Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/578 K.2024/3870

Taraflar arasınd Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurunun esastan reddine, davalı vekilinin başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yurt dışı merkezli yapımcı firmalardan almış olduğu eser lisansları ile Türkiye de kendisinin belirlediği karışık albümleri hazırladığını, satış ve dağıtımını yaptığını, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 80 inci maddesi gereğince, yayma, temsil, çoğaltma, işleme, işaret, umuma iletim haklarının sahibi olduğunu, müvekkilinin "the ambiance" albümünün anılan Kanun kapsamında Fİ-10/1847 no ile tescil edildiğini ve koruma altında olduğunu, davalı şirketin bu eserinin ismini ve kapak görselini taklit ederek "the best of deluxe ambiance" adıyla piyasaya sürdüğünü,

sözü edilen eseri ilk olarak "G...." olarak piyasaya süren davalının müvekkilinin satışlarının iyi gitmesi sebebiyle müvekkilinin itibarından faydalanmak için bu değişikliğini yaptığını, bunun üzerine müvekkilince davalıya ihtarname gönderilerek söz konusu albümün piyasadan çekilmesinin talep edildiğini ve davalının albümü piyasadan çektiğini ancak davalının müvekkilinin albümlerinin isim ve görsellerini taklit etmeye devam ettiğini, müvekkilinin 14/853 no ile tescilli "Kitap Okurken Müzik" isimli eserinin ismini ve kapak görselini taklit ederek "4 Mevsim Kitap Okunurken Dinlenecek ..." adıyla piyasaya sunduğunu,

bu eseri öncesinde "Güzel Bir Pazar 40 ..." ismiyle piyasaya sunan davalının müvekkili satışlarının iyi gitmesi üzerine yine haksız menfaat teminin için bu değişikliği yaptığını, davalının son olarak müvekkilince "..." ve "...

2" ismiyle piyasaya sunduğu albümlerin ismini ve kapak görsellerini birebir taklit ederek "Summer Hapy Hour" ismiyle piyasaya sunduğunu, davalıya sözü edilen eylemlerine son vermesi için ihtarname gönderdiklerini ancak davalının taklit vakıasını inkar ettiğini ileri sürerek eserin adına ve kapak görseline vaki tecavüzün durdurulmasına, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ve belirsiz olan maddi tazminat alacağının şimdilik 1.000,00 TL asgari tutarının davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kapak dizaynlarının birbirinden tamamen farklı olduğunu, müvekkilinin .... adlı internet sitesinden "..." el ilanı şablonunun lisans haklarını 4.80 USD karşılığında adı geçen internet sitesinden satın aldığını ve hiçbir değişikliğe gitmeden kendi kapak dizaynı olarak kullandığını, davacı şirkete ait kapak albümünü kopya etmediğini, müvekkilinin albümünde "..." sözcüğünün değil "Summer" sözcüğünün esas unsur olduğunu, "Summer" sözcüğünün davacıya ait iki albümde de kullanılmadığını,

ayrıca davacı yanca dava konusu yapılan müvekkili şirkete ait "4 Mevsim Kitap Okunurken Dinlenecek ..." albümü ile davacı yana ait "Kitap Okurken Müzik" adlı albüm üzerinde ki haklara tecavüz ettiği iddiasının soyut bir iddia olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile benimsenen ve hükme esas teşkil ettirilen 30.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere taraflara ait albüm isimleri ve kapak görselleri arasında bu albümlerin hitap ettiği ortalama tüketiciler nezdinde iltibasa sebebiyet verecek düzeyde benzerlik bulunmadığı zira bu tüketicilerin bilinç düzeyi yüksek kişilerden oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mübrez iki bilirkişi raporunda “benzerlik” olduğu tespit edilmesine rağmen, tamamen ters görüş ihtiva eden bilirkişi raporuna itibar edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu ürünler arasında iltibas bulunduğunun açık olduğunu, daha önceki bilirkişi raporlarında, davalı albüm kapak tasarımlarının, davacı albüm kapak tasarımlarıyla yüksek oranda benzerlik taşıdığı ve davalının kapak tasarımlarının davacının albüm kapağı tasarımlarından esinlenerek tasarlandığının tespit edildiğini, gerek albüm kapaklarında kullanılan renklerin, gerekse albüm adlarının benzer olduğunu,

bu durumun iltibas oluşturduğunu, davalının taklitten ibaret eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu, müvekkilinin kitap ve kahve görsellerini kullandığı albüm kapağı ve albüm isminin, davalı yanın albüm kapağında ve albüm isminde de görüldüğünü, “4 Mevsim Kitap Okurken Dinlenecek ...” albüm kapağında da müvekkilin albüm kapağına benzer olarak kitap ve kahve konsepti kullanıldığını ve “Kitap Okurken” kısmının müvekkilinin albüm isminin çoğunluğunu oluşturtulduğunu, iki albüm arasındaki isim, renklerin tonları, albüm kapaklarındaki görsellerin iltibasa mahal verecek derecede birbirine benzerlik gösterdiğini,

davalının konsept taklidi yaptığını, müvekkilinin “...” ve devamı olan “...

