Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/7182 E. , 2026/3496 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1960 E., 2021/2377 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerin
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/7182 E. , 2026/3496 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1960 E., 2021/2377 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, tutuklama, arama ve el koyma nedeniyle 1.000.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 13.575,49 TL maddi tazminatın ve 51.170,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının "35.000,00 TL"ye, vekalet ücretinin "5.829,06 TL"ye indirilmesi suretiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, taleplerinin değerlendirilmediğine, haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle haklarının ihlal edildiğine, el koyma kararlarının ölçüsüz ve hukuksuz olduğuna, manevi tazminat miktarının eksik olduğuna, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının tamamına hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/430 Esas, 2019/178 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yargılandığı, 04.08.2016 - 01.06.2017 tarihleri arasında toplam 301 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan kovuşturma sonucunda davacının beraatine karar verildiği, kararın 02.04.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhli gerekçeli kararın davacıya tebliğ edilmediği, kesinleşme tarihinden itibaren gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında cep telefonuna konulması, el konulan eşyaların zamanında iade edilmemesi nedenine dayalı olarak da davacının tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; el koyma işlemleri esnasında davacıya ait telefon ve dijital materyallerden imaj alınması suretiyle işlem yapılabilecekken el konulmasının CMK'nın 141/1-j maddesindeki ''Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen'' kapsamında değerlendirilebileceği, her ne kadar 668 sayılı KHK'nın 3-j bendi uyarınca el koyma işlemine ilişkin ayrıksı düzenleme yapılmışsa da, bahse konu yargılamada suç tarihinin 15.07.2016 ve öncesi olarak belirtilmesi nedeniyle anılan KHK'nın yürürlükte bulunmadığı döneme ilişkin de olabileceği anlaşılmakla, tazminata konu dava dosyasının incelenerek davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un CMK 141/1-j bendi kapsamında kalıp kalmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, 2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, 3- Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin "30.09.2019" yerine "11.12.2017" olarak yazılması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin 17.12.2021 tarihli ve 2020/1960 Esas, 2021/2377 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca takdîren Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.04.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılanıp 301 gün gözaltında ve tutuklu kaldıktan sonra beraat eden davacı, gözaltı, tutuklama, arama ve elkoyma nedeniyle 1.000.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminat istemiştir. İlk Derece Mahkemesi 13.575,49 TL maddi ve 51.170,00 TL manevi tazminata hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi manevi tazminatı 35.000,00 TL'ye indirmiş, 12. Ceza Dairesi kararı üç gerekçeyle bozmuştur.
Hukuki İlke: Telefon ve dijital materyallerden imaj alınarak işlem yapılabilecekken cihazlara fiilen elkonulması, CMK 141/1-j bendindeki koşulsuz elkoyma veya eşyanın zamanında geri verilmemesi kapsamında değerlendirilebilir; suç tarihi 15.07.2016 ve öncesi gösterildiğinden 668 sayılı KHK'nın 3-j bendindeki ayrıksı elkoyma düzenlemesinin yürürlükte olmadığı döneme ilişkin olabileceği de ayrıca araştırılmalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma: Daire, elkoyma talebinin 141/1-j kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulmasını, manevi tazminatın ölçütlere göre eksik belirlenmesini ve karar başlığında dava tarihinin yanlış yazılmasını hukuka aykırı bularak istinaf kararını oy birliğiyle bozmuştur.
Dava Strateji Notu: Dijital cihaz elkoymalarında 'imaj alınarak iade mümkünken cihazın aylarca tutulması' argümanı bu kararla 141/1-j zeminine oturtulabilir; OHAL KHK'sının ayrıksı elkoyma rejimi ileri sürüldüğünde suç tarihinin KHK yürürlüğünden önce olduğu vurgusu karşı argüman olarak kullanılmalıdır.