Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3147 K.2024/5737

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 358.160,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 2007 yılından bu yana ticari ilişki bulunduğunu, 2008 yılında bayilik sözleşmesi, 2010 yılında iş ortaklığı sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili arasında cari hesap konusunda mutabakata varılmadan ve taraflar arasındaki sözleşmelerden doğan müvekkili alacağı hesap edilmeden davalının müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, ancak esasında anılan sözleşmelere ve yapılan toplantıda varılan mutabakata göre müvekkilinin davalıdan alacağı bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmelerden doğan yükümlülüklerin müvekkili tarafından eksiksiz yerine getirildiğini, davacı tarafından müvekkiline keşide edilen ve vadesinde ödenmeyen çeklerin haklı nedenlerle yasal takibe konu edildiğini, müvekkilinin henüz vadesi gelmemiş alacaklarının bulunduğunu, davacının işbu dava ile talepte bulunmasının sebebinin ise davacıdan olan alacağın takip yolu ile talep edilmesinden kaynaklandığını, davalı firma kaşesi olmaksızın tanzim edilen toplantı tutanağına dayalı olarak alacak talep edilmesinin kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen İş Ortaklığı Sözleşmesinin 7/d maddesi ile iş ortaklığının satış yapacağı yeni müşteriler için, ister iş ortağının doğrudan isterse FiloTürk tarafından yönlendirilme şeklinde satış olsun, yeni abonelerden tahsil edilecek hizmet bedellerinin % 20' sinin tahsilatı takip eden 7 gün içerisinde fatura karşılığı davacıya ödeneceğinin, ayrıca yine taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesi gereğince de sim kart müşteriye ait abonman bedelinin 10,00 TL olarak belirtildiği ve % 20'sinin bayiye ait olacağının kararlaştırıldığı,

bu kapsamda tarafların defter ve kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişi raporu alındığı, davacı tarafın ticari defterlerinin usule uygun tutulmadığı, dava tarihi itibariyle davalıya bakiye 461.873,37 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, davalının defterlerinin de usule uygun tutulmadığı, davlı defterlerine göre davalının davacıdan 459.606,09 TL alacaklı olduğu, aradaki 2.267,28 TL bu farkın iki firma arasında birbirini teyit etmeyen kayıtlardan kaynaklandığı,

taraflarca ticari defter ve belgelerin eksiksiz olarak bilirkişilere ibraz edilmemesi ve sunulan kayıtlarında da yukarıda belirtildiği üzere tasdiksiz olmaları nedeniyle bilirkişiler tarafından iş ortaklığı ve bayilik sözleşmeleri kapsamında, fatura ve belgelerde detaylı inceleme yapılamadığı, bu sözleşmeler gereğince ne kadar fatura düzenlendiği ve ne kadarının cari hesaba yansıtıldığının tespit edilememesi nedeniyle davacı tarafın talep etmiş olduğu hizmet bedelleri, abonman bedelleri ve sim kart bedellerinin tespit edilemediği, ayrıca çıkarılan cari hesaba göre de davacının davalı tarafa borçlu olduğunun belirlendiği,

ispat yükü üzerinde olan davacının iddialarını mevcut delil durumu ve dosya kapsımına göre ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapıldığı gibi savunma hakkının da kısıtlandığını, bilirkişi raporunda davalı şirketin 459.606,09 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, ancak bu alacak miktarı belirlenirken 114.666,09 TL cariden gelen alacak olarak belirtildiği ve 344.940,00 TL ise müvekkilinin icra takibi borcunun rakamı olduğunu, ancak bu bedel davalı şirket tarafından icra takibine konu edilmiş olup, iş bu takip konusu alacak ile ilgili olarak davalı şirket tarafından takas ya da mahsup talebinde bulunulmadığı,

Mahkeme tarafından hazırlanan gerekçenin de yeterli ve aydınlatıcı olmadığını, toplantı tutanağından kaynaklanan alacak talebiyle ilgili de olumlu ya da olumsuz hiç bir açıklamaya yer verilmediği belirtilerek kararın kaldırılması ile davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihi itibariyle davacı ticari defter kayıtlarına göre 461.873,37 TL davalıya bakiye borcu bulunduğu, davalı ticari defter kayıtlarına göre ise 459.606,09 TL davacıdan bakiye alacağı bulunduğu ve aradaki 2.267,28 TL bu farkın iki firma arasında birbirini teyit etmeyen kayıtlardan kaynaklandığı, taraflarca ticari defter ve belgelerin eksiksiz olarak bilirkişilere ibraz edilmemesi ve sunulan kayıtlarında tasdiksiz olmaları nedeniyle, bilirkişiler tarafından iş ortaklığı ve bayilik sözleşmeleri kapsamında, fatura ve belgelerde detaylı inceleme yapılamadığı,

bu sözleşmeler gereğince ne kadar fatura düzenlendiği ve ne kadarının cari hesaba yansıtıldığının tespit edilememesi nedeniyle davacı tarafın talep etmiş olduğu hizmet bedelleri, abonman bedelleri ve sim kart bedellerinin tespit edilemediği, ayrıca çıkarılan cari hesaba göre de davacının davalı tarafa borçlu olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkiline sözleşme imzalandığı tarihten dava tarihine kadar abonman bedelleri üzerinden hiçbir ödeme yapılmadığını, bu hususun ispatı için de müşteri listelerinin sunulduğunu, ne var ki davalı tarafın kötü niyetli olarak ticari defter ve kayıtlarını sunmaması nedeni ile haklı olduklarının ispatı için gerekir ise müşteri listelerimizi de destekler nitelikte simkart hizmeti veren Turkcel,Vodafone,Telekom operatörlerine müzekkere yazılmasının talep edildiği,

bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, dava konusu alacak taleplerinin dayanağının taraflar arasındaki sözleşme ve toplantı tutanağına dayandığını, Davacının, davalı şirketten taraflar arasından imzalanan sözleşmeden kaynaklı ve sözleşme faizi hariç 395.413,96 TL alacaklı olduğunun sabit hale geldiğini, ancak davacının bu rakamdan daha fazla alacağı bulunduğunu, bilirkişi raporunda davalı şirketin 459.606,09 TL alacaklı olduğu tespit edildiği,

ancak bu alacak miktarı belirlenirken 114.666,09 TL cariden gelen alacak olarak belirtilmiş ve 344.940,00 TL ise müvekkilin icra takibi borcunun rakamı olan 344.940,00 TL ‘nın toplamı olduğunu, bu rakam davalı şirket tarafından icra takibine konu edilmiş olup, iş bu takip konusu alacak ile ilgili olarak davalı şirket tarafından takas yâda mahsup talebinde bulunulmadığını, bilirkişi raporunda davalı yanın 88.500,00 TL ve 3 adet 87.000,00 TL çekleri (fer ileri ile birlikte) 344.940,00 TL yi şüpheli alacaklara aktardığı,

bu durumda davalının hem cari ilişki de hem de icra dosyalarında alacaklı olması gibi mükerrer bir durumu ortaya çıkardığını, taraflarca imzalanan toplantı tutanağında beliritlen alacak hakkında talepleri olmasına rağmen bu talepleri hakkında bilirkişi raporunda ve mahkeme tarafından bir değerlendirme yapılmadığını, davalının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmamış olmasının davalı aleyhine değerlendirilmesi gerekir iken davacı aleyhine değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece eksiz inceleme ve yetersiz gerekçe ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,