunun doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının gönderilen ve taşıtan sıfatını haiz olduğunu, konşimetoyu ibraz ile malı teslim alabilecekken bu durumdan kaçındığını, konteynırın limanda kaldığı süre için doğan demurajdan sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, demuraj alacağının tahsili ve 6762 sayılı Kanun'un 1077 nci maddesi uyarınca kanuni rehin hakkının tanınması istemlerine ilişkin olup, uyuşmazlık, davalının taşıtan olup olmadığı, malı teslim alıp almadığı ve demuraj ücretinden sorumluluğuna ilişkindir

2. İlgili Hukuk 6762 sayılı Kanun'un 1057, 1059, 1069 ve 1077 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,