2” albümlerinin, davalı tarafından taklit edilerek satışların çok olduğu ve büyük başarı elde edilen bir dönemde “...” ismiyle satışa sunulduğunu, albüm kapakları arasındaki benzerliğin, 30.10.2018 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, diğer yandan, “....” ibaresinin bulunduğu birçok albüm bulunmakta iken, “...” ibaresinin ilk kez müvekkili tarafından kullanıldığını ve Türkiye müzik piyasasında türünün tek örneği olduğunu, davalı yanın internet sitesinden satın aldığı albüm kapağındaki ad ile benzerlik göstermeyen “...” ibaresini kullanmasının taklit olduğunu açıkça gösterdiğini,

dolayısıyla albüm kapağındaki ibarenin dikkat çekici biçimde konumlandırılmasının taklit amacı taşıdığını ve iltibasa yol açtığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili lehine takdir edilen vekalet ücretinin eksik hesaplandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilince ileri sürülen tüm istinaf itirazlarının yerinde olmadığını, davalı vekilinin başvurusuna gelince, Mahkemece, maddi tazminat davasının reddi sebebiyle davalı yararına 1.000,00 TL tutarında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hatalı bir şekilde 12,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin başvurunun esastan reddine, davalı vekilinin başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 1.Dava, .... kapsamında eserden doğan haklara teevüz ile haksız rekabetin tespiti meni, refi ve tazminata ilişkindir.

2. Uyuşmazlık, davalının " ..." isimli albümünün isminin ve bu albümde kullandığı kapak görselinin davacıya ait "...." ve ".... 2" adlı albümlerin ismiyle ve kapak görseliyle aynı ya da benzer olup olmadıkları ile albümlerde yer alan görsellerin eser mahiyetinde olup olmadığı ve buradan varılacak sonuca göre esere tecavüzün ya da haksız rekabetin söz konusu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5846 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi ile 83 ve 84 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 5846 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlığını taşıyan 1/B maddesine göre, eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleridir. Eserler ve eser sahipliğinden kaynaklanan haklar 5846 sayılı Kanun'un 66 ıncı ila 78 inci maddeleri arasında düzenlenen hukuk ve ceza davaları ile korunmakta, eser niteliğini haiz olmayan işaret, resim ve sesler ise aynı Kanun'un 84 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre haksız rekabet hükümleri ile korunmaktadır.

3. 5846 sayılı Kanun'un 84 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği somut olaya uygulanması gereken 6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin dördüncü alt bendiyle, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan faaliyetlerin haksız rekabet oluşturduğu düzenleme altına alınmıştır.

4. Yapılan açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olursa, davacının fonogram niteliğindeki albümlerinin isimleri "...." ve "...." olup her iki albümün kapak görselinde de ön planda bir kokteyl bardağı yer almaktadır. Davalının albümü ise " ..." ismini taşımakta olup albümün kapak görselinde tıpkı davacının albümlerinde yer aldığı gibi ön planda olacak şekilde bir kokteyl bardağı yer almaktadır.

Davacının ve davalının iş ürünlerindeki sözü edilen benzerlikler tüketici nezdinde doğrudan özdeşleştirme şeklinde bir iltibasa yol açmasa dahi tüketici bu benzerlikler sebebiyle albümlerin aynı ya da bağlantılı kaynaklar tarafından meydana getirildiği intibasına kapılabilecektir. Bu hale göre tarafların iş ürünlerinin tüketici nezdinde en azından dolaylı olarak iltibasa sebebiyet verecek düzeyde benzer olduğunun kabulü gerekir.

Nitekim yargılama sürecinde alınan üç bilirkişi raporunda da albüm isim ve kapaklarının benzer olduğu belirtilmiştir.

Davalı her ne kadar telif hakları dava dışı bir kişiye ait olan ve üzerinde "... " ibaresi ile ön planda bir kokteyl bardağı ve plaj şemsiyesi ile arka planda bir kuş, ağaç dalı ve plaj bulunan görselin lisans haklarını satın aldığını, davaya konu albümde kullandığı görselin de esasen bu görsel olduğunu savunmuş ise de davalının bu görselde yer alan "... " ibaresini davacının iş ürününe yaklaştıracak şekilde "" ..." şeklinde değiştirdiği,

keza görseli de davacının iş ürünün de olduğu şekilde kokteyl bardağını öne çıkaracak şekilde revize ettiği anlaşıldığından davalının, söz konusu kullanımın lisans hakkına dayalı hukuka uygun bir kullanım olduğu şeklindeki savunmasına itibar edilmesi mümkün değildir.

5. Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının albümlerinin ismi ve kapak görsellerinin eser mahiyette olmayıp eserlere sağlanan korumadan yararlanamayacak ise de 5846 sayılı Kanun'un 84 üncü maddesi hükümlerine göre haksız rekabet hükümlerine göre korunacağı, davalının " ..." isimli albümünün isminin ve bu albümde kullandığı kapak görselinin davacının iş ürünleriyle tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek düzeyde benzer olduğu,

davalının bu eyleminin 6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin dördüncü alt bendiyle düzenlenen başkasının iş ürünleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak şeklindeki haksız rekabet haline vücut verdiği gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,