Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1632 K.2025/4949

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında sağlık hizmeti satın alım sözleşmesi imzalandığını, davalı Kurumun taraflar arasındaki sözleşme ve mevzuata aykırı olarak Şubat 2012 dönemine ilişkin 869.670,31 TL kesinti işlemi uyguladığını ileri sürerek; 869.670,31 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu kesinti işleminin mevzuat ve sözleşmeye uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ

1. İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2021 tarihli kararıyla; bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davanın kısmen kabulü ile davalının Şubat 2012 dönemine ilişkin 644.385,50 TL kesinti işleminin yerinde olmadığının tespitine, 644.385,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2023 tarihli kararıyla; bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin gerekçeli ve denetime elverişli olmadığı,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 267. maddesi gereğince oluşturulacak (tek sayıda) konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli, tarafların itirazlarını da karşılayacak nitelikte rapor alınması sureti ile hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerektiğinden bahisle; tarafların istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; konusunda uzman hekimlerden oluşan bilirkişi heyetinden alınan rapor doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne, davalı Kurum tarafından davacının 2012 yılı Şubat ayı döneminde faturalarından yapılan 470.022,34 TL kesinti uygulanmasına ilişkin davalı Kurum işleminin yersiz olduğu ve davacının borçlu olmadığının tespitine, 470.022,34 TL'nin dava tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı Kurum tarafından yapılan kesintilerin sözleşme ve mevzuata uygun olmadığını, davanın tümden kabul edilerek kesintinin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili; Kurumca tesis edilen işlemde Kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığını, Mahkemece alınan bilirkişi raporuna, yapmış oldukları itirazların değerlendirilmediğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı Kurum tarafından SUT ve mevzuat aykırı yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.

1. Dava dosyasının incelenmesinde; taraflar arasında davacının, davalı Kurum sigortalılarına sağlık hizmeti sunmasına ilişkin sözleşme bulunduğu, davalı Kurum tarafından dava dışı hastalara uygulanan tetkik ve tedavi işlemleri ile tedavi sırasında kullanılan malzemelerin taraflar arasındaki sözleşme ile SUT hükümlerine aykırı olduğundan bahisle davacının 2012 yılı Şubat ayı faturasından 869.670,31 TL kesinti uygulandığı, hükme esas ve 24.05.2023 tarihli kesinti işlemine konu branşlarda uzman olan bilirkişi heyetinden alınan rapora göre davacı hastanenin 2012 yılı Şubat ayı faturasından yapılan 399.647,97 TL kesintinin yerinde olduğu, toplam 470.022,34 TL kesintinin yerinde olmadığı belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu uyuşmazlık, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun (5510 sayılı Kanun) 97/7 maddesine dayanmakta olup, anılan fıkra. “Sağlık hizmeti sunucuları, sunmuş oldukları hizmetlere ilişkin bir ay içinde düzenledikleri fatura ve eki belgeleri izleyen ayın onbeşine kadar Kuruma teslim ederler.

Fatura teslim tarihi; süresi içinde teslim edilen faturalar için teslim edildiği ayın onbeşinci günü, süresi içinde teslim edilmeyen faturalar için ise teslim edildiği ayı takip eden ayın onbeşinci günü olarak kabul edilir. Fatura bedelinin tamamı, fatura teslim tarihinden itibaren, altmış gün içinde, sağlık hizmet sunucularına avans olarak ödenir. Fatura ve eki belgeler, fatura teslim tarihinden itibaren üç ay içinde incelenerek avans hesabı kapatılır.

İnceleme süresinin takip eden mali yıla sirayet etmesi durumunda, avans artıkları hakkında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesindeki akreditiflere ilişkin hükümler uygulanır.” hükmünü içermektedir.

Ne var ki 22.12.2022 tarihli ve 7429 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 90. maddede; ''Genel sağlık sigortası kapsamında yer alan kişilere, finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin olarak Kurum ile götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalayan kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının sözleşmeyi imzaladıkları mali yıldan önce düzenleyerek 97 nci maddenin yedinci fıkrasına göre Kuruma teslim ettikleri fatura ve eki belgelerin, belirlenen sürelerde inceleme sürecinin tamamlanamaması nedeniyle, ödenen avans tutarları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir ay içerisinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Kurumca giderleştirilir.

Götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalamış kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularınca sözleşme öncesinde incelenen fatura dönemine ait oluşan kesinti tutarlarına karşı açtıkları davalardan kesinleşmemiş olanlarının tamamından bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde feragat ederler.

Sağlık hizmeti sunucusu tarafından itiraza konu edilmemiş olsa da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce incelenen fatura dönemine ait oluşan tutarlardan sağlık hizmet sunucusunun mahsup edilmeyen alacakları Kurum tarafından terkin edilir.'' hükmü getirilmiştir.

Yine 5510 sayılı Kanun'a 27.12.2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile eklenen geçici 99. maddede de; "2023 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi yapılmış kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının Kuruma 31/12/2023 tarihine kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilir. Terkin edilen tutar, Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanır." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un geçici 90. ve 99. maddeleri ile getirilen düzenlemelerin devam etmekte olan davalarda uygulanacak şekilde geçmişe yürütüldüğü gözetilen bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yanlışlıkla hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma sebebine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR