Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12609 K.2023/2339

Taraflar arasındaki şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacının 130.000,00 TL ile 19.500,00 TL bedelli teminat mektuplarının iadesine ilişkin yapılan incelemede; HMK'nın 114/1-i maddesi gereğince davanın daha önceden kesin hükme bağlanmış olması sebebi ile davanın usulen reddine, davacının 112.397,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesine ilişkin yapılan incelemede; konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının sair şikayetlerine ilişkin yapılan incelemede; davacının sair şikayetlerinin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2008/4839 Esas sayılı takip dosyasında takibe konu ilama karşı tehiri icra talebinde bulunmak üzere İİK'nın 36. maddesi kapsamında alınan 130.000 TL, 19.500 TL'lik teminat mektuplarının iadesine, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/5886 Esas sayılı takip dosyasındaki icra inkar tazminatının tahsilatı için başlatılan takipte tehiri icra kararı getirmek üzere İİK'nın 36. maddesi kapsamında alınan 112.397,00 TL'lik teminat mektubunun iadesine, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde mektup bedellerinin TCMB avans faiziyle iadesi ve dava konusu meblağın % 40'ından az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 130.000,00 TL ile 19.500,00 TL bedelli teminat mektuplarının iadesine ilişkin yapılan incelemede; HMK'nın 114/1-i maddesi gereğince davanın daha önceden kesin hükme bağlanmış olması sebebi ile davanın usulen reddine, davacının 112.397,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesine ilişkin yapılan incelemede; konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının sair şikayetlerine ilişkin yapılan incelemede; davacının sair şikayetlerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; süre tutum dilekçesi ile süresinde istinaf yoluna başvurmuştur. Ayrıntılı istinaf dilekçesinin yasal süreden sonra ibraz edildiği görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin süre tutum dilekçesinde bildirdiği istinaf nedeni yerinde olmadığı gibi, karar tebliğine rağmen, 10 günlük yasal süre içinde gerekçeli istinaf başvuru dilekçesinin de sunulmadığı anlaşıldığından kamu düzeni ile sınırlı inceleme yapılmış, kamu düzeni yönünden de dava dosyası ve verilen kararda bir eksiklik bulunmadığı görülmekle davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili: dava dilekçesini tekrarlamakla, kamu düzeni yönünden de gerekli inceleme ve araştırma yapılmadığı, yapılan ödemelerin ödeme tarihleri de dikkate alınarak mahsup edilmesi ve fazla yapılan ödemenin müvekkil şirkete iadesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına şikayetin kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, takip dosyaları alacağının fazlasıyla ödendiği iddiası ile fazla ödemenin ve teminat mektuplarının/bedellerinin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. İİK'nın 16'ıncı maddesi, İİK'nın 36'ıncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.İstinaf aşamasında ileri sürülmeyen hususların temyiz aşamasında değerlendirilemeyeceğinin tabii bulunmasına, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(M)

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı;

HMK'nın 369. maddesinin birinci bendine göre, Yargıtay tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleri ile bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir. İstinaf incelmesinin kapsamı ile ilgili HMK 355 maddesinde sözü edilen istinaf sebepleri maddi vakıalara ilişkin olup, istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen maddi vakıalar ancak kamu düzenine ilişkin olduğu takdirde Bölge Adliye Mahkemesince resen gözetilir.

Ancak HMK 33 maddesinde "Hakim, Türk hukukunu re'sen uygular." hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde ileri sürülmese dahi İlk Derece Mahkemesi kararında maddi veya usul hukukuna aykırılık var ise kanunun açık hükmüne aykırı hususları inceleyebilir. Dolayısı ile istinaf aşamasında ileri sürülmeyen kanunun açık hükümüne aykırı görülen hususların HMK 369 maddesine göre Yargıtay incelemesine tabî olması gerekir.

Bu gerekçe ile kanunun açık hükmüne aykırılıklar temyiz dilekçesinde ileri sürülmese bile incelenmesi ve bozma konusu yapılması gerekirken temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin, istinaf aşamasında ileri sürülmediği gerekçesi ile inceleme konusu yapılamayacağı şeklindeki çoğunluk gerekçesine katılamıyorum.

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan bu değişik gerekçe ile kararın onanması görüşündeyim. 04.04.2023