Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3607 K.2026/901

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşmasız olarak davacılar vekili, duruşma istemli olarak davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.02.2026 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... ve Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... ile davalı ... T.A.Ş. vekili Avukat ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili...'in eşi, diğer müvekkillerinin annesi ...'nın, 08.07.2018 tarihinde Uzunköprü-Halkalı seferini yapan 12703 sayılı trenin raydan çıkarak beş adet vagonunun devrilmesiyle meydana gelen kazada vefat ettiğini, zararlarından davalıların sorumlu bulunduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 700.000,00 TL manevi tazminatın,

davacı ... için 700.000,00 TL manevi tazminatın ve davacı ... için 700.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 21.10.2022 UYAP kayıt tarihli ıslah dilekçesinde, dava dilekçesinde toplamda 1.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 480.498,44 TL artırarak 481.498,44 TL'ye yükselmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayın elim bir kaza neticesinde meydana geldiğini, ancak müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, dava konusu ile ilgili alınan kusur raporlarında da bu durumun ortaya konulduğunu, diğer davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü'nün kusurlu bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; husumet yönünden itirazlarının bulunduğunu, davada idari yargının görevli olduğunu, kazanın meydana geldiği bölgede oluşan şiddetli yağış nedeniyle trenin hızının, yolcu sayısının, hangi vagonda kaç kişi olduğunun, ayakta olan yolcu sayısının araştırılarak bu hususların kazaya etkisinin göz önünde bulundurulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2021/261 E., 2021/1151 K. sayılı kararında, "6461 sayılı Kanun uyarınca TCDD A.Ş.'nin tüzel kişilik kazandığı 17.06.2016 tarihinden sonraki olaylarda, ister demiryolu alt yapısı ister taşıma hizmeti kusurundan meydana gelsin, yolcuların taşıma nedeniyle uğradığı zararlarda, yolculara karşı TCCD A.Ş.'nin sorumlu olacağı ve daha sonra şartları var ise TCCD Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği kabul edilmelidir.

Esasen bu çözüm şekli, başlangıçta zararın alt yapı kusurundan mı işletme kusurundan mı meydana geldiğinin, hangi personelin kimin çalışanı olduğunun tespitindeki zorluklar, dava açıldıktan sonra da aynı konularda yapılacak inceleme sonucunda meydana gelebilecek değişiklikler nazara alındığında, tarafların menfaatler dengesine de en uygun olan yoldur." şeklinde içtihat edildiği,

taşıyıcının, kazanın kendisinin veya yardımcılarının en yüksek özeni göstermelerine rağmen kaçınamayacakları ve sonuçlarını önleyemeyecekleri bir sebepten ileri geldiğini ispat edebilmesi durumunda ancak sorumluluktan kurtulabileceği, bu haliyle somut olayda taşıma hizmeti sonucunda meydana gelen ölüm olayından davalı TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin sorumlu olduğu, şartları var ise TCCD Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği, her iki davalının da meydana gelen olay nedeniyle davacıların uğradıkları zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu,

21.07.2022 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda, 01.06.1963 doğumlu ...'nın vefat etmesi nedeniyle geride 02.07.1957 doğumlu eşi ...'nın destekten yoksun kaldığı ve zararının 481.498,44 TL olduğunun hesap ve tespit edildiği, eş ve annelerini kaybeden davacıların olay nedeniyle uğradıkları ve hayatlarında bundan böyle yanlarında olamayacağı için uğrayacakları manevi üzüntü,

elem ve kederin bir nebze olsun giderilmesi açısından tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığı da dikkate alınarak duydukları üzüntünün ve yakınlığın derecesi değerlendirilerek davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminata, davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminata, davacı ...

Karasu için 75.000,00 TL manevi tazminata ve davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği gerekçesi ile davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 481.498,44 TL’nin 08.07.2018 olay tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 100.000,00 TL, davacı ..., Nükhet Karasu ve ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 75.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 kaza tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6461 sayılı Kanun uyarınca TCDD A.Ş.'nin tüzel kişilik kazandığı 17.06.2016 tarihinden sonraki olaylarda, ister demiryolu alt yapısı ister taşıma hizmeti kusurundan meydana gelsin, yolcuların taşıma nedeniyle uğradığı zararlarda, yolculara karşı TCCD A.Ş.'nin sorumlu olacağı ve daha sonra şartları var ise TCCD Genel Müdürlüğüne rücu edebileceğinin kabul edilmesi gerektiği, esasen bu çözüm şeklinin, başlangıçta zararın alt yapı kusurundan mı işletme kusurundan mı meydana geldiğinin, hangi personelin kimin çalışanı olduğunun tespitindeki zorluklar,

dava açıldıktan sonra da aynı konularda yapılacak inceleme sonucunda meydana gelebilecek değişiklikler nazara alındığında, tarafların menfaatler dengesine de en uygun olan yol olduğu, taşıyıcının, kazanın kendisinin veya yardımcılarının en yüksek özeni göstermelerine rağmen, kaçınamayacakları ve sonuçlarını önleyemeyecekleri bir sebepten ileri geldiğini ispat edebilmesi durumunda ancak sorumluluktan kurtulabileceği, bu haliyle somut olayda taşıma hizmeti sonucunda meydana gelen ölüm olayından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu,

dosya kapsamında hükme esas alınan 21.07.2022 tarihli aktüerya bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğunun anlaşıldığı, açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerektiği, davacılar vekilinin istinaf itirazlarına gelince, 01.06.1963 doğumlu müteveffanın olay tarihinde 55 yaşında olduğu,

davalıların treninde yolcu iken meydana gelen kaza sonucunda hayatını kaybettiği, İlk Derece Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat tutarlarının ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikler göz önünde bulundurulduğunda yeterli miktarda olmadığı, davacı eş için 250.000,00 TL, müteveffanın çocuklarının her biri için 200.000,00 TL manevi tazminatın somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun görüldüğü,

taraflarca faiz niteliğine ilişkin bir istinaf sebebi ileri sürülmediğinden İlk Derece Mahkemesince verilen cinste hükmedildiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 481.498,44 TL’nin 08.07.2018 olay tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 250.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 kaza tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 200.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 kaza tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...

Karasu tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 200.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 kaza tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 200.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2018 kaza tarihinden itibaren davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. yönünden işleyecek avans faizini aşmamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.