Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/24085 K.2013/13502 (2013-06-04)

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedilmesi üzerine açmış olduğu işe iade davasının kabul ile sonuçlanarak kesinleştiğini, süresi içerisinde işe iade edilmesi hususunda işverene başvuruda bulunduğu, davalı işverenin işe iade talebini kabul ettiğini bildirmesine rağmen işe başladığına kendisine yeni bir iş sözleşmesi sunduğunu, yeni sözleşmenin özel şartlar bölümünde “deneme süresi iki aydır bu süre içerinde taraflar iş sözleşmesini bildirimsiz ve tazminatsız olarak feshedebilir'' şeklinde bir düzenleme bulunduğunu,

önceki koşullarda işbaşı yaptırılmadığından işverenin işe davetinde samimi olmadığının kabulü gerektiğini ileri sürerek, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücret alacağının tahsili amacı ile başlatılan icra takibinin davalının haksı itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazını iptali ile takibin devamına kararı verilmesini ve icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işe iade talebinin kabul edildiğini ve işe başlatıldığını, ancak davacının bir başka işyerinde iş bulmuş olması nedeni ile asılsız gerekçeler ileri sürerek işe devam etmediğini, işe iade isteğinde samimi olmayan davacının icra takibine konu alacaklara hak kazanmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, işe iade karar sonrasında davacıya imzalatılmak istenilen iş sözleşmesinin, önceki iş sözleşmesine göre işçi aleyhine hükümler içermesi nedeni ile işverenin işe davetinde samimi olmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu üzerine işverenin davacıya işe başlatıp başlatmadığı ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret alacağına hak kazanılıp kazanılmadığı hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre, işçi kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. Aksi halde işverence yapılan fesih geçeri bir feshin sonuçlarını doğurur.

İşveren işe iade için başvuran işçiyi (1) ay içinde işe başlatmak zorundadır. Aksi halde en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları işçiye ödemek zorundadır.

İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı Yasanın 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da, işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz. Ancak, geçerli sayılan feshe bağlı olarak işçiye ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenmelidir.

İşverenin işe davete dair beyanının da ciddî olması gerekir. İşverenin işe başlatma amacı olmadığı halde işe başlatmama tazminatı ödememek için yapmış olduğu çağrı, gerçek bir işe başlatma daveti olarak değerlendirilemez.

Somut olayda; davacı işe iade kararın kesinleşmesi üzerine süresinde işe iade talebinde bulunmuş ve bu talebi davalı işveren tarafından bir aylık kanuni süre içerisinde kabul edilmiştir. İşveren tarafından belirtilen tarihte davacının işe geldiği ve kendisine içerisinde deneme süreside öngörülen yeni bir sözleşme sunulduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Davacı 08.02.2011 tarihli bu sözleşmeyi itirazi kayıtsız imzalamıştır.

İşe iade sonrası imzalatılan sözleşmede, deneme süresi öngörülmüş olması nedene ile davalının işe iade davetinde samimi olmadığını ileri sürmektedir. Mahkemece aynı gerekçe ile davanın kabulüne karar vermiştir. Ancak davalı işveren tarafından düzenlenen 10.02.2011 tarihli ihtarnamede, içerisinde deneme süresine ilişkin düzenleme bulunan 08.02.2011 sözleşmenin matbu bir sözleşme olduğu, işe iade kararı ile eski sözleşmesi devam ettiğinden davacıya deneme süresinin uygulanması gibi bir durumun hukuken mümkün olmadığı belirtilmiş ve işe iade konusunda samimi ise bu ihtarın tarafına ulaşmasını takip eden günün sabahı işe başlaması hususu da ihtar edilmiştir. Söz konusu bu ihtarname kendisine tebliğ edilmesine rağmen, işe başlamadığı davacının da kabulündedir.

Davacıya açıkça deneme süresinin kendisine uygulanmayacağı bildirilmiş olmasına rağmen, bu gerekçe ile işe başlamamış olması davacının işe iade talebinde samimi olmadığını göstermektedir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesinin beşinci fıkrasına göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğuracağından, davacının boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatı istemlerinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.