Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/194 E. , 2025/6574 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/ 578 E., 2020/ 713 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yöne
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/194 E. , 2025/6574 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/ 578 E., 2020/ 713 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının CMK'nın 141/1-a, e, i,j,k bentleri nedeniyle 307.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz istemi; haksız yakalama, tutukluluk ve devamına ilişkin kararlara yönelik tazminat talepleri için davanın kesinleşmesine gerek olmadığına, soruşturmanın 2802 sayılı Kanun'a aykırı şekilde yürütüldüğüne, dava dilekçesinde belirtilen talepleri karşılanmadan karar verildiğine ve saire ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/162032 soruşturma sayılı ceza dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 18.07.2016- 02.05.2017 tarihleri arasında 288 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kyok kararının İstanbul 4.Sulh Ceza Hakimliğinin 05/07/2019 tarih 2019/3470 Değişik iş sayılı kararı ile kaldırıldığı, yeniden 2019/114608 soruşturma sayılı numarasıyla yapılan soruşturma sonucu 12/07/2019 tarih 2019/32515 esas 2019/6539 sayılı iddianame ile İstanbul 35.Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/292 Esas sayılı dosyasıyla kamu davası açıldığı, dosyanın derdest olduğu, CMK'nun 141.maddesinde hükme bağlanan koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebine ilişkin yasal şartların oluşmadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurularının, esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; Tazminat talebinin dayanağı olan soruşturma sonucu verilen kyok kararının kaldırılmasıyla davacı hakkında kamu davası açıldığı, inceleme tarihinde UYAP üzerinden yapılan incelemede davanın derdest olduğu anlaşılmakla, davacının CMK'nın 141/1-e maddesi gereğince talep ettiği tazminatın reddedilmesinde hüküm tarihi itibariyle hukuka aykırılık görülmemiş ise de; 5271 sayılı Kanunun tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde; “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde” bulunulabileceği hükme bağlanmıştır. Ancak asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza soruşturmasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, yakalama, adli kontrol veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan nedenlerine dayanarak CMK'nın 141/1-a, , i,j,k bentlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. Davacının belirtilen kanun maddelerine dayanarak tazminat talebi ile ilgili olarak asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı, zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığından davacının talepleri hakkında ilgili delillerin toplanarak gerekçeli kararda CMK'nın 141/1-a, , i, j ve k bentlerinde belirtilen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin her bir talep yönünden gerekçelendirme yapılmadan eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Terör örgütü üyeliğinden 288 gün gözaltı ve tutuklu kalan davacı hakkında önce kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş, bu karar kaldırılarak yeniden dava açılmış ve dava derdest kalmıştır. İlk derece mahkemesi kesinleşmiş karar bulunmadığı gerekçesiyle tazminat talebini tümden reddetmiş, istinaf onamıştır.
Hukuki İlke: CMK 142'ye göre kesinleşme kural olsa da, asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve onu etkilemeyen talepler için hükmün kesinleşmesi beklenmez; haksız yakalama, arama ölçüsüzlüğü ve haksız el koymaya dayalı CMK 141/1-a, i, j, k istemleri asıl davadan bağımsız incelenebilir.
Uygulama Sonucu: Bozma. 141/1-e (haksız tutuklama) talebinin dava derdest olduğu için reddi doğru bulunmuş; ancak davanın sonucuna bağlı olmayan diğer bentlerdeki talepler her biri için gerekçelendirilmeden reddedildiğinden hüküm bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Ana ceza davası henüz derdestken bile tutuklama dışındaki (arama, el koyma, hakim önüne geç çıkarılma) tazminat talepleri açılabilir; mahkeme 'kesinleşme yok' diyerek davayı topluca reddedemez, davanın sonucuna bağlı olmayan her talebi ayrıca değerlendirmek zorundadır.