Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2475 K.2025/6183

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkiline ...'de 112 ada, 6 no.lu parselin 04.10.2019 tarihinde davalı tarafından tahsis edildiğini, ancak müvekkilinin yapı ruhsatını yasal süresi içerisinde almadığından bahisle 05.10.2020 tarihinde ...tahsi işleminin iptal edildiğini, iptale müteakip müvekkilinin 12.10.2020 tarihli dilekçesiyle taahhütte bulunduğunu, buna istinaden ... Yönetim Kurulu tarafından ek süre tanındığını, 03.11.2020 tarihinde yapı ruhsatını alarak müvekkilinin inşaata başladığını, ancak davalı ... yönetimi verilen taahhüde uyulmadığı ve yatırımını taahhüt ettiği 03.06.2021 tarihine kadar tamamlamadığı gerekçesiyle 04.06.2021 tarihinde müvekkilinin ...tahsisini iptal ettiğini belirterek; Kilis ...'nin 04.06.2021 tarihli ve 020 sayılı kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; yapılan işlemin mevzuat ve taahhütnameye uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2022 tarihli kararıyla; Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin ...Tahsis iptali başlığı altından bulunan 60. maddesi gereğince davacının yapı ruhsatı aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde 03.11.2022 tarihine kadar iş yeri açma ve çalışma ruhsatını almak için süresinin bulunduğu, davacı firmanın tek taraflı düzenlediği ve mevzuata uygun olmayan taahhüdünün mevzuat hükmü karşısında herhangi bir üstünlüğünün bulunamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı aleyhine olan ... Yönetim Kurulunun 04.06.2021 tarihli ve 020 sayılı kararının iptaline karar verilmiş; karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2023 tarihli kararıyla; mevzuatta düzenlenen hak düşürücü sürelerin tarafların anlaşarak kısaltamayacağı, somut olayda 03.11.2020 tarihinde yapı ruhsatı alan davacının 03.11.2022 tarihine kadar iş yeri açma ruhsatı alma süresinin baki olduğu, buna aykırı yapılacak anlaşmaların geçersiz olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 02.12.2024 tarihli ilamla; Mahkemece; davacının basiretli bir tacir olarak verdiği taahhüde uymadığı, ... Yönetim Kurulunca verilen iptal kararının yerinde olduğu değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılıp İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak, davacı şirketin ticaret şirketi olup basiretli tacir olduğu, ...

Yönetim Kurulu tarafından ...tahsisi yapıldığı, davacının neticeten taahhüt ettiği süre içinde yapması gereken inşaatı tamamlamadığı, bunun üzerine Yönetim Kurulunun tahsis kararının iptaline karar verdiği, basiretli tacir olarak yaptığı iş ve işlemlerde, ticaret hayatında giriştiği taahhüt ve eylemlerde geleceği görmesi, sezgisi yüksek olup dikkatli ve yapacaklarının nereye varacağını bilmesi, işletmesini en iyi şekilde iyi yöneterek geleceğe artan değerlerle taşıyabilmesi gereken davacı şirketin kendi aleyhine süreyi kısaltması nedeni ile sonuçlarına katlanmasının gerektiği, bu itibarla ...

Yönetim Kurulu kararının isabetli olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yapılan iptal işleminin hukuka aykırı olduğunu, Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 60/1 (b) bendi ve 62. maddesi hükümlerine göre yapı ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınabileceğinin belirtildiğini, müvekkili şirketin yapı ruhsatını 03.11.2020 tarihinde aldığını, bu yönetmelik uyarınca müvekkili şirketin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alma için son tarihin 03.11.2022 tarihi olduğunu, dolayısıyla Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 60/1-(b) maddesinde düzenlenen sürenin henüz dolmadığını,

yine Yönetmelik hükümlerine göre inşaatını süresinde ya da verilen ek süre içerisinde bitirilmediği taktirde ancak ...'nin tahsise yetkili olduğunu, müvekkili şirketin inşaat süresinin 03.11.2022 tarihinde dolduğunu, davalı ... tarafından müvekkili şirkete inşaat süresine ilişkin bir ek süre de verilmediğini, dolayısıyla Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 62/2 maddesi uyarınca davalı ...'ye herhangi bir yetki doğmadığını, Yönetmeliğin belirlediği sürelerin kesin olduğunu, Yönetmelikte ek süre verilebileceğinin düzenlendiğini, ancak sürenin kısaltılabileceğine dair bir düzenleme yapılmadığını,

davalı ...'nin müvekkilinin 2 yıllık süresini 7 aya indirmesine dair hukuki bir gerekçesi bulunmadığını, müvekkili şirkete tahsis edilen parselde müvekkiline ait bulunan inşaatın %70 seviyesinde olduğunu, aksi yöndeki davalı ... tespitini kabul etmediklerini, davalı ... yönetimi tarafından müvekkili şirketin inşaata devam etmesinin engellendiğini, COVİD-19 salgınının 11.03.2020 tarihinde Türkiye'de görülmüş olup; yaklaşık iki yıl devam ettiğini, müvekkilinin ruhsat almasından beş ay sonrasında böyle bir salgını öngörmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ... Yönetim Kurulunca verilen taahhüde uyulmadığından tahsis işleminin iptaline dair verilen kararının iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan karardaki gerekçeye, Mahkemece uyulan bozma ilamı uyarınca karar verilmesine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR