Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2024/1581 E. , 2025/4609 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1716 E., 2023/4267 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat DAVA TARİHİ : 06.07.2022 HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derec
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2024/1581 E. , 2025/4609 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1716 E., 2023/4267 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat DAVA TARİHİ : 06.07.2022 HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince, göçmen kaçakçılığı suçundan... plaka sayılı minibüsüne el konulan ve yapılan yargılama sonucunda aracın müsaderesine yer olmadığına, aracın yediemin sıfatıyla malen sorumlu araç sahibine iadesine ve karar kesinleştiğinde aracın trafik kaydı üzerindeki şerhin kaldırılmasına kararı alan davacının minibüsüne haksız el konulduğundan dolayı 200.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talebine ilişkin davada yerel mahkemece davacının davasının yasal koşulları oluşmadığından dolayı davanın reddine karar verilmiş Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacının malen sorumlu olarak dava açmaya hakkı olduğuna ilişkin anayasa mahkemesi kararı olduğu, davanın kabul edilerek maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Taşlıçay Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/145 Esas – 2021/59 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının... plaka sayılı minibüsüne göçmen kaçakçılığı suçundan 11.08.2020 tarihinde el konulduğu, yapılan yargılama sonunda malen sorumlu olan araç sahibinin suçun işlendiğinden haberdar olduğuna dair delil elde edilememesi nedeniyle iyi niyetli kişilere ait eşyanın müsadere edilemeyeceği anlaşılmakla... plaka sayılı aracın müsaderesine yer olmadığına, aracın yediemin sıfatıyla malen sorumlu araç sahibine iadesine ve karar kesinleştiğinde aracın trafik kaydı üzerindeki şerhin kaldırılmasına karar verildiği, kararın 21.07.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen hükmün davacı asile tebliğ edilmediği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, ancak davacının tazminat davasını tazminat davasına esas davanın sanığı ...'a karşı genel hükümlere göre açılacak tazminat davasına konu edilmesi gereken alacağa ilişkin olarak açılması gerektiğinden davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin (j) bendinde, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin uğramış olduğu zararları isteyebileceklerinin belirtildiği, Anayasa Mahkemesinin 20.09.2017 tarih, 2014/14195 başvuru numaralı kararında belirttiği hususlar dahilinde, iyiniyetli üçüncü kişilere ait taşınırlar hakkında yapılan fiili el koyma işlemlerine ilişkin olarak bu şahısların zararlarını talep edebilecekleri, ancak bu halde, fiili el koyma süresinin makul olup olmadığı hususunun gözetilmesi gerektiği, CMK'nın 141/1-j maddesi gereği el konulan eşyanın zamanında geri verilip verilmediğinin tespitinin gerektiği, bu nedenle el koyma kararının CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında esasa ilişkin ele alınması gerektiği gözetilmeksizin eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Bakırköy 21. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.05.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Göçmen kaçakçılığı suçundan davacıya ait minibüse el konulmuş, iyiniyetli araç sahibinin suçtan haberdar olmadığı belirlenerek müsadereye yer olmadığına ve iadeye karar verilmiş; davacının tazminat talebi genel hükümlere yönlendirilerek reddedilmiştir.
Hukuki İlke: CMK 141/1-j ve AYM'nin 2014/14195 sayılı kararı gereği iyiniyetli üçüncü kişiye ait araca fiili el koymada malen sorumlu zararını Devletten talep edebilir; fiili el koyma süresinin makul olup olmadığı ve eşyanın zamanında geri verilip verilmediği CMK 141/1-j kapsamında incelenmelidir.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Müsadereye yer olmadığına karar verilerek aracı iade edilen iyiniyetli malikin davasını genel hükümlere değil, CMK 141/1-j koruma tedbiri tazminatına dayandırın; el koyma başlangıcı ile fiili iade arasındaki süreyi zarar temeli olarak öne çıkarın.