Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/11683 K.2010/8411

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... ... Tic.Ltd.Şti vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ... Ltd.Şti’nden mal almak istediğini ve dava konusu çekin bu amaçla keşide edilip verildiğini, ancak davalı ... ... Ltd.Şti’nin bu müvekkiline mal vermekten vazgeçtiğini ve aldığı çeki iade etmediğini dava konusu çekin diğer davalı tarafından takibe konulduğunu bu nedenle dava açıldığını belirterek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 07.08.2008 tarihli dilekçesi ile davalı ... Ltd.Şti. aleyhine açılan davadan feragat ettiklerini ifade etmiştir.

Davalılar vekili, davacı ile müvekkili ... ... Ltd.Şti. arasında uzun yıllardan beri devam eden ticari ilişki olduğunu ve davacının ortağı dava dışı ... aracılığı ile müvekkilinden mal alındığını ve davacıya ait çeklerin adı geçen dava dışı ... tarafından müvekkili şirkete verildiğini, malların davacının ortağı ... tarafından alındığını, diğer müvekkili ... Ltd.Şti’nin ise çeki ciro yolu ile iktisap ettiğini ve bedelinin tahsili içinde takibe geçtiğini öne sürerek davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalılar vekilinin dava konusu çekin karşılığı olan malların davacının ortağı olan dava dışı ...’a davalı ... ... Ltd.Şti. tarafından teslim edildiğini savunduğu, ancak davacı ile dava dışı ... arasında herhangi bir hukuki ortaklık tespit edilmediği, bu nedenle çek karşılığı malların dava dışı ...’a teslim edilmiş olsa dahi bu teslimin geçerli olmayacağı, davalı tarafın davacıya yemin teklif ettiği ve teklif edilen yeminin davacı tarafından usulen yerine getirildiği, davacı vekilinin davalı ... Ltd.Şti.yönünden davadan feragat ettiği gerekçesiyle, davanın bu davacı yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davalı ... ... Ltd.Şti yönünden ise kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... ... Ltd.Şti vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Davacı vekili dava konusu çekin, davalı ... ... Ltd.Şti tarafından müvekkiline teslim edilecek mal karşılığı olarak avans amacıyla keşide edildiğini, ancak malların teslim edilmediğini iddia etmiş, davalı vekili ise çek karşılığı malların teslim edildiğini savunmuştur.

Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun ifası amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Somut olayda, davacı bu kuralın aksini iddia ederek çekin avans amacıyla keşide edildiğini ileri sürdüğünden ispat külfeti davacı tarafa aittir. Hal böyle olunca mahkemece ispat külfetinin belirlenmesinde hataya düşülerek kendisine ispat külfeti düşmeyen davalı tarafın teklif ettiği yeminin hukuki sonuç doğurmayacağı gözetilmeden, aksi düşüncelerle yazılı şekilde davanın davalı ... ... Ltd.Şti yönünden kabulünde isabet görülmemiştir.