Karar Özeti
Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 67/1, TCK’nın 62/1, 50/1, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: 5271 sayılı CMK'nın “Elkoyma kararını verme yetkisi” başlığı altında düzenlenen 127.
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2016/11643 E. , 2019/7862 K.
"İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 67/1, TCK’nın 62/1, 50/1, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet
2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: 5271 sayılı CMK'nın “Elkoyma kararını verme yetkisi” başlığı altında düzenlenen 127. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre, hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlilerinin elkoyma işlemini gerçekleştirebileceği, aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da, hakim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işleminin, yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulacağının, hakimin kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklayacağının, aksi halde elkoymanın kendiliğinden kalkacağının hükme bağlandığı; Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin “Aramada emir ya da karar kapsamı dışında elde edilen bulgular ve ele geçirilen kişiler” başlıklı 10. maddesinde, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan, ancak diğer bir suçun işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse kolluk kuvvetlerince ne yapılması gerektiğinin düzenlendiği, buna göre, bu tür bir delil elde edildiğinde, delilin koruma altına alınması ve durumun Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilerek elkoyma işleminin gerçekleştirilmesi için Cumhuriyet savcısından yeni bir yazılı emir istenmesi gerektiği, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde, kolluk amirinin yazılı emriyle de elkoyma işleminin gerçekleştirilebileceği, maddenin devamında, hakim kararı olmaksızın elkoyma işleminin, yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulacağı, hakimin, kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklayacağı, aksi halde elkoymanın kendiliğinden kalkacağı düzenlemelerine yer verildiği; Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, Kocaeli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 21/07/2014 tarih ve 2014/2 değişik iş sayılı kararı ile, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca uyuşturucu madde ticareti yapma ve sağlama suçundan yürütülen soruşturma kapsamında, sanığın ikametinde uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu ile ilgili olarak arama yapılmasına, arama sonucunda ele geçen suç eşyalarına elkonulmasına karar verildiği, anılan karara istinaden “örgütlü olarak uyuşturucu madde ticareti yapmak” suçuna ilişkin delillerin elde edilebilmesi amacıyla kolluk kuvvetlerince sanığın ikametinde arama yapıldığı ve arama işleminin 22/07/2014 tarihi, saat 07:02 itibariyle düzenlenen tutanağa bağlandığı, arama sonucunda, 2863 sayılı Kanun kapsamında bir adet eser ele geçirildiği, Cumhuriyet savcısı ile görüşme tutanağının ise aynı tarih, saat 09:00 itibariyle düzenlendiği ve imzasız olduğu, tutanakta Cumhuriyet savcısı tarafından, arkeolojik eser ile ilgili olarak ayrıca tahkikat evrakı düzenlenmesi ve bu konu ile ilgili de ifadesinin alınması şeklinde talimat verildiğinin kaydedildiği anlaşılmakla; Yukarıda kısaca özetlenen kanun ve yönetmelik hükümleri gereğince, Kocaeli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 21/07/2014 tarih ve 2014/2 değişik iş sayılı kararına istinaden uyuşturucu madde ele geçirmek için yapılan aramada suça konu kültür varlığı bulunduğunda, bunların koruma altına alınarak derhal Cumhuriyet savcısına bilgi verilmesi ve elkoyma işleminin gerçekleştirilebilmesi için Cumhuriyet savcısından yazılı emir istenmesi, ardından hakim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işleminin yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulması gerektiği, ancak, somut olayda bunların hiçbirinin yapılmadığı ve kültür varlıklarına yönelik elkoymanın hakim onayına sunulmadığı, dolayısıyla Kocaeli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 21/07/2014 tarih ve 2014/2 değişik iş sayılı kararına dayanılarak yapılan elkoyma hukuka uygun olmadığından, elde edilen delillerin hükme esas alınmasının da mümkün bulunmadığı, sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartının, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte hukuka uygun olarak elde edilmiş delillerle ispat edilebilmesi olduğu, bu itibarla, hukuka uygun olmayan elkoyma işlemi sonucunda ele geçen delillerin hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla; atılı suçtan sanığın beraatine ve dosyada yalnızca davanın tarafı konumundaki Müze Müdürlüğü bilirkişileri tarafından düzenlenen rapor bulunmakla; suça konu eşyanın 2863 sayılı Kanun kapsamında kalıp kalmadığının tespiti için bağımsız bilirkişi raporu aldırılarak, anılan yasa kapsamında kalması durumunda suça konu kültür varlığının, 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi, Kanuna aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 27/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Uyuşturucu ticareti soruşturmasında sulh ceza hakimliği arama-elkoyma kararına dayanılarak sanığın evinde arama yapılmış, arama sırasında 2863 sayılı Kanun kapsamında bir arkeolojik eser ele geçirilmiştir. Kültür varlığına elkonulurken savcıdan ayrı yazılı emir alınmamış ve elkoyma 24 saat içinde hakim onayına sunulmamıştır. Asliye ceza mahkemesi mahkumiyet kurmuş, sanık müdafii temyiz etmiştir.
Hukuki İlke: CMK'nın 127. maddesi uyarınca yürütülen soruşturmayla ilgisi olmayan yeni bir suça ait delil (kültür varlığı) ele geçtiğinde, delilin koruma altına alınıp savcıdan yeni yazılı elkoyma emri istenmesi, hakim kararı olmadan yapılan elkoymanın 24 saat içinde görevli hakimin onayına sunulması zorunludur; bu usule uyulmadan elde edilen delil hukuka aykırıdır ve mahkumiyetin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kesinlikte hukuka uygun elde edilmiş delille ispatıdır.
Uygulama Sonucu: BOZMA. Uyuşturucu için verilen karara dayanılarak yapılan aramada bulunan kültür varlığına ilişkin elkoyma hakim onayına sunulmadığından hukuka aykırı olup elde edilen delil hükme esas alınamaz; ayrıca suça konu eşyanın 2863 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı bağımsız bilirkişi raporuyla saptanıp anılan Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslim gözetilmediğinden hüküm CMUK 321 gereği bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Savunmada, bir suç için verilen arama kararına dayanılarak bulunan farklı suça ait delillerde ayrı savcı emri ve 24 saatlik hakim onayı denetlenmeli; onaysız elkoyma varsa delilin hukuka aykırılığı ve beraat talep edilmelidir. Ayrıca tek taraflı (Müze Müdürlüğü) bilirkişi raporuna karşı bağımsız bilirkişi talep edilebilir.