Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/28 K.2025/99

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalının araç kiralama işi ile uğraştıklarını, müvekkilinin davalıya dokuz adet araç kiraladığını, her bir araç için 15.03.2011 başlangıç tarihli, bir yıl süreli ve aylık 1.000,00 TL bedelli dokuz ayrı kira sözleşmesi düzenlendiğini ancak davalının kira bedellerini ödemediğini, ödenmeyen kira bedellerine ilişkin başlatılan takibe ise davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davacının vefatı üzerine mirasçıları ile davaya devam edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava ticari nitelikte olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, tarafların birlikte oto kiralama işi yaptıklarını, dosyaya sunulan sözleşmelerin göstermelik olarak hazırlanması nedeniyle, hukuki bir değerlerinin olmadığını, bu araçların müvekkili tarafından hiçbir zaman teslim alınmadığını, bir kısım araçların satış yapılarak üçüncü kişilere devredildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.11.2013 tarihli kararıyla; kira ilişkisinde mülkiyet esasının aranmadığı, kiraya verenin malik olma zorunluluğunun bulunmadığı, kira sözleşmesinin aksinin yazılı bir belge ile ispat edilemediği, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunun, olayın oluşuna uygun gerekçelerinin yeterli ve karara esas alınabilecek nitelikte olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, davalının takibe yaptığı itirazın iptali ile 90.000,00 TL asıl alacak, 3.796,00 TL işlemiş faiz yönünden takibin devamına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 21.11.2013 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesince verilen 14.01.2015 tarihli ilamla; davalı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilerek, davalı tarafça araçların kendisine teslim edilmediği iddia edilerek Mahkemeye sunulan 18.11.2012 tarihli belge ve işbu belgenin sahte olduğuna dair davacı vekilinin itirazları değerlendirilerek, ayrıca davacı tarafından ilgili belgeye yönelik suç duyurusunda bulunulmuş ise soruşturma dosyası da incelenerek,

gerektiğinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 211 inci maddesi çerçevesinde sahtelik incelemesi yaptırılarak, sonucuna göre davacının takibe konu edilen kira sözleşmeleri gereğince alacağı olup olmadığı hususunda bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamında mevcut bulunan Adli Tıp Kurumunun 31.10.2014 tarihli raporu ile söz konusu belgenin sahte olduğunun tespit edildiği, kaldı ki kira ilişkisinde mülkiyet esasının aranmadığı ve kiraya verenin malik olma zorunluluğunun olmadığı, bu nedenle davalının beyanlarına itibar edilmediği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 90.000,00 TL asıl alacak, 3.796,00 TL işlemiş faiz yönünden takibin devamına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı yargılama sırasında vefat ettiği halde yargılamaya devam edilmiş olmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, yapılan tespitlerin gerçeği yansıtmadığını, davacının 34 ... 872, 34 ... 5577 ve 35 ... 9503 nolu plakayı taşıyan araçların hiç birinin maliki durumuna gelmediğinin açık olduğunu, 07 ... 69, 07 ... 09 ve 07 ...

93 plakalı araçlara ilişkin mülkiyet durumlarının ise hatalı tespit edildiğini, kaldı ki sözleşmelerin tamamen göstermelik düzenlendiğini, hiçbir hukuki değerleri bulunmadığını, araçların üçüncü kişilere satıldığını, davacının kiralama yetkisi bulunup bulunmadığının Mahkemece resen değerlendirilmesi gerektiğini, araçların hiçbir zaman kendisine teslim edilmediğini, tanıkların dinlenmeden karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, araç kiralama sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken kira bedellerinin tahsili istemiyle yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uymakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine imkan bulunmadığı, 18.11.2012 tarihli belgenin sahte olduğunun bilirkişi raporuyla tespit edildiği, ayrıca davacı ...'in yargılama sırasında vefat etmesi üzerine mirasçıları tarafından davaya devam edilmiş olduğu halde karar başlığında mirasçıların adlarının yazılmamış olmasının mahallinde her zaman düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR