Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2012/31674 K.2013/17965

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: Suçtan zarar gören “Manisa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü” adına davaya katılma talebinde bulunulduğu ve yapılan talebe atfen şikayetçi kurumun katılan olarak kabulüne karar verildiği gözetilmeksizin, gerekçeli karar başlığında “Kültür ve Turizm Bakanlığının” katılan olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Başka bir suç nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında, kolluk kuvvetleri tarafından müze görevlisinin katılımı ile 23/11/2007 tarihinde yerinde yapılan incelemede Manisa İli, Salihli İlçesi, Sart Kasabası, Atatürk Mahallesi, Artemis Tapınağı Bölgesinde yer alan, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 10/03/1978 tarih ve A-1017 sayılı kararı ile belirlenen 1. derece arkeolojik sit alanında bulunan 159 parsel sayılı taşınmazda ve yine aynı Kurul kararı ile 3. derece arkeolojik sit alanı olarak tespit ve tescil edilen Cumhuriyet Mahallesi,

Esentepe Mevkiinde bulunan 11 parsel sayılı taşınmazda iki adet izinsiz olarak sondaj kuyusu açıldığının tespit edildiği, sanığın savunmasında, 159 parsel sayılı taşınmazı satın aldığında içerisinde 1 adet sondaj kuyusunun mevcut olduğunu, kendisinin sadece elektrik tesisatı döşeterek kullanılabilir hale getirdiğini, 11 parsel sayılı taşınmazda ise 2007 yılında 1 adet sondaj kuyusu açtırdığını, söz konusu kuyuları DSİ Manisa İl Müdürlüğünden aldığı “Yer Altı Suyu Kullanma Belgesi” ne istinaden açtırdığını ve aynı izin belgesi ile TEDAŞ'a müracaat ederek elektrik bağlattığını,

dava konusu taşınmazların sit alanı içerisinde bulunduğunu bildiğini ancak sondaj kuyusu açtırmak için izin alınması gerektiğini bilmediğini beyan ettiği, dosya kapsamında, DSİ Manisa İl Bölge Müdürlüğü tarafından suça konu 159 ve 11 parseller için tarımsal sulamada kullanma amaçlı olarak düzenlenmiş, 09/02/2007 ve 15/03/2007 tarihli yer altı suyu kullanma belgeleri ile ekinde kuyu kütüklerinin mevcut olduğu anlaşılmakla,

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; Manisa TEDAŞ İl Müdürlüğünden sanığın suça konu sondaj kuyuları için elektrik aboneliğinin tesis edildiği tarih sorularak, yine dava konusu yere ilişkin Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 10/03/1978 tarih ve A-1017 sayılı kararı ve sit paftası ile taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları dosya kapsamına alındıktan, ayrıca DSİ Manisa İl Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 09/02/2007 ve 15/03/2007 tarihli yer altı suyu kullanma

belgelerinin asılları veya tasdikli suretleri temin edildikten sonra, fen, jeoloji mühendisi, arkeolog ve inşaat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde yeniden keşif icra edilerek, sondaj kuyularının sit alanı içerisinde bulunup bulunmadığı,

DSİ Manisa İl Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 09/02/2007 ve 15/03/2007 tarihli yer altı suyu kullanma belgelerinin ekinde yer alan kuyu kütüklerinde belirtilen koordinatlar dahilinde açılıp açılmadıkları, özellikle 159 parsel sayılı taşınmazda bulunan kuyunun 30-35 yıllık olduğuna dair tanık anlatımları da nazara alınarak her iki kuyunun açılma tarihleri ve bu şekilde sanığa atılı eylemlerin zamanaşımı süresi içerisinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, söz konusu sondaj kuyularının açılması ile kültür katmanlarına zarar verilip verilmediği tereddüte yer vermeyecek şekilde saptanarak,

sondaj kuyularının kuyu kütüklerinde belirtilen koordinatlar içerisinde açıldığının saptanması halinde sanığın suç kastının mevcut olup olmadığı hususu da tartışılarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1- 2863 sayılı Kanunun 57/9 maddesine göre, koruma amaçlı imar planı onaylanmış sit alanlarında, taşınmaz kültür varlığının bulunduğu parseller dışındaki inşai ve fiziki müdahalelerin, koruma amaçlı imar planı hükümleri doğrultusunda, bünyesinde Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları kurulmuş idarelerin izin ve denetimi ile yapılacağı, eğer idarenin bünyesinde Koruma, Uygulama ve Denetim Bürosu kurulmamış ise, sözü edilen iznin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan alınması gerektiği, sit alanı olarak tescil edilmiş bir bölgenin, koruma amaçlı imar planı da onaylanmış olursa,

bu bölgedeki yapılaşma ya da onarım faaliyetlerinin belirtilen plan çerçevesinde gerçekleştirilebileceği, başka bir deyişle, koruma amaçlı imar planı onaylanmış sit alanlarının imara açık bölgeler olduğu, ancak, bu bölgelerde inşai ve fiziki müdahalelerde bulunabilmek için izin sürecinin işletilmesi gerektiği, izin alınmaksızın ya da izne aykırı olarak tamirat ve tadilat yapılması ile inşai ve fiziki müdahale gerçekleştirilmesi halinde, 2863 sayılı Kanunun 65/d maddesi ile yaptırım altına alınan suçun oluşacağı, somut olay bu kapsamda değerlendirildiğinde,

1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer alan taşınmazların bulunduğu bölgenin koruma amaçlı imar planı mevcut ise, sanığın izinsiz yaptığı eylemin 2863 sayılı Kanunun 65/d maddesine temas eden suçu oluşturacağı, aksi takdirde aynı Kanunun 65/b maddesinde düzenlenen suçun gündeme geleceği, bu bakımdan, inşai müdahalenin gerçekleştirildiği sit alanı için yürürlükte olan koruma amaçlı imar planı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği gözetilmeksizin, eksik soruşturmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi,

2-5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi ile bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, tek bir cezaya hükmedilerek belirlenecek cezada madde de belirtilen oranlar dahilinde arttırım yapılacağının öngörüldüğü, anılan düzenlemenin tatbiki için aynı suçun “bir suç işleme kararı” altında icra edilmesi gerektiği, aynı suç işleme kararının bulunup bulunmadığının tayininde suçların işleniş şekillerindeki benzerlik, işlenme zamanları ve yerleri arasındaki ilişki gibi yardımcı kriterlerden faydalanılması gerektiğinin genel olarak kabul edildiği,

ayrıca bahse konu Kanun hükmünün uygulanabilmesi için zincirleme olarak işlenen suçlardan her birinin, başlı başına cezalandırılabilir olması gerektiği, şayet zincire dahil suçların arasında zamanaşımı, af veya şikâyetten vazgeçme gibi ceza ilişkisini ortadan kaldıran bir neden mevcut ise bu suçların zincirleme suç bakımından dikkate alınamayacağı, bu açıklamalar ışığında, somut olayda sanık tarafından farklı taşınmazlarda açılan sondaj kuyularının hangi tarihlerde açıldıkları, zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadıkları hususunda kesin bir saptama yapılmaksızın,

bu şekilde aynı suç işleme kararı altında gerçekleştirilip gerçekleştirilmedikleri ve aralarında ceza ilişkisini ortadan kaldıran bir nedenin bulunup bulunmadığı tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmeksizin sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin uygulanması,

3- 5237 sayılı TCK'nın 53/1. maddesinde düzenlenen güvenlik tedbirlerinin sanık hakkında ne şekilde uygulanacağının hükümde gösterilmemesi, yine anılan Kanunun 53/3. maddesin uyarınca sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksun bırakılmalarına karar verilirken, hak yoksunluğu süresinin koşullu salıverilme tarihine kadar, diğer kişiler yönünden hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar uygulanması gerektiği nazara alınmaksızın “kendi alt soyu üzerindeki yetkileri açısından uygulanmamasına” karar verilmesi,