Karar Özeti
3. Ceza Dairesi 2024/23139 E. , 2025/15851 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/1478 Değişik İş SUÇ: Terör örgütü propagandası yapmak KARAR: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Ya
Karar Detayı
3. Ceza Dairesi 2024/23139 E. , 2025/15851 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/1478 Değişik İş SUÇ: Terör örgütü propagandası yapmak KARAR: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Sanık hakkında terör örgütü propagandası yapmak suçundan cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının yapılan yargılamasında, atılı suçtan hükmedilen on ay hapis cezasının 5271 sayılı CMK'nın 231/5 maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verildiği, sanık müdafi tarafından söz konusu karara itiraz edilmesi üzerine merci Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen HAGB kararında hukuka aykırılık bulunmadığından itirazın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır. Sanık müdafinin talebi üzerine Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesi uyarınca, 21.10.2024 tarihli ve 94660652-105-15-23876-2024-KYB sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.11.2024 tarihli ve 2024/108961 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A.Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; "Terör örgütü(PKK) propagandası yapmak suçundan sanık ...'ın, 3713 sayılı Kanun'un 7/2 maddesi uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 27.09.2023 tarihli ve 2021/576 esas, 2023/350 sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.01.2024 tarihli ve 2023/1478 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. Diğer sanıklar yönünden dosya aslının istinaf incelemesine gönderilmiş olması sebebiyle onaylı dosya sureti üzerinden yapılan incelemede; Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 10.02.2022 tarihli ve 2021/41518 esas, 2022/2073 sayılı ilâmında yer alan " ... sanığın talimat ile Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesince 24.05.2019 tarihinde alınan savunmasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğini beyan ettiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/6-c maddesinin son cümlesinde yer alan "Sanığın kabul etmemesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez." şeklindeki hüküm karşısında, kabul etmediğini belirtmiş olmasına rağmen, sanık ile ilgili hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden”.. 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA ... " şeklindeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, sanığın talimat ile Dargeçit Asliye Ceza Mahkemesince alınan 25.02.2022 tarihli savunmasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesini kabul etmediği anlaşılmakla, 5271 sayılı Kanun'un 231/6-c maddesinin son cümlesinde yer alan "Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez." şeklindeki hüküm karşısında, kabul etmediğini belirtmiş olmasına rağmen, sanık ile ilgili hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği gözetilmeden, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B.Hukuki Süreç 1.Sanığın 01.01.1996 Dargeçit doğumlu olduğu, olayların meydana geldiği tarihte üniversite öğrencisi olduğu anlaşılmıştır. 2.Sanığın, Uludere'de yaşanan olayı protesto etmek için düzenlenen 27.12.2015 tarihli gösteriye ve Tunceli Ovacık'ta öldürülen teröristler anmak için 15.11.2015 tarihinde düzenlenen "... Futbol Turnuvası" isimli toplantıya katılıp afiş taşıdığının tespit edilmesi üzerine terör örgütü propagandası yapma suçundan cezalandırılması istemiyle Burdur Cumhuriyet Başsavcılığının 18.11.2021 tarihli ve 2015/5054 Soruşturma - 2021/2091 Esas sayılı iddianamesiyle kamu davası açılmıştır. 3.Sanığın savunması talimat mahkemesi olan Dargeçit Asliye Ceza Mahkemesince 25.02.2022 tarihinde alınmış, sanık savunmasında özetle üzerine atılı suçlamayı kabul etmediğini, beratini talep ettiğini, mahkeme aksi kanaatte olursa lehe hükümlerin uygulanmasını talep ettiğini beyan etmiş; sanığa 5271 sayılı CMK'nın 231 maddesi gereğince HAGB uygulamasını kabul edip etmediği sorulduğunda ise HAGB uygulanmasını kabul etmediğini, üzerine atılı suçu işlemediğini, devletimizin asıl suçluları bulacağını beyan etmiştir. 4.Yapılan yargılama neticesinde, Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 27.09.2023 tarihli ve 2021/576 Esas - 2023/350 sayılı kararıyla terör örgütü propagandası yapmak suçundan 3713 sayılı Kanun'un 7/2-1. cümlesi ve 5237 sayılı TCK'nın 62/1 maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezasına hükmedilmiş ve koşulları oluştuğu kabul edilerek HAGB kararı verilmiştir. 5.Söz konusu HAGB kararlarına karşı sanık müdafi tarafından, sanığın talimatla alınan savunmasına HAGB uygulamasını kabul etmediğini açıkça beyan etmesine rağmen HAGB uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ve ayrıca suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatına karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle itiraz edilmesi üzerine dosyanın gönderildiği merci Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.01.2024 tarihli ve 2023/1478 Değişik iş sayılı kararı ile verilen HAGB kararında 5271 sayılı CMK'nın 231. Maddesinde belirlenen koşullara aykırılık tespit edilmediğinden itirazın reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir. 6.Sanık müdafinin talebi üzerine Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesi uyarınca, 21.10.2024 tarihli ve 94660652-105-15-23876-2024-KYB sayılı yazısı ile merci Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.01.2024 tarihli ve 2023/1478 Değişik iş sayılı kararının CMK 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.11.2024 tarihli ve 2024/108961 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Dairemize gönderilmiştir. C.