Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2023/4531 E. , 2025/1720 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2022/1265 E., 2023/150 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Böl
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2023/4531 E. , 2025/1720 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2022/1265 E., 2023/150 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız elkoyma nedeniyle 250.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin manevi tazminat yönünden reddine, maddi tazminat yönünden kabulü ile 250.000,00 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak belirlenmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın tamamen reddine karar verilmesi gerektiğine, tazminat koşullarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Adana 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/495 Esas - 2017/28 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında davacıya ait 79 ... 718 plakalı araca 5607 sayılı Kanuna Muhalefet suçu kapsamında kaçak sigara taşımada kullanıldığı gerekçesiyle tescil kaydına satılama-devredilemez şerhi konulmak suretiyle 20.06.2015 tarihinde el konulduğu, araç üzerinde 5607 sayılı Kanun kapsamında halihazırda şerh bulunduğunun anlaşılması üzerine 22.06.2015 tarihli karar ile 5607 sayılı Kanun'un 10/2. maddesi gereğince kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanıldığı gerekçesiyle fiilen el koyma kararı verildiği, yapılan yargılama sonunda davacının mahkumiyetine aracın ise müsaderesine karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itiraza istinaden 21.03.2019 tarihli karar ile aracın müsaderesine yer olmadığına karar verildiği, muhafaza altına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bunun istisnası ise 5607 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmektedir. 10. maddenin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre aracın kaçakçılıkta kullanılması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması halinde, el konulan araç alıkonulur. Sahibinin aracın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, araç sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur. Dört numaralı bentte yer alan düzenlemeye göre ise, tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacıya ait araca 20.06.2015 tarihinde el konulduğu, araç üzerinde 5607 sayılı Kanun kapsamında halihazırda şerh bulunduğunun anlaşılması üzerine 22.06.2015 tarihli karar ile 5607 sayılı Kanun'un 10/2. maddesi gereğince kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanıldığı gerekçesiyle fiilen el koyma kararı verildiği anlaşılmakla, ikinci kez suçta kullanılan araca fiilen el koyma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında koşulları oluşmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Kilis Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.02.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Kaçak sigara taşımada kullanılan araca el konulmuş, aracın ikinci kez kaçakçılıkta kullanıldığı gerekçesiyle 5607 sayılı Kanun'un 10/2. maddesi uyarınca fiili el koyma yapılmış; araç sahibi haksız el koyma nedeniyle maddi tazminat kazanmıştır.
Hukuki İlke: 5607 sayılı Kanun'un 10/2. maddesi kapsamında suçta ikinci kez kullanılan araca fiili el koyma koşulları oluştuğunda el koyma hukuka uygundur; bu durumda CMK 141/1-j maddesindeki koruma tedbirleri nedeniyle tazminat koşulları oluşmaz.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Kaçak eşya taşımada kullanılan araca el koyma nedeniyle tazminat istenecekse, aracın 5607 sayılı Kanun 10/2 kapsamında (ikinci kez kullanım vb.) alıkonulup alıkonulmadığı önce belirlenmeli; bu kapsamdaki el koyma hukuka uygun sayıldığından tazminat davası dayanaksız kalır.