Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3017 K.2025/6469

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ...'nin 1416 sayılı....

Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) uyarınca master ve doktora öğrenimi için davacı Bakanlık tarafından yurt dışına gönderildiğini, davalıdan 23.11.2010 tarihli yüklenme senedi alındığını, diğer davalı ...'in 25.11.2010 tarihli, ...'ın 29.11.2010 tarihli kefalet senetleri ile davalı ...'nin master öğrenimi süresince yapılmış masraflara karşılık gelen 65.000 Kanada Doları'na kadar olan kısmı için kefil olduklarını, davalı ...'nin 03.10.2017 tarihli dilekçe ile görev talebinde bulunduğunu,....

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ataması gerçekleştirilen davalının 03.01.2018 tarihinde işe başladıktan sonra, mecburi hizmet süresi sona ermeden taahhüdüne aykırı olarak 07.02.2018 tarihinde istifa ettiğini, toplam mecburi hizmet süresinin 12... ay 29 gün, istifa nedeniyle yerine getirmediği mecburi hizmet süresinin 11... ay 23 gün olduğunu, davalı ...'ye yerine getirmediği mecburi hizmet süresi için (faiz hariç) 33.956,78 ABD Doları, 145.398,62 Kanada Doları ve 23.406,24 TL borç tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen borca karşılık 4.820 ABD Doları, 8.803,51 Kanada Doları ve 12.000,00 TL ödeme yapıldığını,

davalının bakiye anapara ve faizleri ödemeyerek temerrüde düştüğünü, davalılara muhtelif tarihlerde borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, ihtarnameler davalılara tebliğ edilmesine rağmen borcu ödemediklerini ileri sürerek;

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından ödenen miktarın hesaplanan 1.688,43 ABD Doları, 4.286,49 Kanada Doları, 10.156,20 TL faiz borcu ile ödenmeyen 29.136,78 ABD Doları, 136.594,91 Kanada Doları ve 11.406,24 TL anapara ile bu anapara alacağının her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile beraber asıl borçlu ve kefillerinden (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktar itibarıyla) müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kefillerin kefaletlerinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 598/3 maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığı, davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede ise; davanın 07.03.2023 tarihinde açıldığı, davalı asıl borçlunun 14.04.2023 tarihli dilekçe ile yapılandırmaya başvurduğu, davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle; davalı ... yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kefiller .... ve ....'in imzaladığı kefalet senetlerinin 25.11.20 10... .11.2010 tarihli oldukları, dava tarihinin ise 07.03.2023 olduğu, kefiller yönünden hak düşürücü süre dolduğu, İlk Derece Mahkemesince davalı kefiller yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı; diğer yandan davanın; yüklenme ve kefalet senedinden dolayı yapılan ödemelerin tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı bursiyer ... tarafından 14.04.2023 tarihinde 7440 sayılı Kanun uyarınca davacı ...

Bakanlığına başvuru yapıldığı, davacının 18.04.2023 tarihinde davalının başvurusunu kabul ederek dava konusu alacağın tahsil ve takibi işlemlerini anılan Kanun kapsamında yapılandırdığı, dava tarihi itibarıyla davacı Bakanlığın eldeki davaya açmakta haklı olduğu, davacının dava açmaktaki haklılık durumu ve yapılandırma işleminin ön inceleme oturumundan önce vaki olduğu,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331. maddesi gereğince yargılama giderlerinin tamamından ve davacı vekilinin 25.03.2024 tarihli dilekçesinde belirttiği alacak miktarı üzerinden, dava tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru baz alınarak AAÜT'nin 6. maddesi uyarınca nispi olarak hesaplanacak vekalet ücretinin yarısından sorumlu olduğu gerekçesiyle; tarafların istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davalı ... yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan.... vekili temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı kefiller yönünde hak düşürücü süreden ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davalı ...'nin 7440 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma isteminde bulunmasının borcu varlığının ve sorumluluğunu teyit eder nitelikte olduğunu, davanın esasına girilmesi gerektiğini, Bakanlık lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmekle birlikte davanın açıldığı ya da davalının yapılandırdığı miktar itibarıyla vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili; müvekkili yönünden davanın açıldığı 07.03.2023 tarihinde alacağın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğrayan borcu ödemek zorunda olmadığını, aleyhine dava açıldığı için temerrüte düştüğünü zannederek borcu yapılandırdığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı eğitimi amacıyla yapılan ödemelerin yükümlülüklere aykırı davranılması sebebiyle asıl borçlu ve kefillerden tahsili talebine ilişkindir. Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle davanın açılış tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumu ile davanın açılmasına hangi tarafın sebebiyet verdiği hususunda yapılan değerlendirmenin, buna bağlı olarak haklılık durumuna göre yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, tarafların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR