Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2711 K.2025/7442

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin faaliyet alanı içerisinde çeşitli ... çalışmaları yaptırtarak yeni ve tamamen özgün tasarımlar oluşturan ve oluşturduğu bu tasarımları adına tescil ettiren bir firma olduğunu, müvekkili adına tescilli 18.05.2012 tarihli 2012/035 19... .11.2015 tarihli 2015/07921 sayılı çoklu tasarımın davalı tarafça kendi markası altında üretiminin, satışının yapıldığını ve ticari amaçlarla kullanıldığının öğrenildiğini, ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile davalı işyerinde tespit işlemi gerçekleştirildiğini, davalı işyerinde müvekkilinin 2012/035 19... /07921 sayılı tasarımından doğan hakları ihlal eder nitelikte ürünler tespit edildiğini, davalı tarafın işbu eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz sayıldığını, bu hususla birlikte karşı tarafın tespite konu fiillerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalı tarafın eylemlerinin müvekkili şirket adına kayıtlı 2012/... /... sayılı "..." isimli endüstriyel tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına,

haksız tecavüzün önlenmesine ve bu suretle tecavüzün giderilmesine, bu suretle tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine, kalıp gibi araçlara el konulmasına ve imhasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin üretimini yapıp satışa sunduğu 17.04.2019 tarihli ve 2019/... tescil numaralı kovanın tescilli tasarım olduğunu, davacı tarafın tasarımına herhangi bir tecavüz oluşturmadığını, müvekkili tasarımı ile davacı tasarımı arasında farklılıklar olduğunu, müvekkiline ait tasarım ile davacıya ait tasarım arasındaki bu farklılıkların gözden kaçacak mahiyette küçük çaplı değişiklikler olmadığını, davacının 2012 ... sayılı tasarımının beş yıllık koruma süresinin 2017 tarihinde sona erdiğini, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarımın davacıdan önce piyasaya sunulmuş ve ...

Grubu’na ait bir tasarım olduğunu, dava konusu tasarıma ilişkin olarak 26.01.1961, 19 82... yıllarına ait patentlerin mevcut olduğunu, bu nedenle dava konusu tasarıma ilişkin olarak, müvekkilinin davacıya ait tasarımı değil,

kendisine ait tasarımı üretiyor olması ve davacıya ait tasarımın tescil tarihinden önce üçüncü kişi tarafından piyasaya sunulmuş olması ve piyasada mevcut olan ekte sunmuş oldukları tasarımlar ile davacıya ait tasarımlar arasındaki benzerliklerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde de aynı ve benzer olması nedeni ile tecavüzden bahsedilemeyeceği gibi davacıya ait tasarım hükümsüz olduğunu savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı dava dilekçesinde; karşı davalı adına kayıtlı 2012/...... /... sayılı tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; karşı tarafça hükümsüzlük talebine dayanak olarak ... firması tarafından üretilen bir ürün görseline yer verildiğini, devamında Portekiz menşeili ... numaralı patent başvurusu ile ... sayılı ...

Patent başvurusu gösterildiğini, davalı-karşı davacının iddiasının aksine esas davaya dayanak müvekkili tasarım tesciline konu ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik şartlarını yerine getirdiğini, davalı-karşı davacı tarafın hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterdiği ... firmasına ait olduğu iddia edilen ve karşı dava dilekçesinin 6.sayfasında yer alan görselin çok net olmadığı gibi dayanak ürünün ne zaman kamuya arz edildiği hususunda bir bilgi sunulmadığını, ... firmasına ait olduğu bildirilen ürüne ilişkin sunulan kataloğun sonuncu sayfasında bakıldığında 04/2018 tarihli olduğunu, oysa ki müvekkiline ait tasarımların 20 12... tarihli olduğunu,

bu tarihlerden çok sonraya ait bir kataloğun hükümsüzlük talebinde delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalı-karşı davacı tarafından delil olarak sunulan Alman ve Portekiz patent başvurularına bakıldığında, patent başvurularına ait tarifnamelerde yer alan görsellerin çok net olmadığını, ürünlerin çizimlerine ilişkin olduğunun görüldüğünü, müvekkiline ait tasarımların söz konusu patent başvurularına konu ürünlerle benzer olup olmadığının,

müvekkili tasarımlarının bu patent başvurularına konu ürünler karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olup olmadığının belirlenmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; karşı davalıya ait ... tescil numaralı tasarımlar ile dava dışı ... firması tarafından üretilen ürünlerin unsurlarının benzer biçim, oran ve yerleşimde oldukları, yüzeylerde bulunan farklılıkların ayrıntı düzeyinde kalarak tasarımları farklılaştırmadığı, bu itibarla bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıklarının anlaşıldığı, hükümsüzlüğe dayanak olan ve incelemeye konu edilen söz konusu ... firmasına ait ürünlerin üzerinde üretim tarihlerinin 2013 yılının üçüncü ayı olarak yer aldığı, ilgili firmaya yazılan müzekkereye verilen cevapta;

bilirkişi raporunun 5 ve 6.sayfalarında görsellerine yer verilen yeşil renkli kovanın ...'un faaliyet gösterdiği Almanya, ..., ... ..., Sırbistan, Fransa, Polonya ve Türkiye'de üretim ve satış faaliyetleri 07.03.2005 tarihinden günümüze kadar devam ettiği hususlarının bildirilerek ... kodlu söz konusu kovanın geçmiş tarihli irsaliye ve faturalarının gönderildiği,

gelen müzekkere cevabı ve sunulan irsaliye ve faturalara göre yenilik kırıcı vasıfta olan ürünün davacı-karşı davalı tescil tarihlerinden önce kamuya sunulduğuna yeterli delil teşkil ettiği gerekçesiyle ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğü talepli karşı davanın kabulüne, yenilik ve ayırdedicilik kriterini karşılayamayan davacı-karşı davalı tasarımlarının hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki aynı tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti talebine yönelik davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı-karşı davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; karşı davalı vekili, tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de; endüstriyel tasarım uzmanı bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyetinin yeterli nitelikteki ek raporlarına göre,

karşı davacı tarafça sunulan ... firmasına ait ürünlerin dava konusu tasarımlar ile benzer olarak algılandıkları yerinde olarak tespit edilmiş olmakla Mahkemenin gerekçesinde yer verildiği üzere dava dışı ... firmasının müzekkere cevabı ve eklerine göre yenilik kırıcı ürünün karşı davalının tasarımlarından önce kamuya sunulduğu kabul edilerek karşı davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu, hükümsüzlük kararının geriye etkili olduğu Mahkemece hükümsüzlüğüne ilişkin karşı dava kabul edildiğinden,

tasarım hakkına dayalı asıl davanın reddine karar verilmesinde de usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi, karşı dava ise tasarım hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.