Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2005/13448 K.2006/33

Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Kadastro sırasında 173 ada 54 parsel sayılı 7050,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı 47 nolu parsele revizyon gören vergi kaydı miktar fazlası olması nedeniyle hazine adına tespit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde Mehmet Ylıdırım vergi kaydı ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve irsen intikale dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu parselin davalı hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacının dayanağın teşkil eden ve adına tesbit edilen 47 nolu parsele revizyon gören 258 tahrir nolu vergi kaydının hazine sınırı itibariyle kapsamının yüzölçümü ile geçerli olduğu, bu durumda dava konusu taşınmazın vergi kaydı miktar fazlası olup,

ayrıca hazine adına tesbit edilen 48 nolu parsele revizyon gören tapu ve vergi kaydının da batı sınırının Osman okuması nedeniyle taşınmazın 48 nolu parselin tesbitine esas alınan tapu ve vergi kayıtları kapsamında kaldığı ve bunun sonucu olarak taşınmazın zilyetlikle iktisabına olanak bulunmadığı gerekçesiyle yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Kadastro sırasında taşınmaz bitişik 47 nolu parsele revizyon gören vergi kaydı miktar fazlası olduğu nedeniyle hazine adına tesbit edilmiş, davacı 47 nolu parsele revizyon gören vergi kaydına ve zilyetliğe dayanarak dava açmıştır. davacının babası ... ile... adına kayıtlı bulunan 258 tahrir nolu vergi kaydının 47 nolu parsele uygunluğu keşfen saptandığı gibi bu yön, vergi kaydının batı sınırının...ve Ali’nin de daha batıdaki 46 nolu parsele revizyon gören 261 tahrir nolu vergi kaydının maliki Ali olmasıyla da doğrulanmıştır.

"Hazine" sınırlı kayıtların kapsamları kural olarak yüzölçümleriyle geçerlidir. Vergi kaydı miktarı 5 dönüm olup 47 nolu parselin yüzölçümü de 5

../... -2-

2005/13448 2006/33

dönümdür. Ancak mahkemece kaydın doğu sınırının hazine okumasının nedeni üzerinde durulmamış ve vergi kaydının tesisine esas alınan belgeler getirtilip incelenmemiştir. Hazine adına tapuda kayıtlı bulunmayan, kaçak ve yitik kişilerden kalmayan ve de kamu orta malı niteliğinde bulunmayan yerlerin tarıma elverişli olması koşuluyla zilyetlikle iktisabı mümkündür.

Hal böyle olunca 54 nolu parselin yukarıda yazılı nitelikte yerlerden olmadığı sürece zilyetlikle iktisabına engel bir durum bulunmamaktadır. Ne varki mahkemece bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı, kamu orta malı niteliğinde olan yerlerden olup olmadığı gereği gibi araştırılmamıştır.

Ayrıca mahkemece taşınmazın 48 nolu parsele revizyon gören hazine tapusu kapsamında kaldığı bildirilmesine karşın 48 nolu parsele revizyon gören Şubat 1963 tarih 28 nolu tapu kaydı ve krokisinin uygulaması yapılarak kapsamının belirlenmesi yolunada gidilmemiştir.

Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde mahkemece taraflardan taşınmazı ve yöreyi iyi bilen yaşlı tanık göstermeleri istenmeli, dayanak 258 tahrir nolu vergi kaydının doğu sınırının ... okumasının, 48 nolu parsele revizyon gören vergi kaydının da sandık emini muhalde emvali milliye adına oluşturulmasının nedenleri özel idare müdürlüğünden sorulup bununla ilgili belge örnekleri getirtilmeli,

daha sonra önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarla taraflarca gösterilecek tanıklar ve tüm tesbit bilirkişileri eşliğinde yerinde keşif yapılarak hazine adına kayıtlı bulunan Şubat 1963 tarih 28 sıra nolu tapu kaydı ve haritası ile 253 tahrir nolu vergi kayıtlarının yerel ve teknik bilirkişi aracılığıyla uygulamaları yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Yasasının 20/A maddesine göre kaydın kapsamının harita plan ve krokisindeki sınırlara değer verilerek belirleneceği ilkesi gözönünde bulundurularak ona göre tapu kaydına kapsamı tayini yoluna gidilmeli,

tapu kaydının batı sınırı dayanak 258 tahrir nolu vergi kaydının maliki Osman’ı okumakla yapılacak uygulama sonunda taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalan kısım dışındaki bölümünün tapu kaydı kapsamı sayılamayacağı gözönünde bulundurulmalı, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin mer'a, yaylak, kışlak yada orman olup olmadığı, kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı,

davacının ve miras bırakanlarının zilyetliklerinin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli, taşınmaza doğu ve kuzeyden sınır teşkil eden taşınmazın kadastro sırasında orman niteliğiyle tespit edilip

../... -3-

2005/13448 2006/33

edilmediği araştırılarak, orman niteliği ile tesbitinin yapılması halinde yöntemine uygun orman araştırması yapılarak davalı taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı konusunda uzman bilirkişiden gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın tapu kaydı miktar fazlası bölümünün yasada öngörülen süreye ulaşan zilyetliklerinin bulunması ve 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 14. maddesinin kısıtlayıcı hükümleri dışında kalması halinde davacı taraf adına tescili gerekeceği gözönünde bulundurulmalı, fen bilirkişisine yapılan keşif ve uygulamayı, özellikle hazine tapusunun kapsamını gösterir raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.