Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10300 K.2024/19

Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkiline ait ... plakalı araçta 24/04/2017 tarihinde kaçak olduğu iddia olunan av tüfekleri ele geçirilerek emniyet tarafından araca el konulduğunu, yapılan soruşturma neticesinde 27.02.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacıya ait ticari iş aracın yaklaşık 13 aydan fazla haksız bir şekilde el konulmasından ve aracın üzerindeki satılamaz şerhinin konulmasından dolayı maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek;

davacıya ait ticari kamyona haksız el koyma sebebiyle CMK'nın 141 inci ve devamı maddeleri gereğince tazminat ile aracını yedieminden teslim alırken 9,250 TL otopark ücreti olmak üzere 221.000 TL maddi tazminatın ve yediemine verilen 9,250 TL otopark ücretinin olay tarihten itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir. 2.Davalı vekili 11.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

"Açılan davanın süresinde olmadığını, bu konuda mahkemece araştırma yapılması gerektiğini, davacının yargılama esnasında yasalara ve diğer hukuk kurallara aykırı herhangi bir işlem yapmadığını, davacı hakkında yapılan yargılamanın yasal kurallara uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini, davacının maddi zararları ispat etmesi gerektiğini belirtmek suretiyle davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir. 3....

Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.04.2019 tarihli ve 2018/148 Esas 2019/152 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 4.Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2137 Esas 2020/872 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 21.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; dava dilekçesinde davacının aracına haksız el koyma nedeni ile de maddi tazminat talebinde bulunduklarını Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre. A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü İlk Derece Mahkemesince; davacı vekili tarafından dava dilekçesinde haksız el koyma nedeniyle 27 HK 352 Plaka sayılı aracı işletememeden kaynaklanan kar mahrumiyeti nedeniyle 221.000 TL ve Yeddi-Emin Otoparkına verilen 9.250 TL'den kaynaklanan maddi tazminat talebinde bulunduğu, davacının maddi zararının tespiti hususunda söz konusu aracın 1 günlük net olarak elde edebileceği gelirin ne kadar olduğu konusunda ...

Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının 13.11.2018 tarih ve 95 sayılı cevabi yazısına göre davaya konu aracın vergi ve diğer giderler düşürüldükten sonra günlük net kazancının 435,00 TL olduğunun bildirildiği, aynı konuda ...

İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen 25.03.2019 tarih ve 2711 sayılı cevabi yazısında vergi ve masraflar düşürüldükten sonra bir günlük net gelirinin 70-80 TL olduğunun bildirildiği, her ne kadar davacı vekili tarafından dava dilekçesinde 221.000 TL maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de, gerek ... Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının gerek ise ...

İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazılarında maddi zararın tespitine ilişkin verilen yanıtların herhangi bir bilimsel veriye dayanmadığı, davacının davaya konu aracının el koyma süresi içerisinde (381 gün) her gün çalışamayacağının bilinen bir gerçek olduğu, ... İlçesinin sosyo ekonomik yapısının da bu durumu doğruladığı anlaşıldığından mahkemece hakkaniyete uygun olarak ...

İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün cevabi yazısına dayanarak davacının el konulan aracının vergi ve masraflar düşürüldükten sonra 1 günlük net gelirinin 80,00 TL olduğu sonucuna varıldığı ve davacının davaya konu aracına 381 gün süreyle el konulduğu anlaşıldığından, davacının maddi zararının 30.480 TL olduğu, bu miktar üzerinden mahkememizce 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile 20.320 TL maddi tazminatın el koyma tarihi olan 24/04/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. B.

Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü Bölge Adliye Mahkemesince; davacı vekili tarafından açılan davada, aracın kaydındaki şerhten dolayı satılamaması, devredilememesi nedeni ile uğranılan zararın tazmininin talep edildiği, davacının aracına el konulması nedeniyle aracın getirisinden faydalanamadığından bahisle açılmış bir dava olmadığının anlaşılması karşısında, 5271 sayılı CMK'nın 141 vd maddeleri uyarınca davacının tazmin edilebilir gerçek bir maddi zarar talebinin olmaması nedeniyle, sadece, talep edilen, el konulan araca ilişkin olarak davacı tarafından ödenen otopark bedeli olan 9.250 TL tutarındaki maddi tazminatın,

ödeme tarihi olan 10.05.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine hükmolunması gerektiğinin gözetilmemesi, ve takdirde hataya düşülerek tayin edilen maddi tazminat miktarı üzerinden vekalet ücretinin fazla tayininin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hüküm fıkrasındaki maddi tazminat ve vekalet ücretine ilişkin olarak "20.320 TL maddi tazminatın elkoyma tarihi olan 24.04.2017" ve "2.438,40 TL" ibarelerinin hükümden çıkartılarak sırasıyla yerlerine "9.250 TL tutarındaki maddi tazminatın,

ödeme tarihi olan 10.05.2018" ve "1.110 TL" ibareleri yazılmak suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Şemdinli Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/774 soruşturma numaralı dosyası kapsamında, suç tarihi olan 24.04.2017 tarihinde davacı (şüpheli) ...'a ait 27 HK 352 Plakalı Ford marka kamyonunda yapılan kontrolde av tüfeği taşındığının tespit edilmesi üzerine Şemdinli Cumhuriyet Başsavcılığının 15.05.2017 tarihli yazısıyla davacıya ait kamyona ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2017/282 soruşturma sayılı dosya kapsamında kaçakçılık iddiasıyla suça karışan aracı şerhi bırakıldığı belirtilerek 5607 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca alıkonulması talep edilmesi üzerine Şemdinli Sulh Ceza Hakimliğinin 2017/377 D.İş sayılı kararıyla dava konusun aracın CMK'nın 128 inci maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca el konulmasına, 5607 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca alıkonulmasına, aracın trafik siciline satılamaz , devredilemez şerhi verilmesine karar verildiği,

yapılan soruşturma neticesinde suça konu ele geçen malzemelerin kaçak olduğuna dair yeterli delil bulunmadığından davacı (şüpheli) hakkında 27.02.2018 tarih ve 2017/774 sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, anılan karara Esendere Gümrük Müdürlüğü tarafından itiraz edilmesi üzerine ...

Sulh Ceza Hakimliğinin 29.03.2018 tarih ve 2018/727 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine dair karar verilerek kararın kesinleştiği, bu suretle davacının aracına 24.04.2017- 10.05.2018 tarihleri arasında fiilen el konulduğu, el konulma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 141 vd. maddelerinin yürürlükte olduğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir.

Somut olayda; ilk derece mahkemesince dava konusu araca 381 gün süreyle el konulması nedeniyle maddi tazminata hükmedildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye mahkemesince davacının aracına el konulması nedeniyle aracın getirisinden faydalanamadığından bahisle açılmış bir dava olmadığı, 5271 sayılı CMK'nın 141 vd maddeleri uyarınca davacının tazmin edilebilir gerçek bir maddi zarar talebinin olmaması nedeniyle, sadece talep edilen, el konulan araca ilişkin olarak davacı tarafından ödenen otopark bedeli olan 9.250 TL tutarındaki maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği görülmektedir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile davacıya ait ticari iş aracın yaklaşık 13 aydan fazla haksız bir şekilde el konulmasından ve aracın üzerindeki satılamaz şerhinin konulmasından dolayı maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek;

davacıya ait ticari kamyona haksız el koyma sebebiyle CMK'nın 141 inci ve devamı maddeleri gereğince tazminat ile aracını yedieminden teslim alırken 9,250 TL otopark ücreti olmak üzere 221.000 TL maddi tazminatın ve yediemine verilen 9,250 TL otopark ücretinin olay tarihten itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ettiği, yine davacı vekili tarafından sunulan 25.09.2018 tarihli dilekçenin netice ve talep kısmında dava konusu kamyonun kazancının hesaplanabilmesi için ...

Şoförler ve Otomobilciler Odasına müzekkere yazılarak bir kamyonun aylık kazancının sorulması talep edildiğinin anlaşılması karşısında Bölge Adliye mahkemesince davacının aracına el konulması nedeniyle aracın getirisinden faydalanamadığından bahisle açılmış bir dava olmadığı gerekçesiyle davacının bu hususa ilişkin tazminat talebinin reddine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2137 Esas 2020/872 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi