Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/7204 E. , 2026/2212 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/2305 E., 2022/192 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye M
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/7204 E. , 2026/2212 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/2305 E., 2022/192 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız arama, el koyma gözaltı, tutukluluk, yargılama aşamasında temsil edilmek üzere ödenen vekalet ücreti ve cezaevi harcamaları nedeniyle 99.833,83 TL maddi ve 600.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 24.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile Jandarma Genel Komutanlığının cevabi yazısında davacıya gözaltı ve tutuklu süre içerinde herhangi bir ödemenin yapılmadığının bildirildiği, gözaltı tarihinden tahliye tarihine kadar asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle 11.653,70 TL maddi ve 19.920,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 24.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının sosyal, ekonomik durumu, mesleki, ailevi ve sosyal yaşantısı üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğuna, dava dilekçesinde belirtildiği üzere arama ve el koyma taleplerinin de olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/253 Esas, 2019/364 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 24.03.2017 - 28.11.2017 tarihleri arasında 249 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı kaldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 27.10.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat kararının davacıya 18.02.2021 tarihinde tebliğ edildiği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürenin başka bir cezasından mahsup edilmediği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, 2-5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen ve (j) bendinde; suç soruşturması veya kovuşturması sırasında eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. Davacı vekilinin dava dilekçesinde arama ve el koyma nedenliyle de tazminat talebinde bulunduğu ancak mahkemece davacının belirtilen tazminat talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yalnızca gözaltı ve tutukluk koruma tedbiri yönünden inceleme ve araştırma yapılarak hüküm kurulduğu anlaşılmakla; bu hususta tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması suretiyle davacı vekilinin taleplerine dayanak tüm bilgi ve belgeler Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde dosya arasına alınarak yapılacak değerlendirme neticesinde karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Silahlı terör örgütüne üye olma suçlamasıyla 249 gün gözaltında ve tutuklu kalıp beraat eden davacı; arama, elkoyma, vekâlet ücreti ve cezaevi harcamaları dahil 99.833,83 TL maddi ve 600.000,00 TL manevi tazminat istemiştir. İlk Derece Mahkemesi asgari ücret hesabıyla 11.653,70 TL maddi ve 19.920,00 TL manevi tazminata hükmetmiş, istinaf başvuruları esastan reddedilmiş, 12. Ceza Dairesi kararı davacı lehine bozmuştur.
Hukuki İlke: CMK 141/1'in (i) bendine dayanan ölçüsüz arama ve (j) bendine dayanan elkoyma iddiaları dilekçede yer alıyorsa, mahkemenin yalnızca gözaltı ve tutukluluk yönünden inceleme yapıp bu talepleri sessizce geçmesi eksik araştırmadır; ayrıca 249 günlük özgürlük kısıtlamasına hükmedilecek manevi tazminat, davanın kesinleşeceği tarihe kadar faiziyle ulaşacağı parasal değer de gözetilerek makul olmalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma: Daire, hükmedilen 19.920,00 TL manevi tazminatı belirlenen ölçütlere göre eksik bulmuş ve arama-elkoyma taleplerinin hiç değerlendirilmemesini eksik araştırma sayarak tebliğnamedeki onama görüşüne aykırı biçimde kararı oy birliğiyle bozmuştur.
Dava Strateji Notu: Gözaltı döneminde maaş ödenmediği kurumdan gelen resmi yazıyla kanıtlandığında maddi tazminat hesabı bu dosyadaki gibi asgari ücret üzerinden kurulur; vekil, kazanç kaybını asgari ücretin üzerinde göstermek istiyorsa gelir belgelerini dosyaya koymalı ve arama-elkoyma taleplerinin gerekçede karşılanmasını ısrarla takip etmelidir.