Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12958 K.2023/4941

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar/borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçluların icra mahkemesine başvurularında; aynı alacağın tahsili için daha önce kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapıldığını, İİK'nın 45. maddesine aykırı olarak iş bu dosyadan da ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığını ileri sürerek takibinin iptaline karar verilmesini talep ettikleri, İlk Derece Mahkmesince şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği, karara karşı alacaklının istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir.

İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; alacaklı tarafından şikayetçi borçlular aleyhine 02.03.2021 tarihinde ... 5. İcra Müdürlüğünün 2021/2471 Esas sayılı takip dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, yine aynı alacaklı tarafından, şikayetçi borçlular aleyhine 09.03.2021 tarihinde ... 13. İcra Müdürlüğünün 2021/2684 Esas sayılı takip dosyasında, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, alacaklının aşamalardaki beyanları gereğince takip dosyasına konu alacağın aynı borç ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile, elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de, alacaklının tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olması halinde aynı borca ilişkin olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapamaz. Aksi halde aynı alacak için aynı borçluya karşı derdest bir icra takibi var iken mükerrer olarak ikinci bir takibin yapılması söz konusu olur. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir. Nitekim 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E.-2023/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da aynı husus benimsenmiştir.

O halde, tercih hakkının kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yönünden kullanılması sebebiyle, daha sonra başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinin iptaline karar verilmesi yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozulması gerekmiştir.