Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2023/24665 K.2023/6109

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.09.2023 tarihli ve KYB-2023/89705 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Her ne kadar ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/02/2023 tarihli kararı ile şüphelilerin farklı adreslerde bulunan lokantalar önüne bırakılmış içecekleri hırsızladıkları iddia edildiği olayda; içecekleri dağıtan mağdurun adet gereği iş yeri önüne içecekleri bırakmakla eşyaların zilyetliğini devrettiği, bu durumda suçun mağdurlarının içeceklerin önlerine bırakıldığı iş yeri sahipleri olduğu, suçun uzlaşmaya tabi olması karşısında iş yeri sahipleriyle sanıklar arasında uzlaşma girişiminde bulunulmasının zorunlu görüldüğünden bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de,

Hırsızlığa konu eşyanın içecek olması nedeniyle 4271 sayılı Türk Medeni Kanunun 762. maddesi gereğince taşınır mal niteliğinde olup, anılan kanunun 763. maddesi gereğince mülkiyetin zilyetliliğin devri ile mümkün olduğu, yine anılan Kanunun 687. maddesi gereğincede taşınır malda mülkiyetin ancak teslimle gerçekleşebileceği, içeceklerin “adet veya tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılan eşya” niteliğinde bulunmadığından dolayı kamunun güvencesine terk edilmiş de sayılamayacağı, suçtan doğrudan zarar görenin müşteki Erarslan Merşubat Dağıtım ......Ltd.

Şirketi olduğu, basit hırsızlık suçunun CMK 253/1 maddesi gereğince uzlaşma kapsamında kaldığından, uzlaşma iş ve işlemlerinin müşteki Erarslan Merşubat Dağıtım ......Ltd. Şirketi ile şüpheliler arasında yürütülmesi gerektiğinden itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Hırsızlık, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 141/1. maddesinde; “Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alma” olarak tanımlanmıştır. Maddede sözü edilen zilyetlik kavramı 4721 sayılı Medeni Kanunumuzun 973. maddesinde; “Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir” şeklinde açıklanmış, aslî ve fer'î zilyetlik ise aynı Kanun'un 974. maddesinde; “Zilyet, bir sınırlı aynî hak veya bir kişisel hakkın kurulmasını ya da kullanılmasını sağlamak için şeyi başkasına teslim ederse, bunların ikisi de zilyet olur. Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan aslî zilyet, diğeri fer'î zilyettir” biçiminde tanımlanmıştır.

Hırsızlık suçu ile korunan hukukî yarar mülkiyet hakkı ile birlikte zilyetliktir. Kanunda "zilyet" kelimesi ile "başkasına ait" olma kelimesi aynı anda kullanılmıştır. Bu şekilde kanun koyucu, iki farklı hukukî duruma aynı anda yer vererek hırsızlık suçunda zilyetlik ile mülkiyeti ayırmış, her ikisini de koruma altına almıştır. Zilyetliğin hukuka uygun ya da aykırı şekilde tesis edilmiş olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Bunun sonucu olarak malı çalarak zilyetliği ele geçiren kişinin elinden de malın çalınması hâlinde hırsızlık suçu oluşabilecektir.

Suçun maddî konusu ise başkasına ait taşınır maldır. Bu nedenle malın malikinin bu suçun faili olması mümkün değildir. Suçun mağduru ise malik olabileceği gibi zilyet de olabilir. Çalınan mal, malikin elinden alınmış ise mağdur, malın malikidir. Zilyedin elinden alınmışsa mağdur zilyet, malik ise suçtan zarar görendir.

Tarafların karşılıklı rızalarıyla bir eşya üzerindeki mevcut zilyetliğin evvelki zilyetten, aynen ve olduğu gibi halihazır zilyet tarafından kazanılmasına devren iktisap denir. Zilyetliğin devren iktisabı, Medenî Kanun'da, teslimli (Medeni Kanun'un 977 ve 978. maddeleri) ve teslimsiz (Medeni Kanun'un 979. maddesi) olmak üzere iki şekilde düzenlenmiştir.

Zilyetliğin teslimli devren iktisabı için her şeyden önce devir konusu eşya üzerindeki fiilî hâkimiyette gözle görülebilen bir değişikliğin gerçekleşmiş olması gerekir. Söz konusu değişiklik eşyanın aynının veya onun üzerinde fiilî hâkimiyeti kurmaya yarayan araçların ya devralana ya da onun temsilcisine teslim sonucu meydana gelir. Ayrıca devretmek isteyenin, devir konusu zilyetliğe sahip olması gerekir.

Söz gelimi, ferî zilyet durumunda olan biri, sahip olmadığı aslî zilyetliği başkasına devredemez. Devreden ve devralanın zilyetliğin devri konusunda anlaşmış olmaları da gerekir. Bunun için gerekli olan iradenin taraflarca karşılıklı ve birbirine uygun olarak fiilî bir davranışla açığa vurulmuş olması yeterlidir.

Bu açıklamalar ışığında, somut olay değerlendirildiğinde, 5237 sayılı Kanun’un 141. maddesinde yukarıda bahsedildiği üzere, hem zilyedin hem de malikin korunduğu, Erarslan Meşrubat Dağıtım A.Ş. tarafından suça konu içeceklerin iş yerlerinin önüne bırakıldığı ..., ... ve ... isimli iş yerlerinin gerek Medeni Kanun gerekse 5237 sayılı Kanun’un 141. maddesinde bahse konu yapılan zilyet oldukları ve dolayısıyla hırsızlık suçu bakımından zarar gören sıfatının bulunduğu konusunda şüphenin bulunmadığı, uzlaşma prosedürünün Erarslan Meşrubat Dağıtım A.Ş. yetkilisi bakımından uygulanmasının isabetli olmadığı,

zilyet olan ..., ... ve ... isimli iş yerlerinin yetkililerinin uzlaşma prosedürüne dahil edilmesinin gerektiği; bu itibarla iddianamenin iadesine dair 20.02.2023 tarihli karara yönelik verilen itirazın reddine dair kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; ...