Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/7316 E. , 2026/3584 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/2358 E., 2021/4215 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerin
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/7316 E. , 2026/3584 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/2358 E., 2021/4215 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizleri üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının CMK'nın 141/1-a,c,e,g,h,i,j maddeleri kapsamında 138.400,00 TL maddi ıslah ile 488.266,00 TL maddi tazminatın ve 1.500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 20.552,18 TL maddi tazminatın ve 70.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde; hükümdeki maddi tazminatın 6.893,43 TL ve manevi tazminatın 50.000,00 TL olarak düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; hükmedilen tazminatların uğranılan maddi ve manevi zararların telafisine yetecek düzeyde olmadığına, açılan davanın sadece haksız tutuklamaya ilişkin olmadığına ve mahkemenin diğer talepleri yönünden değerlendirme yapmadığına ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın tamamen reddi gerektiğine, hükmedilen tazminatların fahiş olduğuna, usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/45 Esas- 2019/50 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 18.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 19.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 20.02.2017 tarihinde tahliye edildiği, 18.07.2016-20.02.2017 tarihleri arasında 217 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma neticesinde 18.01.2018 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçundan ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan hakkında iddianame tanzim edildiği ve yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 12.03.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ve tutuklamanın mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından maddi ve manevi tazminat miktarlarının değiştirilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Gerekçeli karar başlığında, "01.08.2018" olan dava tarihinin "28.08.2020" olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin ve davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; 1-Maddi tazminata 15.09.2016 tarihinden faize hükmedilmesi gerekirken 18.07.2016 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi, 2-Davacının talepleri hakkında ilgili delillerin toplanarak gerekçeli kararda CMK'nın 141/1-a,c,g,h,i,j bentlerinde belirtilen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin her bir talep yönünden gerekçelendirme yapılmadan eksik değerlendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması, 3-Davacı dava dilekçesiyle haksız olarak tüm malvarlığı değerlerine, banka hesaplarına el konulduğunu ve bu nedenle zarara uğradığını iddia ettiğinden, söz konusu kararın getirtilerek, 5271 sayılı Kanunun 127 ve devamı maddelerine göre verilmiş bir el koyma kararı olup olmadığı tespit edilip, 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartların oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre maddi tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile davacının bu yöndeki talebi hiç karşılanmadan yazılı şekilde karar verilmesi, 4- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının ve davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.04.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlamalarıyla 217 gün gözaltında ve tutuklu kalıp beraat eden davacı, CMK 141/1'in yedi ayrı bendine dayanarak ıslahla artırılmış 488.266,00 TL maddi ve 1.500.000,00 TL manevi tazminat istemiştir. İlk Derece Mahkemesi 20.552,18 TL maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi bunları 6.893,43 TL ve 50.000,00 TL'ye indirmiş, 12. Ceza Dairesi kararı dört gerekçeyle bozmuştur.
Hukuki İlke: Dilekçede dayanılan CMK 141/1 bentlerinin her biri için deliller toplanarak koşulların oluşup oluşmadığı ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir; maddi tazminat faizi gözaltı tarihinden değil hesaplamanın başladığı tarihten yürütülmeli ve banka hesaplarına elkoyma iddiasında CMK'nın 127 ve devamı maddelerine göre verilmiş bir karar bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır; karar başlığındaki dava tarihi hatası ise mahallinde düzeltilebilir yazım hatasıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma: Daire, faizin 15.09.2016 yerine gözaltı tarihi olan 18.07.2016'dan yürütülmesini, bent bazında gerekçelendirme yapılmamasını, malvarlığı elkoyma talebinin karşılıksız bırakılmasını ve manevi tazminatın eksikliğini hukuka aykırı bularak her iki tarafın temyizi üzerine kararı oy birliğiyle bozmuştur.
Dava Strateji Notu: Islahla yükseltilmiş yüksek taleplerde istinafın tazminatı sert biçimde indirmesi son söz değildir; bu emsal, bent bazlı gerekçe eksikliğinin ve bloke iddiasının araştırılmamasının davacıya yeni bir yargılama şansı verdiğini gösterirken, faiz başlangıcının maaş kesilme tarihine çekilebileceği yönüyle devlet tarafına da koz vermektedir.