KÜNYE
12. Ceza Dairesi 2022/7172 E., 2026/3736 K.
- Karar tarihi
- 14 Nisan 2026
- Konu
- Finans Hukuku
- Mahkemesi
- Ceza Dairesi
- Sayısı
- 2020/3670 E., 2021/3109 K
- Dava
- Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
- Hüküm
- İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi
- Tebliğname görüşü
- Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, yakalama, arama, el koyma, tutukluluk ve tutukluluk devam kararlarının gerekçesiz olması, bu işlemlere karşı başvuru yollarından yararlandırılmama nedeniyle 1.000.000,00 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.257,23 TL maddi tazminatın ve 40.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince hükmün maddi tazminata ilişkin 1 nolu bendi çıkarılarak yerine "Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabul ve kısmen reddine, 17/07/2016-14/10/2016 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklulukta kalan davacının kamu görevinden 24/08/2016 tarihinde ihraç edildiği, bu itibarla maddi tazminata ilişkin hesaplamanın ihraç tarihinden başlaması gerektiği anlaşılmakla, ihraç edildiği 24/08/2016 tarihi ile tahliye edildiği 14/10/2016 tarihleri arasındaki süreye ilişkin 2.182,30 TL maddi tazminatın, ihraç edildiği 24/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin yine 1 nolu bent olarak eklenmesine, hükümde manevi tazminat miktarı olarak yazılı “40.000 TL” ibaresi çıkarılarak yerine “8.000 TL” ibaresinin yazılması, yine hükümde vekalet ücreti olarak yazılı “4.888,30 TL" ibaresi çıkarılarak yerine “1.221,87 TL” ibaresinin yazılması suretiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet
Karar Detayı
743 kelime·4 dk okuma·3 bölüm
Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, taleplerinin karşılanmadığına, hükmün gerekçesiz olduğuna, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının eksik olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının tamamına hükmedilmesi gerektiğine, ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Adana
11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/345 Esas, 2019/201 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yargılandığı, 17.07.2016 - 14.10.2016 tarihleri arasında toplam 89 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan kovuşturma sonucunda davacının beraatine karar verildiği, kararın 10.06.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhli gerekçeli kararın davacı vekiline 15.06.2019 tarihinde tebliğ edildiği, kesinleşme tarihinden itibaren gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı,
davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının kamu görevlisi iken 16.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 24.08.2016 tarihinde meslekten çıkarıldığı, 29.11.2016 tarihinde meslekten çıkarma kararının kesinleştiği, en son ekim 2016 maaşını aldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak.
1- Davacının tazminat taleplerinin dayanağının 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a, e, g, i ve j maddeleri kapsamında haksız gözaltı, yakalama, tutuklama, yasal hakları hatırlatılmama, arama, menkul gayrimenkul tüm malvarlığı değerlerine, banka hesaplarına el koyma, bu işlemlere karşı başvuru yollarından yararlandırılmama işlemlerine ilişkin olduğu, söz konusu taleplerin asıl davanın sonucuna bağlı olmadığı gözetilerek,
davacı hakkındaki ceza dosyasının tamamının denetime elverişli olacak şekilde onaylı örneği dosya içerisine alınarak her bir talep yönünden tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının gerekçelendirilerek karşılanması gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, 2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp,
hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi
Özgün Analiz
Olay Özeti
Olay Özeti: Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılanıp beraat eden davacı, 89 gün süren haksız gözaltı ve tutukluluk ile arama, el koyma ve başvuru yollarından yararlandırılmama işlemleri nedeniyle koruma tedbirlerinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. İlk derece mahkemesi talebi kısmen kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi ise davacının kamu görevinden ihraç tarihini esas alarak maddi tazminatı ve manevi tazminat ile vekalet ücretini düşürerek istinaf başvurularını düzeltilerek reddetmiştir.
Hukuki İlke
Hukuki İlke: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat taleplerinin dayanağı olan CMK 141/1-a, e, g, i ve j maddeleri kapsamındaki her bir talep (gözaltı, tutuklama, arama, el koyma, hakları hatırlatılmama, başvuru yollarından yararlandırılmama) asıl davanın sonucuna bağlı olmaksızın ayrı ayrı değerlendirilmeli, ceza dosyasının denetime elverişli örneği getirtilerek koşullar gerekçelendirilerek karşılanmalıdır. Manevi tazminat; davacının sosyal-ekonomik durumu, suçun niteliği, tutukluluk süresi ve hak-nesafet ilkeleri gözetilerek makul biçimde belirlenmelidir.
Uygulama Sonucu
Uygulama Sonucu: Bölge adliye mahkemesi kararının, eksik araştırma ve belirlenen ölçütlere uymayan eksik manevi tazminat nedenleriyle CMK 302/2. maddesi gereği bozulmasına karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu
Dava Strateji Notu: Tazminat davasında her bir koruma tedbiri kalemi (arama, el koyma, başvuru yollarından yararlandırılmama vb.) ayrı ayrı dayanaklandırılmalı ve ceza dosyasının onaylı tam örneğinin dosyaya alınması talep edilmelidir. Düşük belirlenen manevi tazminata karşı, müvekkilin ekonomik-sosyal durumu ve tutukluluk süresi somut biçimde ortaya konularak ölçütlere aykırılık temyiz sebebi yapılabilir.