Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/7435 E. , 2025/2506 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/103 E., 2022/456 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/7435 E. , 2025/2506 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/103 E., 2022/456 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız el koyma nedeniyle 700.000,00 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 252.000,00 TL maddi tazminatın el koyma tarihi olan 24.12.2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; Davacıya ait olup el konulan kamyona ilişkin emsal nitelikteki kira bedelleri esas alınarak hükmedilen tazminat miktarının düşük olduğuna, araçta meydana gelen değer kaybına yönelik inceleme yapılmadığına, eksik inceleme ile karar verildiğine, Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddine karar verilmesi gerektiğine, reddedilen kısım yönünden lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine, ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Sason Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/70 Esas – 2017/73 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacıya ait ... plaka sayılı araca 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet suçu kapsamında 24.12.2010 tarihinde el konulduğu, dosya dışı sanık hakkında yapılan yargılama sonunda atılı suçtan beraatine ve aracın sahibine iadesine karar verildiği, kararın 15.12.2017 tarihinde kesinleştiği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu, el konulan aracın davacı tarafından kullanılamaması nedeniyle araca ait emsal kira bedelleri esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Gerekçeli karar başlığında, dava tarihinin 05.03.2018 yerine hatalı olarak 22.03.2018 olarak gösterilmesi, 2-5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Öte yandan genel kural bu olmakla birlikte 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 84. maddesinde Orman Kanununa aykırılık oluşturan fiillerden dolayı elkonulan ağaç, tomruk, kereste, yakacak ve sair mahsullerin, vazifeli orman memurları tarafından muhafaza edilmek üzere orman depolarına, orman deposu yoksa ve fiilin işlendiği yer belediye hudutlarında ise o yer belediyesine, köy hudutları içinde ise o köy muhtarına, yokluğunda vekiline, onun da yokluğunda ihtiyar heyeti üyelerinden birine yediemin senedi mukabilinde teslim olunacağı, belediye veya köy yetkililerine teslim edilen bu malların en kısa zamanda orman depolarına idarece nakledileceği, bunlardan çürüyecek veya bozulacak olanlarla muhafazası zor ve masraflı bulunanların, Ceza Muhakemesi Kanununun 132. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümlerine uygun olarak orman işletme müdürlüklerinin müsadereli mallar satış komisyonlarınca, mahallinde veya pazar yerlerinde ilan edilmek suretiyle derhal satılacağı, nakil vasıtası ve suç aletleri ile orman emvalinin satış bedelinin tamamı Orman Genel Müdürlüğü hesabına irat kaydedileceği düzenlenmiştir. Bununla birlikte 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 84. maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinde orman suçlarının işlenmesinde kullanılan kamyon cinsi araç suç aletleri kapsamında tanımlanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 6. maddesinde ise orman suçlarının işlenmesinde kullanılan ve zaptolunan suç aletlerinin muhafaza edilmek üzere orman memurları veya diğer görevliler tarafından depolarına teslim edileceği; 7. maddesinde zaptolunan suç aletlerinin hiçbir surette sahiplerine iade olunmayacağı ancak ceza davasının esası hakkında verilen kararda suç aletlerinin iadesine hükmolunmuş ve bu kararda kesinleşmişse bu takdirde sahibine iade olunacağı düzenlemesi yer almaktadır. Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; davacıya ait araca 6831 sayılı Orman Kanununa muhalefet suçunun işlenmesinde kullanıldığından bahisle 24.12.2010 tarihinde fiili olarak alıkonulmak suretiyle el konulduğu, yapılan yargılama sonunda dosya dışı sanığın beraatine aracın sahibine iadesine karar verildiği, Sason Orman İşletme Şefliğinin 13.12.2018 tarihli yazı cevabına göre davacının çağırıldığı ve aracı teslim almasının istendiği ancak davacının aracı teslim almadığı ve tazminat davası açtığı, dava dilekçesinde maddi tazminat kapsamında araç bedeli ve kazanç kaybının talep edildiği, aracın el koyma işlemi sonrasında satılmadığı anlaşılmakla araç bedelinin talebine ilişkin şartların oluşmadığı, kazanç kaybı yönünden ise yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca el koyma kararı ve dava sonuçlanıncaya kadar alıkonulma hususu hukuka uygun olduğu anlaşılmakla CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında koşulları oluşmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: 6831 sayılı Orman Kanununa muhalefet suçunda kullanıldığı gerekçesiyle davacıya ait kamyona 24.12.2010'da fiilen el konulmuş, sanığın beraati ve aracın iadesine karar verilmiş; davacı aracı teslim almayıp emsal kira bedeli üzerinden tazminat istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir.
Hukuki İlke: 6831 sayılı Kanun 84. madde ve ilgili yönetmelik uyarınca orman suçunda kullanılan kamyon suç aleti sayılır ve dava kesinleşene kadar alıkonulması hukuka uygundur; araç satılmadığından araç bedeli talebinin, alıkoyma hukuka uygun olduğundan da kazanç kaybının koşulları oluşmaz ve CMK 141/1-j kapsamında dava reddedilmelidir.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Orman suçunda suç aleti aracın yargılama boyunca alıkonulması hukuka uygun kabul edildiğinden CMK 141/1-j tazminatı çoğu halde reddedilir; bu tür dosyalarda tazminat yerine aracın iadesi ve satılmışsa bedel talebine odaklanmak daha isabetlidir.