Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1952 K.2025/5402

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacıya, kaçak elektrik kullanımından bahisle davalı şirket tarafından 797.665,51 TL borç tahakkuk edildiğini, davacı adına kayıtlı taşınmazın sulama ihtiyacının taşınmazdan geçen dereden sağlandığını, elektrik ihtiyacının bulunmadığını, davacının tarımsal sulama aboneliğinin bulunmadığını, ÇKS işlemlerinde taşınmazı kendi imkanlarıyla suladığına dair beyanda bulunduğunu, kesilen faturanın hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek; davalı şirket tarafından tahakkuk edilen 797.665,51 TL faturadan şimdilik 1.000,00 TL borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, 06.11.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 674.720,55 TL artırarak 675.720,55 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı hakkında yapılan kaçak tespit ve tahakkukunun Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne uygun olduğunu, Q/... 912 seri numaralı tutanakta yapılan kontrolde kurum bilgisi dışında sözleşmesiz enerji kullanım yaptığının tespit edildiğini, kaçak kullanıma ilişkin fotoğraf ve video kaydının bulunduğunu, kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispatlanıncaya kadar geçerli resmi evrak niteliğinde olduğunu, menfi tespit davalarının kısmi olarak açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.06.2023 tarihli raporda; davaya konu 18.08.2022 tarihli ve Q/...

912 seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilen koordinat bilgilerinin zeminde fotoğraflanan alan ile uyumsuz olduğu belirlenmiş ise de; dosyada mevcut olan CD içerisindeki videolar izlendiğinde, fen bilirkişi raporunda yer alan koordinatlar ile kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilen koordinatların ilk sondaj kuyusuna ait olduğu, devamında römorkta bulunan pano ile demir direk olan kısmındaki koordinatların ise keşif mahalli olduğu, koordinatların sondaj kuyusuna ait olan yeri gösterdiği,

hükme dayanak yapılan 25.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda, davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturanın mevzuata uygun olduğu, kaçağa ilişkin ziraat bilirkişisi tarafından verilen sulama verileri ile yeniden yapılan hesaplamada kaçak elektrik tahakkuk bedelinin 121.944,96 TL olduğunun bildirildiği, davalının davacı adına düzenlenen fatura hesaplamasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile 24.08.2022 tarihli ve Z/...

392 numaralı, 797.665,51 TL tutarlı faturadan kaynaklı 675.720,55 TL'sinden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; menfi tespit davası için mevzuatta hak düşürücü veya zamanaşımına dair bir düzenleme bulunmadığı, borçlunun borca ödemeksizin herhangi bir süreye tabi olmadan menfi tespit davası açmasının mümkün olduğu, uyuşmazlıkta alacağın tamamının ihtilaflı olduğu, bu nedenle sonradan ıslah edilmek üzere davacı tarafından kısmi menfi tespit davası açılmasının usulen mümkün olduğu, davalının özel hukuk tüzel kişisi olduğu,

hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olan tutanağın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı, eş söyleyişle kaçak elektrik tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığı, menfi tespit davasında ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta bulunduğu,

davalı tarafça 18.08.2022 tarihli ve AD ... nolu KET'de kaçak kullanıma dair tespite yer verilmiş olması yanında, traktör kasasında seyyar bir trafonun bulunduğu ve bu trafonun enerji nakil hattı direğine bağlı olduğunu gösteren kaçak tahakkukuna esas fotoğrafla, keşfen düzenlenen teknik heyet raporunda yer alan fotoğrafların karşılaştırılmasında; seyyar trafonun olduğu yerde enerji nakil hattı direğinin bulunduğu, davalı tarafça sunulan CD'de yer alan koordinat bilgilerinin kaçak kullanım mahallini gösterdiğinin tespit edildiği, bu haliyle davalı tarafça kaçak kullanım olgusunun ispat edildiği,

kaçak kullanım nedeniyle yapılacak faturalandırmada.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30... tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) (45/a) maddesinde, doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde kullanım süresinin 90 günü geçmemesi, (45/3-b) maddesinde tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat esas alınarak ortalama günlük çalışma süresinin belirlenmesi, (46.) maddesi gereği tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak,

kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanmasının gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında; davacının 2022 yılına ait ÇKS kayıtlarında ikinci ürün olarak silajlık mısır ektiği, mısır bitkisinin 30 Haziran ve 10 Ekim tarihleri arasında salma sulama yöntemiyle yaklaşık 8-9 defa sulandığı, belirlenen sulama saati üzerinden hesaplanan 41.874,96 KWH tüketimi esas alınarak 1,5 kat çarpımıyla sonuç hesaplama olan 121.944,96 TL kaçak kullanım tespitine dair raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, hesaplama için yeterli verilerin bilirkişilerce ele alındığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacıya ait tutulan tutanakların Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin belirlediği usule uygun eksiksiz ve okunaklı olarak düzenlendiğini, emsal yüksek mahkeme kararlarında kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispatlanıncaya kadar geçerli resmi evrak niteliğinde olduğunu, davacı tarafından aksini ispat eder hiç bir delilin dosyaya sunulmadığını, bilirkişi raporunda hesaplama hatası yapıldığını, Yönetmelik gereği kaçak tespit tarihinden geriye dönük yapılan incelemelerde 139 günlük kaçak tahakkuk hesaplaması yapılacağı belirlenmiş olduğunu,

Yönetmeliğin (45.) maddesinin 3. fıkrasının (ç) bendinde yer alan “Tarımsal sulama için Tarım İl müdürlüklerinden elde edilen sulama başlangıç bitiş tarihleri ve çalışma saati ” hükmü ile (45.) maddenin 4.fıkrasında yer alan “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır.

Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.” hükmüne binaen çalışma saatinin 9,6 saat olarak belirlendiğini, elde edilen bilgiler doğrultusunda kaçak tahakkuk hesaplaması için.

160 kVA güç * 9,6 saat * 139 gün * 0,60 güç faktörü = 128102 kwh kaçak tahakkuk hesaplaması yapıldığını, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından geçmişe dönük ÇKS kayıtları ve hava fotoğrafları, tapu kadastrodan takbis kayıtları istenilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, davacının kaçak tahakkuk edilen tarih aralığında 2022 yılına ait ÇKS kayıtlarına göre ikinci ürün olarak silajlık mısır ektiğinin anlaşılmasına, mısır bitkisinin 30 Haziran ve 10 Ekim tarihleri arasında sezonun ilk okuma tarihi ile son okuma tarihleri aralığındaki dönemde salma sulama yöntemiyle yaklaşık 8-9 defa sulandığının tespit edilmesine ve Yönetmeliğe uygun hesaplama yöntemine göre, kaçak elektrik tüketim bedelinin denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuyla hesaplandığının anlaşılmasına ve temyiz edenin sıfatına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR