Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/1380 K.2008/9782

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ektiği 400 dönüm pamuğun kilosu 150 kuruştan toplanması için 23.8.2006 tarihinde davalı ile protokol yapıp 5000 YTL. avans verdiğini, davalının buna rağmen pamuk toplama zamanı işçileri temin ... getiremediğini ve anlaşmadan vazgeçip avansı iade edeceğini bildirdiğini, bu yüzden pamuk toplama mevsiminde işçi bulunamadığından pamukların geç toplandığını, geç toplama nedeniyle pamukta 13.621 YTL. lik verim kaybı olduğunu, ayrıca çok zor uğraşlar sonucu kilosu 220 kuruştan toplamak üzere işçi bulduğunu bu nedenle de işçi ücretlerinden de toplam 23.100 YTl. kaybı olduğunu belirterek, toplam 36.721 YTL. nın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, Pamuk toplama döneminin ... ayına geldiği için işçi temin edilmediğini, alınan avansın iade edildiğini, daha pamuk toplama sezonunun başlangıcında davacı tarafından yaptırılan tespit ve alınan bilirkişi raporunu yetersiz olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, toplanan delillerle ve tespit dosyasına alınan bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı, BK. nun 96. maddesi gereğince davacı zararından sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda da kısaca özetlendiği gibi, davacı, pamuk üreticisi olduğunu, ürünün hasadı için davalı ile işçi teminine yönelik sözleşme yapıldığını, ancak, davalının edimlerini yerine getirmediği için ürünü daha fazla işçilik ücreti ödenmek suretiyle ve gecikmeli olarak hasat

edilebildiğini, üründe verim kaybı oluştuğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Görüldüğü gibi davacı zararını, ürünün geç toplanması nedeniyle üründeki değer kaybı ve işçilik maliyetlerinin artmasından ... zarar olarak açıklanmıştır.

Her ne kadar, mahkemece, davacı tarafından tek taraflı olarak yaptırılan tespit dosyasındaki bilirkişi raporu hükme dayanak yapılarak ürünün geç toplanması nedeniyle davacı zararı oluştuğu kabul edilmiş ise de, tespit dosyasındaki bilirkişi raporu davalı tarafından itiraza uğradığı gibi, belirlenen 13.621.75 YTL. zararın nasıl oluştuğu, hasattaki gecikme ile üründe ne şekilde ve nasıl bir zarar meydana geldiği hususunda yeterli ve doyurucu bir açıklama yoktur.

Öte yandan, davacı, davalı ile pamuğun kg başına 150 kuruştan toplanması hususunda sözleşme yapıldığı halde, davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle kg başına 220 kuruş ödenmek suretiyle işçi temin edilebildiğini belirtmiş ve üçüncü kişilerle yaptığı sözleşmelere dayanmış olup, mahkemece bu üçüncü kişilerle yapılan sözleşmeler nazara alınarak zarar hesaplanmıştır.

Oysa, ibraz edilen bu sözleşmeler haricen düzenlenmiş olup, her zaman tek taraflı düzenlenmeleri mümkündür. Nitekim davalı bu sözleşmelerin muvazaalı olduğunu savunmuştur.

Böyle olunca mahkemece, davalının kusuru yüzünden ürünlerin geç toplanıp toplanmadığı, varsa bu gecikmeden dolayı zararın nasıl ve ne şeklide ortaya çıktığı, ... temin edilen işçilere ödenen bedelin yerinde olup olmadığı hususlarında konusunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak açıklığa kavuşturulması ve elde edilecek sonuca uygun bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şeklide hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.