Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12594 K.2023/32

Taraflar arasındaki ihalenin feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddi ile borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına karar verilmiştir. Kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlu vekili dava dilekçesinde. 1/4 hisse itibariyle malik olduğu ... İli ... İlçesi ...

Mahallesi 2057 Ada 7 parsel sayılı taşınmazın 25.06.2021 tarihli satışla alacağa mahsuben 231.000,00-TL bedelle davalıya ihale edildiğini, ihalenin usulsüz olduğunu zira gayrimenkul açık artırma şartnamesi ve ekinin matbu bilgisayar çıktısı şeklinde ayrı sayfalar halinde düzenlendiğini, satış ilanının ulusal yayın yapan gazetenin haricinde mahalli yayın yapan gazetede de ilan edilmesi gerektiğini, ilanın belediye hoparlöründen ilan edildiğine ilişkin tutanak veya tutanakların dosya içerisine alınmadığını,

şartname ve ilanda rüçhanlı alacaklıların alacak toplamı ile satış giderleri gösterilmediğinden isteklilerin en az kadar miktarda teklif yapacaklarını bilemedikleri için de ihaleye iştirak edemediklerini, taşınmazın açık artırma şartnamesi ve tutanağının başkaca lüzumlu izahat bölümünde KDV oranı gösterilmekle birlikte artırma şartları bölümünde gösterilmediğini, taşınmazın bulunduğu mahalle muhtarlığında ilan yapıldığına ilişkin tutanağa dosyada rastlanmadığını, ayrıca icra dairesinin ilan askı ve indirme tutanaklarına da rastlanmadığını, açık artırma tutanağında ihale olunan taşınmazın hangi taşınmaz olduğunun yazılmadığını,

ihale olunan taşınmazın ihale müddeti bitiminden sonra ihale olduğunu belirterek davanın kabulü ile ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı aynı zamanda ihale alıcısı vekili cevap dilekçesinde; davanın kötü niyetli olduğunu, ihale şartnamesinin İİK'nun 124, 125 ve 126 maddelerinde öngörülen şartları taşıdığını, satış ilanının tirajı 50.000'in üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetede yapıldığını, satış ilanının belediye vasıtası ile yapıldığını ve ilana ilişkin tutanakların icra dosyasına alındığını, şartname ve satış ilanının mevzuata uygun düzenlendiğini, ayrıca satış giderlerinin satış ilanında gösterilmesini gerektirir bir hüküm bulunmadığını, satış ilanında gösterilen KDV oranında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını,

ihale ilanının ne şekilde duyurulacağının kanunla belirlendiğini ve yapılan ihalenin yasal mevzuata uygun olarak yerine getirildiğini, davacı tarafın iddialarını destekler delil sunmadığını, ihalenin ihale müddeti içerisinde yapıldığını ve bunda ihalenin feshini gerektirecek bir husus bulunmadığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğundan bahisle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı il satış ilanı ve şartname tutanağının yasaya uygun olarak düzenlendiğini, taşınmazın niteliğine göre yayın yapılan ulusal gazetenin yeterli olduğunu, satışın belediye vasıtasıyla yapıldığını ve buna dair tutanakların dosya arasında olduğunu,satış ilanında satışa konu taşınmaza ilişkin ihale saatinin yazdığını, açık artırma tutanağında ayrıca taşınmaz bilgilerinin yazılmasına gerek olmadığını, gerek ihale öncesi gerek ihale sırasında ihalenin feshini gerektirir bir usulsüzlük tespit edilmemiş olduğundan, sübut bulmayan davanın reddine, İİK'nun 134/2 maddesine göre ihale bedelinin %10 olmak üzere davacının 23.100,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu vekili, icra dosyasının yeterince incelenmediğini dolayısı ile gerek dava dilekçelerinde ileri sürdükleri ihalenin feshi nedenleri ve gerekse kanundan doğan ve re'sen nazara alınması gereken diğer fesih etkenlerinin dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın satış ilanının davacı borçlu vekiline e-tebliğ olarak tebliğ edildiğini, satış ilanının tebliğinden itibaren süresi içerisinde satışa yönelik şikayette bulunulmadığından sonradan bu hususların ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceğini, satışın belediye vasıtaları ile ilan edildiğine dair tutanağın icra dosyasında olduğunu,

ihaleden önce icra müdürlüğünün ilan tahtasına asıldığına dair tutanağında dosyada olduğunu,ihale tutanağının usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini,resen yapılan incelemede de ihalenin feshini gerektirir bir husus olmadığından bahisle ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı borçlu vekili,ihalenin usulsüz olduğunu zira gayrimenkul açık artırma şartnamesi ve eki matbu bilgisayar çıktısı şeklinde ayrı sayfalar halinde düzenlendiğini, satış ilanının ulusal yayın yapan gazetenin haricinde mahalli yayın yapan gazetede de ilan edilmesi gerektiğini, ilanın belediye hoparlöründen ilan edildiğine ilişkin tutanak veya tutanakların dosya içerisine alınmadığını, şartname ve ilanda rüçhanlı alacaklıların alacak toplamı ile satış giderleri gösterilmediğinden isteklilerin en az kadar miktarda teklif yapacaklarını bilemedikleri için de ihaleye iştirak edemediklerini,

taşınmazın açık artırma şartnamesi ve tutanağının başkaca lüzumlu izahat bölümünde KDV oranı gösterilmekle birlikte artırma şartları bölümünde gösterilmediğini, taşınmazın bulunduğu mahalle muhtarlığında ilan yapıldığına ilişkin tutanağa dosyada rastlanmadığını, ayrıca icra dairesinin ilan askı ve indirme tutanaklarına da rastlanmadığını, açık artırma tutanağında ihale olunan taşınmazın hangi taşınmaz olduğunun yazılmadığını, ihale olunan taşınmazın ihale müddeti bitiminden sonra ihale olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, ...

İİK 134 üncü ve devamı madde hükümleri, 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi, aynı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddesi

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 05.10.2022 tarih ve 2022/287 E. - 2022/2199 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

... 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 30.11.2021 tarih ve 2021/382 E. - 2021/798 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin bir numaralı bendinde yer alan “%10’una karşılık gelen 23.100,00-TKL." ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,