İlgili Hukuk Konu ile ilgili yasal düzenleme, suç tarihinde yürürlükte bulunan, 7499 sayılı Kanun'un 15. Maddesi ile yapılan değişiklikten önceki 5271 sayılı CMK'nın 231/6 maddesidir. D.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlığın kapsamı, sanığın savunmasında HAGB uygulanmasını kabul etmediğini açıkça ifade etmesine rağmen asıl mahkemesince verilen HAGB kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci kararının hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen istikrar kazanmış 26.06.2018 tarih 2014/15-771 Esas ve 2018/317 Karar, 10.04.2018 tarih 2014/15-487 Esas - 2018/151 sayılı kararlarında açıklandığı üzere; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın, CMK'nın 231. maddesinin 6. fıkrasında yer alan suça ve sanığa ilişkin objektif uygulama koşullarının var olup olmadığı ile sınırlı olarak incelenmesi durumunda hak arama özgürlüğü ile AİHS'nin 13. maddesindeki etkili başvuru hakkının ihlal edilebileceği ve ayrıca ceza muhakemesi hukukunun maddi gerçeğe ulaşma amacıyla da bağdaşmayan sonuçlara neden olabileceği göz önüne alındığında, itiraz mercisinin CMK’nın 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının bulunup bulunmadığına dair yapılacak şekli denetim dışında esas bakımından da (suçun sübutu, nitelendirilmesi vb. konularda) değerlendirme yapması ve açıklanmayan hükmün içeriğindeki hukuka aykırılıkları denetlemesi gerektiği, bu bağlamda HAGB kararlarının itiraz üzerine veya itiraz edilmeksizin kesinleşmeleri halinde kanun yararına bozma kanun yolu başvurusuna konu edilebilecekleri kabul edilmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.03.2020 tarih 2016/11-1150 Esas - 2020/148 kararında açıklandığı üzere; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine merci tarafından verilen itirazın reddi kararlarının, kanun yararına bozma kanun yolunda sadece şeklen değil ilk derece mahkemesince hükmedilen kararın esasına yönelik olarak da denetlenmesi gerektiğine karar verilmiştir. (Dr. İhsan Baştürk, Ceza Muhakemesi Hukukunda Kanun Yararına Bozma, 2022, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul) Bununla birlikte Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04.02.2020 tarihli ve 2019/11-67 Esas - 2020/59 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına vaki itiraz üzerine dosyayı inceleyen merci tarafından anılan kararın kaldırılmasının ardından mahkemece yeniden duruşma açılarak hüküm verileceği, verilecek olan hükmün yeni bir hüküm olup olağan kanun yoluna tabi olacağı bu itibarla hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına ilişkin merci kararlarının davanın esasını çözen kararlardan olmadığı anlaşılmaktadır. Yine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.02.2024 tarih 2023/4-1 Esas - 2024/95 kararında; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının dayanağını oluşturan mahkûmiyet hükmünün, hükmün açıklanması, düşme kararı verilmesi veya yeni bir mahkûmiyet hükmünün tesisinden sonra kanun yolu incelemesine konu edilebileceği ve ancak bu aşamadan sonra istinaf veya temyiz yollarına başvurulmadan kesinleşmesi hâlinde, koşulları bulunduğu takdirde kanun yararına bozma yolu ile denetlenebileceği belirtilmiştir. 5271 sayılı Kanun’un, “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlıklı 231 inci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan altıncı fıkrası; “(6) (Ek: 6.12.2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. (Ek cümle: 22.7.2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.” Şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu madde 12.03.2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanun'un 15. Maddesi ile yeniden düzenlenmiş ve "(Ek cümle: 22.7.2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez. " ibaresi fıkra metninden çıkartılmış; 7499 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi ile eklenen Geçici 6. maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi ile 1.6.2024 tarihinden önce verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları bakımından sanığın kabul etmesi şartı aranmaya devam olunacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Sanık hakkında terör örgütü propagandası yapmak suçundan yürütülen kovuşturmada, talimat mahkemesi olan Dargeçit Asliye Ceza Mahkemesi aracılığıyla 25.02.2022 tarihinde alınan savunması sırasında sanığa, 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesi gereğince HAGB uygulamasını kabul edip etmediğinin sorulduğu, sanığın HAGB uygulanmasını kabul etmediğini açıkça beyan ettiği, yukarıda gösterilen 7499 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan, sanığın HAGB uygulanmasını kabul şartı Kanun metninden çıkarılmış ise de, 7499 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile eklenen Geçici 6. madde uyarınca 01.06.2024 tarihinden önce verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarında sanığın kabul şartının aranmaya devam edeceği, uyuşmazlığa konu HAGB kararının 27.09.2023 tarihinde verildiği ve sanığın HAGB uygulanmasını kabul etmediği anlaşıldığından, 01.06.2024 tarihinden önce verilen hükümlerde diğer koşullarla birlikte sanığın kabul etmesi şartıyla HAGB uygulanabileceği gözetilmeden, sanık hakkında hükmedilen mahkumiyet kararı yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve merci tarafından anılan karara yönelik itirazın reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. II.KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Merci Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.01.2024 tarihli ve 2023/1478 Değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.05.2025 tarihinde karar verildi.