Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3832 K.2025/3923

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 18.02.2009 tarihinde ...

Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında arsa ve tesis karşılığı konut yapım sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından davalı Belediyeye arsanın eksik kalan arsa borcu ödenerek mesken ile birlikte devredildiğini, müvekkiline bu sözleşme gereği çekiliş yapılarak evinin teslim edilerek tapusunun verildiğini, müvekkilinin Belediyeye karşı eksik enkaz bedelinden kaynaklı alacağın tahsili için dava açtığını, davanın lehe sonuçlanması ve sonrasında, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmesi üzerine hükmedilen bedelin davalı tarafından müvekkiline itirazı kayıt konulmadan ödendiğini,

davalının 25.11.2020 tarihli yazısı ile arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek; taraflar arasında yapılan 18.02.2009 tarihli sözleşmenin feshinin haksızlığının tesbiti ile sözleşmenin ayakta olduğunun belirlenmesine, aksi halde sözleşmenin gelişen şartlara uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davacının yapılan sözleşmeye aykırı hareket ederek enkaz bedeli yerine tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, davacının hakkaniyete ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle feshin haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının üzerine kayıtlı hissesini ve konutunu davalıya devrettiği, sözleşme hükümleri gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalının hüküm ve sonuçlarını doğurduktan sonra tek taraflı bir irade beyanıyla sözleşmeyi feshetmesinin mümkün olmadığı, davalının tek taraflı sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile, taraflar arasında imzalanmış olan 18.02.2009 tarihli yeni ... kapsamındaki sözleşmenin feshinin haksız olduğunun ve ayakta olduğunun tespitine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya bakmaya adli yargı Mahkemelerin görevli olduğu, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmenin ifa edilerek hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, davacının Mahkemeye başvurarak yapı bedelini alması nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığı yönündeki fesih gerekçesinin hukuka aykırı bulunduğu, davalının tek taraflı sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı vekili; somut uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, sözleşmenin rızai olarak imzalandığını, davacının sözleşmeye aykırı olarak tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, oysa ki tahsis belgeli bina ve eklentilerine enkaz bedeli ödenmesi gerektiğini, yapı bedelinin tamamını alan davacının ve diğer hak sahiplerinin sözleşmelerinin idarece tek taraflı olarak ve haklı neden ile feshedildiğini, davacının haksız kazanç elde ettiğini ve sözleşmenin devamına yönelik bir işlem yapmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Yeni ... kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi istemine ilişkindir. Davaya konu sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca talepte bulunduğu, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil Adli Yargı Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 tarihli ve 2014/13-1500 E., 2015/1519 K. numaralı kararı).

Somut uyuşmazlıkta; davacıya ait taşınmazın davalı Belediyeye devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme uyarınca davacının taşınmazını davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği,

davalı ... davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunmuş ise de, davacının dava açmasının salt sözmeye aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR